Flowers for Algernon - Daniel Keyes (1966)
Alternatieve titel: Het Genie in de Muizeval
Engels
Sciencefiction
274 pagina's
Eerste druk: Harcourt Brace & World,
New York (Verenigde Staten)
Charlie Gordon is een man met een verstandelijke beperking die vrolijk in het leven staat. Hij werkt in een bakkerij, heeft vrienden en wil graag slim zijn. Om dit te bereiken, werkt er hard aan een beetje te leren lezen en schrijven. Intussen is er een onderzoeksproject aan de gang waarbij een operatie de muis Algernon erg slim heeft gemaakt. De onderzoekers zoeken naar een menselijk onderzoeksobject en hun oog valt op de vriendelijke en gemotiveerde Charlie. Want, wat heeft die te verliezen? De lezer volgt het verhaal door de dagboekaantekeningen van Charlie. In het begin zijn deze nog vol spelfouten, maar na de operatie zie je de aantekeningen beter en diepgaander worden...
Boekmeter is een nuttige site maar kan de schoenveters niet strikken van het almachtige Goodreads. Daar haal ik veel inspiratie vandaan en ontdek ik boeken waar ik anders nooit mee in aanraking zou zijn gekomen.
Een van die boeken is Flowers for Algernon. Een roman uit 1966 waar volgens de cover wereldwijd al 5 miljoen exemplaren van zijn verkocht. Hier in Nederland is het volgens mij vrij onbekend. Ten onrechte, in mijn ogen.
Algernon is een laboratoriummuis. Wetenschappers proberen Algernon slimmer te maken, wat hen lukt. Deze ontdekking willen zij testen op een menselijk proefkonijn. Dit wordt Charlie, een vriendelijke doch simpele ziel met een IQ van 68, die werkt op een soort sociale werkplaats. Charlie wordt inderdaad steeds slimmer, waarbij we zijn ontwikkeling kunnen volgen via zijn dagboekaantekeningen. Die maakt hij in opdracht van de wetenschappers.
Charlie wordt verliefd op zijn lerares, die langzaam ook gevoelens krijgt voor Charlie. Uiteindelijk streeft Charlie haar in intellect volkomen voorbij, om uiteindelijk een genie te worden die slimmer is dan iedereen. Dit kan natuurlijk niet zonder negatieve gevolgen blijven. En is de intelligentie van Charlie wel blijvend?
De ontwikkeling van Charlie en de emotionele gevolgen van zijn bliksemsnelle metamorfose zijn heel mooi beschreven. Hoe het afloopt vertel ik niet, maar ik vond het een heel mooi verhaal. Dit is waar literatuur en verhalen voor zijn bedoeld: om de lezer te raken.
Helaas heeft Daniel Keyes naast Flowers for Algernon weinig proza gepubliceerd. Maar dit pareltje krijgt 4.5 sterren en ik kan deze klassieker van harte aanbevelen
Eén van de betere science-fiction boeken ooit geschreven. De terechte winnaar van vele prijzen en is zelfs drie keer verfilmd. Het innerlijke proces dat hoofdpersoon Charlie meemaakt is ongelofelijk goed beschreven. Science Fiction kan soms zakelijk en vlak zijn, maar dit boek bracht zelfs tranen in mijn ogen. Verplichte kost voor elke rechtgeaarde liefhebber.
Ik zou het geen sciencefiction noemen. Het is een psychologische roman over een man die door een operatie zijn IQ ziet stijgen van 68 naar ver boven de 160. het gaat over het effect dat deze verandering heeft op zijn leven en zijn relaties met andere mensen, niet over de technologie die hiervoor gebruikt wordt of de impact die dit zou hebben op de maatschappij en de toekomst. Dus geen SF, zou ik zeggen. Het is tekenend dat destijds een dergelijk verfhaal alleen in de sciencefiction-literatuur kon thuishoren. Tegenwoordig zou dit gewoon als een moderne roman beschouwd worden.
Nog een bewijs dat de SF een goeie kweekvijver was voor schrijvers met lef en verbeelding, zoals Ballard, Dick, Lem, Cooper, Sturgeon, etc.
Wel een goeie roman, hoor, al is het een beetje romantisch gedramatiseerd. Het had voor mij wel wat rauwer en duisterder gemogen
