Johannistag - Charles Lewinsky (2000)

De Gabriel García Márquez van Europa
Charles Lewinsky (vert. Elly Schippers) - De verborgen geschiedenis van Courtillon

door Bastiaan Tuenter
27 september 2010

Zwitserse schrijvers met internationale faam duiken eens in de zoveel tijd op. De Nobelprijswinnaars Hesse en Canetti natuurlijk, maar bijvoorbeeld ook Spitteler, Frisch en recenter Pascal Mercier. Laatstgenoemde succes bleef steken na Nachttrein naar Lissabon. Hoogtijd dat Charles Lewinsky buiten Zwitserland de lof krijgt die hij verdient.

Na het succes van de vuistdikke familieroman Het lot van de familie Meijer kon een vertaling van zijn Johannistag in ieder geval niet lang uitblijven. Die verscheen tien jaar geleden al, maar ziet dit jaar in Nederland het licht onder een veel mooiere en toepasselijkere naam: De verborgen geschiedenis van Courtillon.

Provinciaal dorpje
Deze misdaadroman boordevol bonte karakters, verholen intriges en een dubbele bodem heeft alles in zich om De familie Meijer te overtreffen. In de proloog sleurt Lewinsky de lezer meteen het fictieve Franse dorpje Courtillon in. Hij gaat alle kleurrijke karakters uit het gehucht langs. Op het eerste gezicht typische dorpelingen, maar bij nadere observatie een eigenaardig stel met merkwaardige eigenaardigheden.

Courtillon is dan ook een provinciaal dorpje waarvan mensen zeggen 'Een keer met je ogen knipperen en je bent er doorheen'. De tijd is er stil blijven staan. Wie er opgroeit, blijft er tot in de eeuwigheid wonen en niemand zou er over denken om er naartoe te verhuizen. Toch doet de hoofdpersoon het, om zijn liefdesverdriet te verwerken en van zich af te schrijven middels weemoedige brieven aan haar.

Spinnenweb
In eerste instantie leveren die brieven een wat onzeker lezen op, want het ophalen van vage herinneringen aan zijn ex-geliefde en de wazige beschuldigingen aan haar adres kun je niet direct plaatsen in een roman waar het om intriges en verborgen geheimen draait. Toch maakt het uiteindelijk deel uit van het spinnenweb dat zich langzaam ontvouwt in Courtillon en dat zich ook om de vreemdeling sluit.

De gang van zaken in Courtillon blijkt toch niet zo gemoedelijk en saai te zijn als een eerste indruk doet vermoeden. Langzaam maar zeker begint de vreemdeling dingen te vermoeden, begint hij te merken dat de dorpelingen een geheim met zich meedragen. Lewinsky stuurt de lezer de ene na de andere onverwachte hoek om en dat maakt zijn boek tot een pageturner, zij het zonder typische cliffhangers.

Broeierig sfeertje
Lewinsky beschikt over een ouderwets spannende pen. Dat bewees hij met Het lot van de familie Meijer en ook in De verborgen geschiedenis van Courtillon zijn de pagina's weer gevuld met bloemrijke volzinnen waarbij de kleuren en geuren van de pagina's afspringen. De roman roept ook een broeierig sfeertje met onderhuidse spanning op. Dat is deels te danken aan de mysterieuze setting waarin Courtillon wordt opgetrokken. De gedetailleerde beschrijvingen en de personages met ieder hun eigen eigenaardigheden doen sprookjesachtig aan en daarmee ontpopt Charles Lewinksy zich als een Europese Gabriel García Márquez, wiens boeken als Kroniek van een aangekondigde dood of Honderd jaar eenzaamheid naadloos aansluiten bij zijn vertelling, of eigenlijk andersom.

Pronkstuk
Charles Lewinsky woont zelf deels in een Frans dorpje en heeft gewerkt als dramaturg, regisseur en redacteur. Als romanschrijver timmert hij al sinds de helft van de jaren '80 aan de weg en die ervaring is in alle opzichten af te zien aan dit tien jaar oude pronkstuk, dat dankzij het succes van Het lot van de familie Meijer gretig aftrek zou moeten vinden bij het Nederlandstalige publiek.

De verborgen geschiedenis van Courtillon kan zich in ieder geval in alle opzichten meten met zijn 'voorganger'. En dat is knap, want het heeft maar de helft van het aantal pagina's ter beschikking. Met Lewinsky heeft Zwitserland opnieuw een auteur die alles in zich heeft internationaal zijn vleugels uit te slaan.

http://www.8weekly.nl/artikel/8669/charles-lewinsky-de-verborgen-geschiedenis-van-courtillon.html

Leuk! Ik ben nu bezig in Melnitz en dat is tot nu toe behoorlijk goed. Enige gelijkenis met Garcia Marquez zie ik vooralsnog niet, maar misschien is dat in Johannistag anders?

(Overigens zijn zowel Hesse als Canetti geen Zwitser van geboorte. Dat als kleine kanttekening bij het anders toch indrukwekkende rijtje.)

Wie ooit al eens (langs kleine wegen) door Frankrijk gereden is zal ongetwijfeld versteld hebben gestaan bij de aanblik van die typische kleine dorpjes. De tijd is er blijven stilstaan zo lijkt het wel. Je hebt je dan waarschijnlijk, net als ik, afgevraagd wat het moet zijn om daar je leven te slijten. Allemaal charmant om tijdens je vakantie door te rijden, maar er permanent wonen? Lewinsky beschrijft in dit boek op schitterende wijze de wisselwerking van verborgenheid en openbaarheid die in zo'n dorp heerst. De mensen hebben enerzijds misschien veel geheimen maar anderzijds heeft men er niet één, want het is in een dorp onmogelijk er geheimen op na te houden maw je kan er niets verbergen. De geheimen zijn feitelijk publieke geheimen, maar men praat er niet over. Wat mij in dit boek enorm heeft geamuseerd zijn niet de 'geheimen' van Courtillon op zich maar de beschrijving van dat stille dorpsleven, het gekonkelfoes, de achterklap, de insinuaties enz. Heerlijk boek en geweldig goed gescheven.
Je krijgt als het ware zin om naar de bakker te lopen en met een 'baguette' onder je arm terug naar huis te keren, een flesje wijn te ontkurken, een stukje 'fromage' erbij te nemen en lekker verder te lezen, echt waar!

Komt wat traag op gang, maar na bladzijde 100 had ie mij te pakken.