Waarom Is de Burger Boos? Over Hedendaags Populisme - Maarten van Rossem (2010)

Maarten van Rossem over het populisme: het biedt weinig verrassends voor eenieder die een keertje de Maarten! heeft doorgebladerd - het hoofdstuk over de structuur van het populisme is zelfs met enige wijzigingen overgenomen in een uitgave van zijn tijdschrift - en helaas is het ook nergens echt diepgaand. Waarom Is De Burger Boos? is echter wel een aangename uiteenzetting over de opkomst van het populisme in Nederland en de rest van Europa, hier en daar opgeleukt met een scherpe cynische opmerking. Dat is vaak leuk, maar soms is het beeld dat Van Rossem schetst wel erg eenzijdig. Het zou dan ook wenselijk zijn geweest als hij zijn boekje had uitgebreid met nog zo'n twee- à driehonderd pagina's, opdat hij écht iets zinnigs over de zaak had kunnen zeggen. Neemt echter niet weg dat Waarom Is De Burger Boos? een prima inleiding is voor elke linkse kameraad die geïnteresseerd is in het populisme. Kan 'ie daarna een minder gepopulariseerde en meer uitgebreide versie van het verhaal van de plank pakken.

3,0*

Ik kan er weinig over zeggen, maar wel dat het veel te langdradig was. Op tv was Maarten van Rossem echt fantastisch; zijn manier van praten: het is iedereen wel bekend. Fantastisch! Maar dit boek... Ik kwam er niet echt doorheen.

Ach, 't is een prima boek, maar je moet er wel een politiek links hartje voor hebben, denk ik. Maar, 't punt is, en dat vind ik wel jammer, dat Maarten geen bijzondere inzichten in dit boek heeft verwerkt. 't Is allemaal niet schokkend en hikt wel een beetje tot het gebruikelijke en logische aan, met een enkel interessant geschiedenisstukje, maar verder veel herhaling. Desondanks vond ik het zelf wel een prima boek om te lezen, maar ik heb wel het gevoel dat Maarten van Rossum beter zou kunnen. De man heeft het brein en de blik op het leven om een veel beter boek te schrijven, en dat heeft hij hier een beetje nagelaten. Toch nog een erg mooie passage, waar hij eigenlijk het hele boek en daarmee het populisme samenvat. Hier met het voorbeeld in de vorm van Wilders.



En dat vond ik een zeer rake omschrijving van de beweegredenen van zowel Wilders als het populisme. Sterke zin, maar het boek er om heen is soms wat langdradig (net zoals ik hier nu aan het praten ben. Ik herhaal dat ook steeds maar) Maar ach.. Prima boek. Toch wel.

Van Rossem benadert het populisme vanuit een historisch kader. Dat geeft een aardig beeld en Van Rossem zelf is behoorlijk genuanceerd en relativerend. Hij zet populisme uiteen en verklaart enkele ideeën van Fortuyn en Wilders, waarom die in hun programma's zitten. Ook enkele waanbeelden van hun (125 mio moslims over 12 jaar in Europa) en oplossingen zet hij neer als idioot. Niet omdat hij er tegen is, maar omdat er in het geheel geen logica achter zit. Vaak genoeg toont hij zelf wel aan dat het ook idiotie is, door zowel voorbeelden als feiten. Vaker nog noemt hij echter een gebrek aan oplossingen of argumentatie bij de populisten als groot probleem en opvallende zaak. In het kader van reageerders hierboven: daar heb je toch geen links hart voor nodig (tenzij je links ook aan enige intelligentie koppelt).

Wel aardig is zijn blik richting de verkiezingen van 2011 (die hij in dat jaar verwachtte), waarin hij de PVV groot acht te kunnen worden en hen ziet als gedoogpartner van een kabinet CDA-VVD (met die eerste nog wel steeds als grootste, wat er al kan veranderen). Zou Wilders dit stiekem gelezen hebben?

De titel is wat jammer gekozen, aangezien dat lijkt te duiden op een meer psychologische of sociologische analyse van de kiezer. Die komt eigenlijk niet aan bod.

Tip: Luister dan het luisterboek. Een hoorcollege (Populisme) van dit boek.