Hammerstein oder Der Eigensinn - Hans Magnus Enzensberger (2008)

Alternatieve titel: De Eigenzinnigheid van Hammerstein

Duits
Biografie / Historisch

375 pagina's
Eerste druk: Suhrkamp, Frankfurt (Duitsland)

Generaal Kurt von Hammerstein, grandseigneur en van adel, was chef van het Duitse leger tot de dag in februari 1933 waarop Hitler in de dienstwoning van de generaal zijn plannen voor de Tweede Wereldoorlog bekendmaakte. Na deze geheime toespraak diende Hammerstein onmiddellijk zijn ontslag in. ‘Angst is geen houding,’ zei hij en hij maakte geen geheim van zijn afschuw voor de nationaal-socialisten en vooral ook voor Hitler. Maar hij bleef in het leger, weliswaar in een ondergeschikte functie. Hammerstein was een buitengewoon intelligente man, maar zijn houding roept veel vragen op. Dacht hij dat de mogelijkheden voor effectief verzet te klein waren omdat de Duitsers aanvankelijk Hitler massaal steunden? Wantrouwde hij de conservatieve oppositie binnen het leger, of zat hij gevangen in de erecode van zijn klasse? Of was hij gewoon de tragische twijfelaar met een dubbelleven, die in een tijd van grote beslissingen probeerde te schipperen? Ook de levensloop van zijn zeven kinderen is opvallend. Twee dochters waren spionnen voor de Komintern in Rusland, twee zonen waren bij Stauffenbergs verzetsgroep betrokken, allen getekend door illegaliteit, verzet en gevangenschap.