menu

The Years - Virginia Woolf (1937)

Alternatieve titel: De Jaren

mijn stem
3,83 (6)
6 stemmen

Engels
Romantiek

444 pagina's
Eerste druk: Hogarth Press, Londen (Verenigd Koninkrijk)

De familie Pargiter is een typisch voorbeeld van keurige Britten in het Edwardiaanse tijdperk. Hun leven bestaat uit plichtplegingen en het volhouden van een leefstijl die door hun voorouders werd ingevoerd. Voor de buitenwereld mag er niets veranderen, maar zelfs aan de meest behoudende families gaan de nieuwe theoriën niet voorbij.

zoeken in:
4,5
De titel van het boek zegt duidelijk waar het over gaat: het verloop van de jaren. Centraal staat het leven van de familie Pargiter, maar het is geen familiekroniek. In de elf hoofdstukken wordt telkens een dag van een bepaald jaar beschreven, van 1880 tot “The Present Day”, zeg maar de jaren 30. Elk hoofdstuk opent met een natuurbeschrijving, meestal in Engeland, een keer wat ruimer. Er is geen “hoofdpersonage” aan te wijzen, al komt Eleanor wel het vaakst voor. De gebeurtenissen zijn nergens dramatisch of spectaculair, alles wordt ingehouden verteld. Typisch is bv. dat het kortste hoofdstuk (3 blz.) dat over 1918 is: de oude dienstbode loopt binnensmonds mopperend door een Londens plantsoen en ineens klinken de kanonnen: saluutschoten voor de wapenstilstand van 11 november, einde hoofdstuk.
Maar door dat alles zien we het verloop van de tijd, zien we Engeland evolueren, de mensen die gevormd worden door die maatschappij, het Britse Empire is op de achtergrond aanwezig. Het is een zeer rijk boek, het lange slothoofdstuk met het feest waarop iedereen nog eens terugkomt, is een feest voor de lezer.
Dit boek is in sommige opzichten anders dan wat ik al eerder las van Virginia Woolf: niet de lange inwendige monologen van The Waves of To the Lighthouse, maar toch nog de opbouw met kleine beweeglijke toetsen.
Alleszins een aanrader voor wie met de schrijfster kennis wil maken.

avatar van liv2
liv2 (crew)

avatar van eRCee
5,0
geplaatst:
Ik ben halverwege (in de nieuwe vertaling van Barbera de Lange). Ongelofelijk niveau. Woolf maakt telkens forse tijdssprongen en hoewel dat van essentieel belang is voor deze roman zou ik toch zo graag meer lezen over de personages. Ik kan alleen geen enkele schrijver bedenken die de tussenliggende jaren, dat wat niet beschreven wordt (het merendeel van de tijd mag je wel zeggen), waardig zou kunnen aanvullen.

avatar van eRCee
5,0
geplaatst:
Nog nooit zoiets gelezen. Verpletterend. De scene tussen Peggy en North aan het eind is om te janken zo mooi.

avatar van Donkerwoud
geplaatst:
Toch maar weer eens oppakken. Ik kwam er na een bladzijde of dertig niet meer doorheen door de verspringingen in tijd en perspectief.

Ach nee, dat was 'The Waves', natuurlijk...

avatar van eRCee
5,0
geplaatst:
Om niet volledig te vervallen in superlatieven, een bespreking van de verschillende onderdelen van de roman The years.

1. De structuur.

Het boek begint in 1880 en introduceert daar diverse personages van de Londense familie Pargiter. Het eerste deel duurt direct 80 pagina's, waarin één of hoogstens enkele dagen worden besproken, en allerlei dingen die spelen in het leven van de (veelal jonge) personages worden aangeduid. Het volgende deel speelt zich plotsklaps elf jaar later af: zaken die bij andere romanciers de kern van een boek vormen, zoals de vraag met wie een jonge vrouw moet trouwen, worden door Woolf compleet overgeslagen. Sterker nog, sommige karakters die je hebt leren kennen komen pas halverwege of helemaal aan het einde van The years weer eens terug. Ook historische gebeurtenissen worden min of meer gepasseerd, dat wil zeggen, het wordt benoemd maar er wordt niet bij stilgestaan. De achterflap vermeldt dat Woolf de wereldgeschiedenis verweeft met de familiegeschiedenis van de Pargiters, naar het voorbeeld van Oorlog en Vrede, maar dit is onjuist. De algemene geschiedenis is hoogstens achtergrond, een teken dat de jaren verglijden. Dat wat niet beschreven wordt door Woolf, zowel met betrekking tot haar personages als met betrekking tot deze achtergrond, is echter ongelofelijk belangrijk, en ook een uitbeelding van een deel van de thematiek: hoe het leven onverstoorbaar voortschrijdt en je als mens eigenlijk geen idee hebt wat te doen met die jaren.

2. Het perspectief.

Virginia Woolf was niet de enige van de modernisten die het perspectief verdeelt over meerdere personages en bij elk van hen de inwendige stem (of stream of consciousness) laat voorkomen, en ook na haar is dit wel gedaan (in het magisch-realisme bijvoorbeeld), maar nooit las ik een boek dat dit zo moeiteloos, zo natuurlijk laat verlopen als The years. Het perspectief wisselt niet met horten en sprongen, maar het verglijdt vloeiend van de een naar de ander. Dit heeft op bepaalde momenten een ongekende impact. Ik geef een voorbeeld: aan het eind van het eerste deel in 1880 leren we Kitty kennen, een jonge en ietwat onzekere vrouw uit een zeer gegoed milieu. Ze legt een theevisite af bij een schoolvriendin, maar bij aankomst merkt ze dat ze 'overdressed' is. Dit versterkt haar natuurlijke verlegenheid, echter de familie waar ze over de vloer komt is hartelijk en ze komt tot rust, voelt zich zelfs aangetrokken door de jongeman des huizes. Vlak voor vertrek spreken ze elkaar kort. Tot dan toe heeft de lezer alles beleefd vanuit het gezichtspunt van Kitty, waarna Woolf de volgende zinnen invoegt: Hij wierp haar één vlugge, norse blik toe toen ze in de deuropening stond. Ze is een schoonheid, zei hij bij zichzelf, maar lieve hemel, wat een pretenties! Voor de lezer is dit een blikseminslag, Kitty echter weet van niks.

3. De stijl.

Het niveau van The years is zeer constant: een verhaal is er niet en daarom ook geen plotontknoping of climax. Vanaf een pagina of 200 wist ik al wel dat dit de volle score ging worden. Dit heeft voor een belangrijk deel te maken met de stijl van Woolf. Naast de absolute beheersing van het perspectief en de monologue intérieur is er ook het ritme van haar zinnen, de variatie, de zuivere formulering. Moeilijke woorden zijn er niet. Woolf schrijft mooi maar is geen mooischrijver. Niks van die pompeuze en gezwollen stijl, of juist omgekeerd de ultiem uitgebeende taal, waarmee schrijvers heden ten dage proberen indruk te maken. Elk deel begint met een natuurbeschrijving, die de sfeer zet maar ook de natuur als personage laat figureren. Daarnaast zijn er kunstzinnige staaltjes van taalbeheersing waar gewone stervelingen alleen maar van kunnen dromen: de vermenging van dialoog met stadsgeluiden bijvoorbeeld, of een personage dat een tekst leest en daar tegelijk over door associeert.

4. De thematiek.

The years bestrijkt het hele leven, het is daarin zelfs een van de waarachtigste boeken die ik ken. Mijn indruk is dat je het zowel op jonge als op oude leeftijd kunt lezen en er telkens iets anders in zult vinden. Voor de jongeren is er de drang om het leven ten volle te leven, om zuiver te zijn, en jezelf te uiten in overeenstemming met wat je denkt, of zelfs; om te durven denken in overeenstemming met wie je bent (Woolf laat het niet bij onafgemaakte zinnen maar beschrijft ook onafgemaakte gedachten). Voor de ouderen is er het terugkijken, de reflectie op gemaakte keuzes en het nadenken over hoe een leven had kunnen verlopen mocht er gaandeweg een andere afslag genomen zijn. Uiteindelijk is het ultieme niet-kennen van de ander waarschijnlijk het belangrijkste thema van The years, een thema dat telkens weer naar voren komt vanuit het wisselende perspectief.

5. De personages.

Woolf weet je door de inwendige stem snel en onvoorwaardelijk bij een personage te betrekken. Over sommigen lees je nadien nauwelijks meer wat, of alleen nog vanuit het perspectief van iemand anders. Geen van hen ontplooit zich volledig, maar meerderen hebben desondanks een enorme diepgang. Eleanor is misschien wel de spil van het geheel, maar mijn favorieten zijn Sara en Peggy. Laatstgenoemde duikt pas in het laatste deel op, het heden, en hoewel ik de biografie van Woolf niet goed ken heb ik de indruk dat ze hiermee zichzelf portretteert. Ze behoort tot de jongste generatie die beschreven wordt. Dit laatste deel brengt alle personages samen: de ene helft gegroepeerd rondom Peggy en de andere helft rondom haar broer North. Hun persoonlijke overpeinzingen en de korte interacties die ze hebben op het afsluitende feest behoren voor mij tot de meest indrukwekkende stukken literatuur die ik ooit heb gelezen. Het is tegelijk intriest en anderzijds van grote schoonheid.

Wat een boek. Ik denk dat je dit moeiteloos elke tien jaar opnieuw kan lezen en er opnieuw van ondersteboven zal zijn. The years is een onvergankelijke roman over het leven en Woolf behoort tot de beste schrijvers aller tijden.

avatar van liv2
liv2 (crew)
geplaatst:
Je hebt me overtuigd, en nog geen klein beetje ook. Dit boek ga ik lezen.

avatar van donnie darko
Ik geraakte indertijd niet goed door To the Lighthouse, maar ik ga deze eens proberen, na het lezen van eRCee's recensie

avatar van eRCee
5,0
To the lighthouse en volgens mij ook The waves zijn wat experimenteler dan deze, hoewel The years ook in geen enkel opzicht conventioneel kan worden genoemd.

avatar van donnie darko
geplaatst:
eRCee schreef:
To the lighthouse en volgens mij ook The waves zijn wat experimenteler dan deze, hoewel The years ook in geen enkel opzicht conventioneel kan worden genoemd.


Ja inderdaad, ik denk dat the waves haar meest experimentele stream of consciousness. Ik ga deze proberen, en dan teruggaan naar to the Lighthouse. Op zich, tijdens het lezen van het begin, dacht ik dat to the lighthouse 5* ging worden. Je moet het gewoon in grotere brokken lezen denk ik. Enkele pagina's per dag werkt niet voor Woolf.

avatar van mjk87
2,5
geplaatst:
eRCee Engels of vertaling gelezen? De vertaling staat hier namelijk in de bieb en ben benieuwd geworden.

avatar van eRCee
5,0
geplaatst:
Vertaling. Stond ook bij mij in de bieb (de nieuwe van Barbera de Lange). Zou ik ook aanraden, want het boek is tamelijk complex. Denk dat ik hem ooit nog wel in het Engels wil lezen.

avatar van mjk87
2,5
Ik kan me eigenlijk volledig vinden in de recensie van eRCee, behalve dan wat hij geweldig vindt voor mij vaak niet werkte. Het is absoluut een bijzonder boek, knap gemaakt, interessant van opzet en soms mooi geschreven, zeker de weersbeschrijvingen aan het begin van elk hoofdstuk. Ook wil je zeker in het begin blijven doorlezen. Maar daar zit voor mij de crux, waar ik door wil lezen switcht Woolf naar een scène enkele jaren verder. Ik miste hierdoor uiteindelijk de connectie met de personages, daarvoor waren de tijdsprongen te groot en het verhaal te episodisch. Want soms duurt het 3 hoofdstukken (dus 3 tijdsperioden) voor een bepaald personage weer terugkeert. Ik miste daardoor hun persoonlijkheid en en hun onderlinge connecties, ik had er totaal geen gevoel bij. Vooral de laatste 3 hoofdstukken, waaronder het ellenlange laatste (waar iedereen weer terugkomt) , waren zwoegen voor mij want die was volkomen rond de personages gebouwd terwijl voor mij hun persoonlijkheden en onderlinge relaties totaal niet meer boeide. 2,5*.

p.s. Dit lijkt me nu wel een boek dat bij uitstek kan worden verfilmd. Dat wel.

avatar van eRCee
5,0
Juist niet! Vind het net een van de meest talige boeken, waarin datgene wat met literatuur kan worden bereikt en gezegd tot het uiterste wordt gedreven. Alles wat er gebeurt zit in het hoofd van de personages. Onverfilmbaar.

avatar van mjk87
2,5
Film draait bij mij juist meer om beelden en sfeer, en die stukken vond ik wel positief in het boek en zijn uitstekend verfilmbaar, net als het intermenselijke aspect (het hele boek, maar zeker het laatste hoofdstuk is dat voor de helft). De psychologie is lastiger te verfilmen, maar een goede scriptschrijver en goede filmer moeten daar wel wat mee kunnen doen.

Gast
geplaatst: vandaag om 16:33 uur

geplaatst: vandaag om 16:33 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.