The Dark Tower V: Wolves of the Calla - Stephen King (2003)

Ik moet zeggen dat ik erg tevreden ben met dit deel en de vorige. Eindelijk wordt Roland's wereld ook een beetje vormgegeven als zijnde een overtuigende, levende wereld. Sowieso vind ik het hele westernsausje een heel prettige afwisseling op het wat afgezaagde van de Middeleeuwse fantasy. Die opbouw naar The Wolves deed mij sterk denken aan de genreklassieker High Noon.

Misschien dat de focus teveel gaat liggen op Callahan en zijn demonen, maar het levert ook weer een mooie link op naar onze wereld. Ik vind het briljant hoe King zaken als de minderhedenstatus van afro-Amerikanen in de jaren zestig, de opkomst van aids en racistisch geweld koppelt aan een fantasiewereld. Dit is zoveel meer dan de gebruikelijke held-redt-wereld-van-ondergang.

Voorafgaand aan dit vijfde deel van King's magnum opus werd ik gewaarschuwd dat het vanaf dit deel wel eens allemaal tegen zou kunnen vallen. Na het fantastische deel vier was het voor de Donkere Toren fans lang wachten op deel vijf. Lang was het zelfs onzeker of het boek überhaupt zou verschijnen, omdat King bijna dodelijk verongelukte. Toen King liet weten dat het boek definitief geschreven zou worden, was het verwachtingspatroon enorm. Na zoveel jaren wachten kon King het toch niet maken om met een zwak vijfde deel te komen... toch?
Gelukkig heb ik het voordeel dat de gehele reeks in mijn boekenkast staat. Voor mij dus geen pauze van zes jaar tussen deel vier en deel vijf. Gelukkig maar, want ook dit vijfde deel was weer ijzersterk.

Nadat Rolands verleden in het geweldige Wizard and Glass al diep uitgespit was, werd het tijd om in deel vijf terug te keren naar het nu: het ka-tet vervolgt het pad naar de Donkere Toren door de Straal te volgen. Vooraf hoopte ik op een zelfde concept als deel drie: lekker vertoeven in Midden-Wereld en een queeste waar lekker de vaart in zit. Na het lezen van de proloog legde ik die hoop al opzij. Het voorgevoel dat de queeste opnieuw bleef steken op één plaats bleek niet onjuist.

Op weg naar de Donkere Toren moeten de scherpschutters eerst even afrekenen met een stel 'Wolven' in de prachtige Calla Bryn Sturgis. In de proloog kwam naar voren dat die Wolven al tijdenlang voor problemen zorgen in de Calla. Er werd derhalve ook druk gediscussieerd over het probleem; het feit dat Callahan scherpschutters op het Pad van de Straal had gespot gaf daar alle aanleiding toe.

Callahan? Ja. Callahan. De Greyhound bus waarmee hij vertrok uit 'Salem's Lot heeft hem via talloze omwegen ook in de Calla gebracht. De eerwaarde keert daarmee terug in King's enorme universum; niet de eerste oude bekende die we terug zien in de Donkere Toren serie en ik vermoed dat het ook niet de laatste is... Zijn verhaal gaat verder waar het in 'Salem's Lot ophield en dat vond ik een sterke toevoeging aan het verhaal.
Het ka-tet stemt na enige strubbelingen toe om de Calla van de Wolven te verlossen. Dat kwam voor mij als een verrassing: weigerde datzelfde ka-tet in The Waste Lands immers niet hun hulp aan de bewoners van Rivers Crossing? Roland was er toen nog zo van overtuigd dat hulp verlenen alleen maar een hinderlijke onderbreking van hun tocht zou opleveren. Daar doen de scherpschutters niet aan.
Maar voor de Calla maken ze een uitzondering. Uiteraard kom je gaandeweg het boek te weten waarom Roland en zijn volgers ineens wél hun hulp ter beschikking stellen ( Zwarte Dertien blijkt van onschatbare waarde te zijn ), maar dat is niet het enige wat er in dit vijfde deel afspeelt. Nee, Callahan ratelt dus zijn hele (indrukwekkende) verleden op en ook onze 'sleutelwereld' wordt meermaals vereerd met een bezoekje, al dan niet in een todash situatie. Daarnaast krijgt de Calla een aardige introductie en zitten er scherpe en humoristische dialogen tussen. Eddie Dean is met zijn humor toch wel mijn favoriete personage. Hij geeft toch iets extra's. Nederland speelt trouwens ook nog een rolletje in het geheel, leuk om te lezen!

Maar in feite wacht je als lezer echter op één ding: de confrontatie met de Wolven. Dit wachten duurt echter wel een slordige 630 pagina's, maar is dat allemaal bladvulling? Zeker niet. Er speelt op de achtergrond meer dan genoeg: Rolands opkomende artritis, Jake die zijn maatje Benny niet wil verraden en Susannah die met Mia nóg een persoon in haar lichaam treft, naast haar reeds ontdekte zwangerschap. Al deze facetten zorgen voor genoeg afwisseling in het boek, want ondertussen blijft het aftellen totdat de Wolven komen.
De Calla folken zijn niet zo diep uitgewerkt als King regelmatig doet, maar het zijn stuk voor stuk leuke personages.

Het middenstuk voelt echter bij vlagen wel wat langdradig aan. De sfeer haalt het net niet bij de eerste vier delen, maar blijft nog steeds erg sterk. In de laatste 150 pagina's komt alles in een stroomversnelling dankzij de ontdekking van Jake in Donderklap . Het toewerken naar slot vond ik erg sterk en het werd écht heel erg spannend toen 'Wolvenavond' aanbrak en Roland zijn hinderlaag uitlegde. Die hinderlaag vond ik beter dan de hinderlaag in Wizard and Glass. Die hing toch wel erg van toevalligheden aan elkaar; deze hinderlaag had op het oog wat minder mazen in het net. Met het einde kon ik daarom ook prima leven, al blijft het toch enigszins vreemd dat het gevecht zo snel wordt afgedaan, maar dat had Roland al aangekondigd: "Veel palaveren voor vijf minuten schieten. Alles of niets." En zo was het ook. Het verhaal eindigt bovendien met een aardige cliffhanger waardoor ik van plan ben deel zes snel op te pakken.

Al moet ik wel zeggen dat ik iets meer had verwacht van de Wolven. King verklapt beetje bij beetje wat zij nou precies zijn en zeker na het verhaal van grootvader Jaffords (dat schijnbaar nogal schokkend was) had ik er toch vrij veel van verwacht. Het viel toch wel wat tegen dat het slechts Harry Potter achtige robot wachters waren.

Wolves of the Calla is opnieuw een sterk boek van King, terwijl hij hem toch in zijn mindere periode schreef. Hier en daar net wat te langdradig in het middenstuk en de stukken in 'onze' wereld blijf ik minder boeiend vinden dan Rolands wereld. Daarom vrees ik ook dat deel zes mij wat minder zal bevallen, want het ziet er naar uit dat onze sleutelwereld daar toch wel erg centraal staat. Susannah is mijn minst favoriete personage in het geheel, maar haar verhaal krijgt nu toch een leuke draai. Kom maar op!

* * * *

Na het weergaloze vierde deel is dit vijfde deel toch een fikse tegenvaller.

Ik hoopte dat er in dit deel eindelijk wat meer in Roland's wereld zou worden vertoefd. Maar een groot deel van het verhaal speelt zich toch weer in onze wereld(en) af. Wat ik het meest miste was het magische van Roland's wereld, wat er in de eerste vier delen toch wel was. Het verhaal in het dorp 'Calla' is aardig, maar om daar nu ruim 500 pagina's aan te wijden vind ik toch wat ver gaan. Door de langdradigheid van dit verhaal had ik soms ook moeite om door te lezen en ik moest mij soms echt door het boek heen worstelen.

Het verhaal van dominee Callahan was best interessant om te lezen, maar de toevoeging van die vampiers had voor mij niet gehoeven. Ik heb het boek Salem’s Lot nog niet gelezen dus ik wist nog niets over dit personage, maar ik vind hem wel interessant, en ik hoop dat hij zich aan zal sluiten bij het Ka-tet.

De laatste honderd pagina's maken wel veel goed. De ontdekkingen van Jake, en het gevecht met 'de wolven waren uitstekend. Al was de onthulling dat 'de wolven' eigenlijk robots zijn toch wat tegenvallend, omdat er door iedereen zo schokkend op werd gereageerd had ik wel iets gruwelijkers verwacht.

Het zesde deel zal zich waarschijnlijk voor een groot deel weer in onze wereld(en) af spelen. Dat vind ik best jammer omdat er voor mijn gevoel nog aardig wat uit Roland's wereld gehaald kan worden. En dat Stephen King waarschijnlijk ook als personage zal verschijnen vind ik wel gedurfd. Ik ben benieuwd wat hij daar van weet te maken. Op naar deel VI.

Naar mijn herinnering was dit deel van de Dark Tower reeks altijd een wat minder boek in de saga. Ergens logisch aangezien het na het fenomenale Wizard and Glass komt, wat denk ik wel eens van mijn favoriete Stephen King boeken tout court zou kunnen worden, maar toch.. In tegenstelling tot mijn eerste leesbeurt zo'n jaar of 9 geleden zat er deze keer nog een ander deel tussen. The Wind through the Keyhole was een erg vermakelijk tussendoortje en het was hopen dat de overgang naar Wolves of the Calla niet te abrupt ging lijken.

Want er zit natuurlijk een extra avontuur tussen deel 4 en 5 dat indertijd nog niet geschreven was. In het begin oogt het wat raar, maar al snel ben je terug vertrokken voor een geweldige zit. Weliswaar eentje die iets te lang aansleept. Ik kon zweren dat Wolves of the Calla meer pagina's bevatte dan Wizard and Glass (heb er in ieder geval een stuk langer over gedaan) maar dat blijkt niet te kloppen. Het grote probleem hier is dat King teveel gebruik maakt van verhaal in verhaal. Zo heb je het wederzien met Callahan (wel tof, Salem's Lot was één van de eerste King boeken die ik gelezen heb) maar moet precies elk personage ook nog eens zijn ding doen. Het verhaal van grootvader Jaffords is nog goed, het verhaal van Vrouwe Oriza is ook nog de moeite, het verhaal rond Mia is al heel wat minder en ook dat van Callahan duurt wel erg lang. Begrijp me niet verkeerd, dit is King op zijn vertrouwde niveau, maar je wilt eigenlijk graag vooruitgang boeken in de queeste. Volgens Roland is het veel palaveren voor 5 minuten actie en dat had King voor zijn eigen boek toch iets minder letterlijk mogen nemen. De 'twist' dat de Wolven eigenlijk niet meer dan radartjes en elektronica zijn, is voorspelbaar (al vond ik het als Marvel fan wel leuk dat ze gemodelleerd waren naar Dr. Doom) en voelt de Harry Potter knipoog iets te geforceerd aan.

Als dit door iemand anders was geschreven, dan zou ik het waarschijnlijk één van de hoogtepunten uit diens carrière noemen. Bij King, en zeker bij de Dark Tower saga, verwacht je echter toch net iets meer. Tot nu toe is Wolves of the Calla het minste deel uit de reeks, al is het gewoon de lengte die het hardst tegensteekt. Benieuwd of deel 6 en 7 het niveau terug gaan opkrikken. Om de een of andere reden zitten die niet meer zo goed in het geheugen.

Kleine 4*

En dat was deel 5, nog 2 te gaan! Gelukkig maar, want ik ben nog niet klaar met deze reeks. Hoewel ik wat tegen deel 6 op kijk aangezien het in mijn herinnering de wereld van Roland grotendeels links laat liggen.

Het probleem van Wolves of the Calla is dat het komt na 2 epische hoogtepunten. The Waste Lands en Wizard and Glass. Evenaar dat maar eens... Dat lukt niet helemaal, wat mij betreft. Maar wellicht komt dat ook doordat ik teveel verwachtte met het oog op de eerdere delen. De vergelijking doet wellicht geen recht aan dit boek. Het is net als mijn favoriete band Metallica. Ze kunnen een nieuw album uitbrengen met de nodige kwaliteit, maar het wint het nooit in de vergelijking met Ride the lightning of Master of Puppets. Afijn, waar was ik gebleven...

Zoals ik eerder al meldde was het begin veelbelovend, maar riep het feit dat Susannah opnieuw persoonlijkheidsissues kreeg enige weerzin bij me op. Daarna ging King op een opmerkelijke tour. Pastoor Callahan kreeg alle ruimte om uitgebreid te vertellen wat hem na zijn ervaringen in Salem's Lot allemaal overkomen is. In eerste instantie vond ik het geweldig en was ik blij dat ik dit oude boek van Stephen King (met het oog hierop) opnieuw herlezen had. Ken je dat boek namelijk niet, dan gaat er toch wat van de charme hiervan verloren. Wel is deze passage behoorlijk lang en verlangde ik steeds meer terug naar de wereld van Roland. New York ken ik zo langzamerhand wel. Niks mis met het verhaal, maar het mist gewoon de glans van de bijzondere wereld die met in de eerder benoemde delen volop aan de orde kwam. Dat maakt deze reeks zo uniek, die "wereld die verder is gegaan"....

Tja, ik bleef worstelen met het verhaal... Het "todash gaan", het ineens zo groot maken van het getal 19... Het werkte iets minder voor mij. Naar mijn mening is het duidelijk dat King dit vele jaren na de eerste delen geschreven heeft. Dan hebben allerlei invloeden en levenservaringen een duidelijk effect op een boek.

Gelukkig trok het de laatste 200 bladzijden weer aan, die verslond ik in enkele dagen. Jake speelde een mooie rol met zijn lef en doorzettingsvermogen, Eddy had nog een appeltje te schillen met robot Andy (een soort evil versie van Star Wars icoon C-3PO) en de eindstrijd met de Wolven is kort en krachtig (zoals Roland zelf al aankondigde).

Al met al was er nog genoeg om van te genieten. Stephen King slaagt er altijd in om de lezer te boeien. Het blijft een prestatie van formaat hoe hij deze reeks heeft neergezet en steeds weer met nieuwe wendingen en personages komt.

Ik beoordeel dit boek met een ruime ***,5.