menu

Jane Eyre - Charlotte Brontë (1847)

mijn stem
3,99 (99)
99 stemmen

Engels
Romantiek

576 pagina's
Eerste druk: Smith, Elder & Co, Cornhill (Verenigd Koninkrijk)

De arme wees Jane Eyre heeft een eenzame en ongelukkige jeugd. Als volwassene wordt ze gouvernante van de pupil van Mr. Rochester, een knappe en afstandelijke landhuiseigenaar. Jane is gelukkig met haar nieuwe leven en ondanks de verschillen in hun afkomst voelen zij en Mr. Rochester zich onweerstaanbaar tot elkaar aangetrokken. Naarmate hun liefde groeit, nemen de vreemde gebeurtenissen toe. Gelach in de nacht, een geheimzinnige brand.

zoeken in:
3,5
Eindelijk aan begonnen en ook daadwerkelijk uitgelezen. Alle eigenschappen die de Romantiek zo verschrikkelijk maken waren aanwezig. Maar toch heeft het boek ergens wel wat. Je gaat toch meeleven met Jane en dat is toch zeker een positief punt. Het einde is dan wel weer erg melodramatisch.

Al met al een aardig boek om eens gelezen te hebben, maar ik zie nog steeds niet wat er nou zo absoluut briljant is aan dit boek. Maar misschien moet je daar wel vrouw voor zijn

3*

avatar van J.Ch.
5,0
Jane Eyre – waar moet ik beginnen? Dit is één van mijn favoriete en meest gelezen boeken, met een verhaal en personages die ik steeds meer ga waarderen. De eerste keer dat ik dit boek las is alweer een poos geleden, ik weet er niet veel meer van behalve dat ik Jane een beetje raar vond. Inmiddels waardeer ik de personages en de diepte in het verhaal juist steeds meer.

Jane Eyre is misschien wel één van de meest ontwikkelde personages in de literatuur, ze heeft zoveel verschillende kanten en maakt zoveel ontwikkelingen door. Aan de andere kant is ze bescheiden en moet je vaak tussen de regels doorlezen om al Janes kanten te kunnen zien. Jane is beheerst, rationeel en lijkt vaak zelfs koel, maar diep in haar sluimert een gepassioneerde geest en een heftig gevoel voor rechtvaardigheid. Jane werkt hard en kan heel gewillig zijn, ze lijkt een braaf meisje en ze heeft ook zeker principes, maar soms wordt het haar teveel en schiet ze uit haar slof. Jane zelf zegt ook dat ze niet goed een balans kan vinden tussen blinde onderdanigheid en vurige opstandigheid. Aanvankelijk bevreemden mij die tegenstellingen in haar wat, maar nu vind ik dat ze haar juist geloofwaardiger maken als personage.

En dan Mr. Rochester… Na rijp beraad heb ik geconcludeerd dat een dreigende, donkere, mysterieuze man als hij toch wel aantrekkelijker is dan een beschaafde gentleman à la Mr. Darcy. Mr. Rochester is raadselachtig, maar toch echt, juist omdat we al heel snel doorkrijgen dat hij verre van perfect is. Mr. Rochester en Jane hebben een bijzondere band met elkaar, eigenlijk al vanaf het begin. Hoe zij met elkaar omgaan is vaak verre van normaal, misschien niet eens altijd gezond, maar ze passen toch prima bij elkaar. Charlotte Brontë weet het heel aannemelijk te maken dat Jane zich juist prettig voelt bij Mr. Rochesters ruwe manieren en onvoorspelbaarheid. Hij maakt het haar wel heel erg moeilijk soms, dat wordt in de scène vlak voordat hij bekent dat hij van haar houdt en met háár wil trouwen in plaats van met de onuitstaanbare Miss Ingram zelfs gemeen, maar gelukkig weet Jane hem later genadeloos terug te pakken als ze eenmaal verloofd zijn en zij hem, heel verstandig denk ik, beurtelings aantrekt en afstoot.

Een ongewone romance als die tussen de gouvernante en de heer des huizes kan sowieso op mijn waardering rekenen, maar het geluk wordt de arme Jane natuurlijk niet zomaar in de schoot geworpen. Door de opbloeiende liefde waren we toch bijna vergeten dat er ondertussen allerlei verdachte dingen gebeuren op het oude, afgelegen Thornfield. Als de ontknoping komt is dat een schok, de scène erna is niet minder dan een drama. Het gesprek tussen Jane en Mr. Rochester waarin hij haar uitlegt waarom hij met haar wilde trouwen en haar heel duidelijk maakt dat hij verloren zal zijn zonder haar is een bijzonder intense dialoog, één van de meest memorabele in fictie. Net als Jane was ik als lezer verscheurd: Jane moet weg, het is niet juist dat zij als zijn vrouw met hem leeft terwijl hij getrouwd is met een ander, maar ze passen zo goed bij elkaar en je weet dat ze bij elkaar moeten zijn. Misschien dat hedendaagse lezers dat dilemma niet zo zien als Jane, maar zelfs als je geen bezwaar hebt tegen bigamie, denk ik dat het niet goed zou zijn als Jane bij Mr. Rochester bleef. Ik denk dat ze gelijk heeft om te vrezen dat ze gewoon de volgende in de rij zou zijn, eerst geliefd, daarna afgedankt. Jane heeft eigenlijk geen keus, maar dat maakt het niet minder pijnlijk voor haar of voor mij als meelevende lezer!

Eigenlijk gelukkig voor ons, want zo kunnen we nog wat langer van Jane Eyre genieten. Een nieuw, boeiend personage wordt geïntroduceerd: St. John Rivers. Hij verschilt sterk van Mr. Rochester, maar toch krijgt hij al snel een soortgelijke macht over Jane. Zij maakt zich ondergeschikt aan hem, maar in tegenstelling tot bij Mr. Rochester maakt het haar ellendig. De indrukwekkende, bewonderenswaardige maar ook angstaanjagende en bijna onmenselijke St. John laat Jane bijna doorschieten in het andere uiterste: in plaats van een prettig leven in zonde, een leven dat alleen bestaat uit plicht en alle gevoelens daaraan ondergeschikt maakt. Dat Jane daar bijna voor valt, verbaast mij niet; het is de enige manier om haar voorgoed van Mr. Rochester te scheiden.Gelukkig komt vervolgens de natuur zelf in opstand, zoals Jane dat uitdrukt, en komt uiteindelijk toch nog alles terecht.

Er zijn wel wat kleine minpuntjes in het verhaal. Soms neigt een beschrijving of dialoog naar melodrama, soms komt een plotwending wel heel gemakkelijk uit de lucht vallen. De laatste zinnen heb ik altijd een vreemde manier gevonden om een verhaal als dit te eindigen. Maar er is zoveel wat daarvoor compenseert dat ik het verhaal er niet op af kan rekenen.

Ik houd van het verhaal met de vele dramatische wendingen en soms griezelige ondertonen. Ik houd ervan dat personages eerst een boel ellende moeten ondergaan, om daar vervolgens gelouterd en als beter mens uit te komen. Ik houd van de personages en hun diepgang, de bijzondere banden die zij met elkaar hebben. Ik houd ervan om een personage lang genoeg te volgen om te kunnen zien hoe een karakter zich ontvouwt en ontwikkelt. Ik houd van de worstelingen, de keuzen die gemaakt moeten worden tussen wat goed is en wat goed voelt, de tegenstelling tussen verstand en gevoel. Jane Eyre heb ik meerdere malen gelezen en zal ik hopelijk nog vaker lezen. Dit boek hoort in mijn top tien.

avatar van Borisboyo
Geprobeerd te lezen, in het begin vond ik het een heel mooi en interessant boek. Ze schrijft prachtig mooi, wat een tekst. Toch ben ik helaas zo rond pagina 316 afgehaakt. Ik vond het wel heel langdradig boek worden. Ten tweede ergerde me ik aan het taalgebruik van Mr. Rochester naar Jane toe: "onnozel gansje, elfje, mijn lieve vriendinnetje, kabouterachtig....! ????? Wat is dit, dacht ik dat ik het las, zal de tijdsgeest van toen wel zijn geweest. Maar als mijn grote liefde zo tegen mij zo praten, ben ik snel afgehaakt. Dus nee, geprobeerd, maar ik hou toch dan van een andere genre boeken. Ik heb daarom ook geen stem gegeven.

avatar van LimeLou
3,5
‘Jane Eyre’ is een onvervalst romantisch werk. Het was een goede keuze om dit werk van Charlotte Brontë te lezen net nadat ik ‘De klokkenluider van de Notre-Dame van Victor Hugo’ gelezen heb, zodat ik een duidelijk referentiekader heb. Beide boeken zijn namelijk bekende voorbeelden van de 19e-eeuwse romantiek. Zowel Jane Eyre als ‘De klokkenluider’ bevatten duur en rijk taalgebruik, wat helaas vaak uitmondt tot aanstellerig en archaïsch leesvoer. Ja, ik weet het, ik ben een zeurkous, maar bij beide boeken wordt er wel erg veel inlevingsvermogen gevraagd voor onder andere het gedateerde taalgebruik van vele (romantische) schrijvers destijds. Het is, met name in het meer introspectieve Jane Eyre, veel ploeteren door deftig klinkende alinea’s, waarvan de inhoud meestal opgesomt kon worden in één zin.

Wat ‘De klokkenluider’ ook, mijns inziens, een stuk beter maakt dan Jane Eyre, is hoe de romantiek, als kunststijl, in woorden wordt vormgegeven. De donkere kerktorens en steunberen vormen een consistent macaber schouwspel. De thema’s die aangesneden worden, blijven aangesneden worden, tot en met het einde. In Jane Eyre mis ik deze duidelijke lijn een beetje, want wist Brontë wel wat voor boek ze wilde schrijven? Gotische horror? Een bildungsroman? Een zedenroman? Brontë maakt van Jane Eyre een amalgaam van dit alles. En dat was toen, toegeven, erg knap van haar. Maar, naar mijn mening, vaak ook rommelig.

Toen ik erachter kwam dat het ‘gedrocht’ dat het landhuis deelde met Jane Fairfax’ (eerste) vrouw was, was ik tamelijk teleurgesteld. Brontë heeft mij verbaasd en geïntrigeerd met dit mysterie toen Jane voor de eerste keer in contact kwam met Bertha, om vervolgens, na een spannende opbouw, het mysterie eigenlijk heel flauw te verklappen. Het zou mij veel meer hebben verontrust, als de identiteit van Jane’s gestoorde medebewoonster nooit was verklapt.

Toch ben ik onder de indruk van hoe zinderend Brontë de liefde dan weer weet te beschrijven. Jane laat zelfbeschouwing opvolgen door zelfbeschouwing. De teruggetrokken jongedame wordt zo een sympathiek beeld, maar ook een heel preuts en kuis beeld, gegund. Jane’s introspectie is meestal interessant te volgen, eveneens de gelijkenissen en metaforen die ze voortbrengt gedurende haar overpeinzingen. Brontë weet ook, aan de hand van Jane’s observaties, op een prachtige manier de natuur en het landschap van Engeland tot leven te laten komen.

Symbolisme is aanwezig in Jane Eyre, soms in een wat overdreven en opzichtige manier (het geblakerde landhuis in Jane’s droom is, na een bepaalde tijd, ook daadwerkelijk afgebrand? Origineel!), maar vaak ook ontroerend. Zo vormt Jane een soort ‘tussenfiguur’ temidden van twee compleet verschillende vormen van christen-zijn: het haast fanatiek toegewijde en compromisloze geloof van Eliza Reed en St. John Rivers (plicht en tucht) en het liefdevolle en eenvoudige geloof van Edward Fairfax Rochester, een geloof aangewakkerd door zijn liefde voor Jane.

Jane Eyre is een bijzonder boek, dat, ondanks dat het net iets te veel probeerde te zijn, nu nog steeds slaagt in het leveren van een sterk verhaal met mooie, uitgesponnen beschrijvingen. De personages hebben iets zeikerigs en theatraals over zich en de (vaak iets té) lang uitgesponnen beschrijvingen raken me soms wel en soms weer niet. Desondanks ontbrak het Charlotte Brontë zeker niet aan verbeeldingskracht en durf en heeft haar ambitie een goed boek voortgebracht!

Gast
geplaatst: vandaag om 21:07 uur

geplaatst: vandaag om 21:07 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.