Kurgast: Aufzeichnungen von einer Badener Kur - Hermann Hesse (1925)

Sinds ik mij ooit aan 'De Toverberg' waagde heb ik een zwak voor verhalen die zich in een kuuroord afspelen. Hesse was er blijkbaar ook op verzot: hij liet zich tijdens zijn kuur en onder het schrijven van dit autobiografisch boekje naar eigen zeggen inspireren door 'Dr. Katzenbergers Badereise', een satirisch werk van de in onze contreien kennelijk vergeten schijver Jean Paul, volgens Wikipedia een geestesgenoot van Laurence Sterne.

Eigenlijk is het Hesse vooral te doen om een analyse van zichzelf als kuurgast (de Duitse titel benadrukt dit beter dan de Nederlandse): hij vergelijkt zich met de andere gasten, ergert zich aan de souvenirwinkeltjes met dwaze prentbriefkaarten en gaat de strijd aan met zijn luidruchtige Hollandse buren. Kuurpatiënt Hesse is een man van vele twijfels, neuroses en ijdelheden, en zo lang Hesse zich verliest in de kleine kantjes van zijn persoonlijkheid is het heerlijk genieten geblazen, zowel omwille van de superieure stijl als vanwege de geestige zelfspot.

Helaas zag Hesse het als zijn taak de westerse lezer nu en dan warm te maken voor de grote wijsheden van Jezus, Boeddha en de hindoeïstische deva's; voor het rudimentaire inzicht dat de hele eenheid van het bestaan uit antinomieën is opgebouwd die we maar beter in balans houden in plaats van harde keuzes te maken en eisen te stellen: rede en natuur, rampspoed en genade, ascese en genot, enz. Hier wordt Hesse mij te pedant en te zweverig. Gelukkig beslaat dit deel maar een twintigtal bladzijden en het zou doodzonde zijn dit boek hierom links te laten liggen. En wellicht zijn er ook lezers die net dit aspect van Hesses 'Kuren' waarderen...