menu

Catch-22 - Joseph Heller (1961)

Alternatieve titel: Paragraaf 22

mijn stem
3,99 (127)
127 stemmen

Engels
Oorlog

464 pagina's
Eerste druk: Simon & Schuster, New York (Verenigde Staten)

Tegen de achtergrond van de toenemende Amerikaanse Vietnam-betrokkenheid geschreven absurde roman over de anti-held Yossarian. Deze is gestationeerd op een Italiaans eiland en - net als de auteur - bommenrichter bij de luchtmacht in de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog. Hij is omgeven door volkomen verknipte figuren, stereotypen van de in ieder leger voorkomende baantjesjagers, idealisten, hardliners, angsthazen e.d.

zoeken in:
4,0
Catch 22 is met zijn zwarte humor, absurde logica en prachtige personages een boek dat iedereen wel eens gelezen moet hebben. De personages zijn stuk voor stuk boeiend maar ook alsmaar vreemder. Het boek pakte mij pas echt na zo'n 100 bladzijdes want vooral de stijl van Joseph Heller samen met zijn originele verhaalloop was voor mij erg wennen. Maar als je er dan eenmaal in zit, stelt Catch 22 je teleur. 4*

avatar van Sir Odolf III
Je moet er erg aan wennen en vervolgens stelt het boek je ook nog eens teleur ? Deze roman moet ik dan maar eens gaan lezen wanneer ik in een masochistische bui ben .

4,0
hehe niet teleur sorry schaamte schaamte

avatar van Sir Odolf III
Oké, vooruit dan , maar ik wil het toch nog steeds een keer lezen.

avatar van Arkadi
3,5
Op 1 of andere manier vond ik de vertelstijl vrij irritant.
Elk hoofdstuk werd een ander personage beschreven hoewel in die hoofdstukken toch geweldig werd geschreven.

Om maar even plat te vertalen:

-'" niemand probeert je te vermoorden"
- "waarom schieten ze dan op me?"

en meer van dit al in dit boek.

4,5
Een tijdloze klassieker. Verplicht herlezen bij elk losbarstend internationaal conflict en je dan realiseren hoe zinloos het allemaal is.

FlyingPenguin
Prachtige -humoristische- beschrijving van de absurditeit van de oorlog. Deze humor sprak mij vreselijk aan, in tegenstelling tot de andere ant-oorlog-klassieker Slaughterhouse Five. Leuk is ook dat het aantal vluchten die de piloten moeten doen (die exponentieel vermeerderen doorheen het boek) eigenlijk zowat het enige houvast was gedurende het boek.
Volgens mij is het dus absoluut terecht dat 'een catch-22' lichtjes in ons taalgebruik verweven is. (Al heb ik het nog niemand daadwerkelijk horen gebruiken in een zin, vrees ik)

avatar van Prowisorio
4,0
Knap opgezet.. door middel van 'cirkels' worden dezelfde gebeurtenissen (met steeds een klen beetje meer) verteld vanuit het perspectief van steeds andere personages.

Het is een zooitje... kolonels en generaals die uit zijn op eigen glorie, elkaar dwarsbomen, vrijwillig gevaarlijke missies op 'zich' nemen. De kapelaan laat over zich heen lopen, twijfelt aan alles (behalve het visioen van de blote man... ) en wordt er door de CID van beschuldigt Washington Irving (of andersom?) te zijn. Degene die verantwoordelijk is voor het eten en drinken van de manschappen neemt de gelegenheid te baat om zich extreem te verrijken en bombardeert daartoe zelfs de eigen basis. Vrouwen spelen de hoer en meer niet. Een piloot van vijftien, een piloot die elke missie wordt neergeschoten, een piloot die alleen maar het gevaar wil opzoeken, enz. enz. En zo kan ik nog wel even doorgaan.

Catch-22 wordt regelmatig toegepast:
There was only one catch and that was Catch-22, which specified that a concern for one's safety in the face of dangers that were real and immediate was the process of a rational mind. Orr was crazy and could be grounded. All he had to do was ask; and as soon as he did, he would no longer be crazy and would have to fly more missions. Orr would be crazy to fly more missions and sane if he didn't, but if he was sane he had to fly them. If he flew them he was crazy and didn't have to; but if he didn't want to he was sane and had to.

Je moet het boek lezen om te ervaren hoe het is... hoe de schijnbare repetitie je toch steeds weer pakt; hoe Yossarian uiteindelijk... nee, dat vertel ik niet.

avatar van Agaath95
4,5
Wat een indrukwekkend boek! Dat had ik totaal niet verwacht toen ik net begon te lezen. Door het ontbreken van een inleiding kom je meteen midden in het verhaal terecht, en bepaalde gebeurtenissen worden zó beschreven dat je het gevoel krijgt dat er enige voorkennis vereist is om het te kunnen volgen. Ook de fragmentarische vertelstijl was in het begin even storend. Maar na een bladzijde of zestig raakte ik er aan gewend, en kon ik me echt in het verhaal gaan verdiepen.

Er is niet echt sprake van een herkenbare verhaallijn; alles loopt kriskras door elkaar, nu en dan afgewisseld door bizarre anekdotes over een van de vele personages.
De toon van het verhaal is vanaf het begin absurdistisch en surreëel. In zulke mate dat je op sommige momenten even vergeet dat het zich allemaal tijdens de oorlog afspeelt. Toch wordt de sfeer langzaam maar zeker grimmiger.

En natuurlijk levert het boek ook nog een aantal memorabele citaten op.

"...Let somebody else get killed."
"But suppose everybody on our side felt that way."
"Then I'd certainly be a damned fool to feel any other way. Wouldn't I?"

avatar van DvonGeem
5,0
Fantastisch anti-oorlogsboek

avatar van andreas
4,0
Het idee om de waanzin van de oorlog aanschouwelijk te maken door de absurde logica in Catch-22 is hoogst origineel. Joseph Heller creëerde een aantal onvergetelijke personages in een door elkaar gehaalde verhaalstructuur. Het geheel is prikkelend en aanstekelijk. Lachen troef!

Naar het einde toe wordt de teneur van het boek donkerder en in de zwaarte is Heller minder glansrijk dan in de lichtheid van het begin. Soms had ik de indruk dat dezelfde basisingrediënten wat teveel werden uitgebuit, maar vervelen doet het eigenlijk nooit...

Voor de humor, de heel eigen sfeer en de vlotte tekst: lezen!

avatar van JJ_D
4,0
Ondanks een fundamenteel gebrek aan structuur, of juist omwille van de grote chaos, is ‘Catch-22’ een van de meest ge(s)laagde absurde romans ooit. Heller lapt – bij wijze van spreken - alle regels omtrent opbouw, chronologie of karakterontwikkeling aan zijn laars in wat uiteindelijk een bruisende opeenstapelingen van hoogst bizarre voorvallen is.

Yossarian, een gek omringd door nog grotere gekken, vormt het enige houvast, en vanuit zijn standpunt hekelt Joseph Heller onverbloemd het hele militaire systeem. Toch blijft de algemene gezindheid die van onwaarschijnlijke situatiehumor: misschien niet constant van het hoogste niveau, maar verbazingwekkend inventief - met slechts een handjevol ingrediënten goochelt Heller immers 450 bladzijden lang!
3,75*

3,5
Ik vond het niet zo fantastisch als ik had gehoopt en had gedacht. Ik had sowieso meer structuur verwacht of zo. ik heb het boek geluisterd, misschien dat het daar wel aan lag, maar het boek kon mijn aandacht niet vasthouden. Het is wel bizar/grappig enzo en ook wel heel zwart, maar echt goed wordt het steeds net niet... Het einde vond ik dan weer wel briljant gevonden, dus uiteindelijk 3,5 ster* (voor mijn gevoel had dit minimaal 4,5* moeten zijn. Wie weet moet ik hem nog maar eens lezen over een paar jaar )

avatar van stefan dias
4,0
Ik ben zelf net 60 pagina's ver, en ik moet zeggen: ik had iets totaal anders verwacht. 'Een verhaal over…'
Het was dus wel even slikken, maar het feit dat het me totaal tegenvoets neemt is natuurlijk al een grote verdienste. Ondertussen ben ik wal wel zover dat het aanvankelijke lachen mij aan het vergaan is en dat de dit boek een echt nachtmerrie aan het worden is. Een gekkenhuis waarvan ze de sleutel hebben weggegooid. Totaal zonder hoop verzinkt Yossarian in de totale waanzin met rondom hem figuren met elk hun eigen getiktheid. Redelijk indrukwekkend tot nu toe. Benieuwd of hij dit tot het einde gaat kunnen volhouden.

avatar van stefan dias
4,0
Wat een geweldig boek. Prachtig hoe hij afrekent met de absurde logica van het militaire apparaat. Speelt het ook lekker absurdistich-humoristisch om je dan af en toe keihard met de realiteit op je smoel te slaan. De hel.

avatar van stefan dias
4,0
Het 'Snowden' hoofdstuk, een episode die ergens al gepasseerd was werd heel mooi getimed net voor het eind van het boek nog eens volledig met alles erop en eraan geserveerd. Een stuk waar je zelf ook koud van wordt en waar de sluier van ironie even achterwege gelaten wordt. Snoeihard en… . En niks eigenlijk. gewoon snoeihard.

Voor sommige mensen lijkt het wel een afknapper, dat sombere einde, voor mij geeft het net wat meer reliëf aan het boek. Hoewel de genialiteit van het boek zich wel situeert rond de quasi vrolijke, absurdistische humor rond heel het gedoe.

avatar van vladlev
2,0
Heb met heel veel moeite uitgelezen (en een stuk zelfs diagonaal). De schrijfstijl sprak me niet aan en door de herhalingen en de vele namen las het wat te moeilijk voor mij. Had ook verwacht dat er meer echte dingen zouden gebeuren, beetje te absurd voor mij dus

3,5
Knap geschreven met veel cynische humor, leuk voor zo af en toe.

3,5
Catch-22 staat al jaren op mijn verlanglijst maar mag nu eindelijk op de stapel ‘uitgelezen boeken’. Het valt niet mee om een recensie van dit boek te schrijven, het is namelijk een erg onorthodox werk. Vlak na WOII stoorde Joseph Heller zich aan recent gepubliceerde Amerikaanse oorlogsboeken die hem nauwelijks konden bekoren. Als reactie daarop schrijf hij deze bizarre, humoristische roman die opvalt door haar aparte schrijfwijze.

Feitelijk gebeurt er niet heel veel: een troep Amerikaanse soldaten is rondom de Italiaanse kust opgetrommeld om de Duitsers te bombarderen. Ondertussen groeit er vooral aversie tegen de legerleiding. Een soortgelijk plot vormde de blauwdruk van Georges Mandels ‘The Wax Boom’ uit 1962. Hoewel Heller deze roman verslond, is deze totaal in de vergetelheid geraakt.

Terug naar Catch-22: de sterke punten van het boek zijn de informele (schrijf)stijl en de absurde humor. Maar hoewel dit soort elementen mij in films wel weten te charmeren, valt het niet mee om 475 pagina’s door te spitten. In zekere zin is Catch-22 vergelijkbaar met A Clockwork Orange maar dat boek is veel directer, bondiger en duidelijker. Heller verdient een pluim voor zijn originele stijl maar verzuimd erin om het boek écht aangrijpend te maken. Hiervoor zijn de personages te bot en de situaties te surrealistisch.

3.5*

Gast
geplaatst: vandaag om 10:42 uur

geplaatst: vandaag om 10:42 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.