Ostrov Sachalin - Anton Tsjechov (1895)

Door de pure omvang van het land en de gebrekkige communicatiemiddelen uit die tijd, was de dringend noodzakelijke boodschap van Tsjechov een paar jaar later nog steeds niet volledig bekend in Rusland.
Vlas Dorosjevitsj was een gevierde journalist uit dezelfde tijd. In 1897 bezocht hij het eiland en deed hij op zijn beurt verslag van de ellendige zaken, die plaatsvonden op Sachalin. Zijn boek Sachalin. (Katorga) - Vlas Dorosjevitsj (1903) was lange tijd, in ieder geval tot vrij recent, populair.
De gedachte, om beide werken naast elkaar te leggen en te vergelijken, is wat bewerkelijk door de loutere omvang van beide boeken.

Interessant en redelijk uitputtend: het boek geeft een goed beeld van het eiland Sachalin eind 19e eeuw. Maar het is ook werkelijk gortdroog opgeschreven (droger dan deze zomer in ieder geval). Tsjechov beschrijft op een gegeven moment een half boek lang alle nederzettingen en noemt erbij hoeveel man daar woont, getrouwd is, met afkomst, sekse et cetera. Dat is voor 1 dorp een keer leuk, maar dat 15 keer achter elkaar wordt echt te veel. Vooral omdat het eiland niet heel afwisselend is met slechts enkele gelijkende nederzettingen, waardoor je in feite 15 maal hetzelfde leest. Dat gaat wel vervelen. Ook in latere hoofdstukken blijft Tsjechov leunen op veelal saaie statistieken. Het is leerzaam maar echt een leuke leeservaring is dit niet te noemen. Met wat tabellen had dit boek de helft dunner gekund.

Nee, het eerste stukje tijdens de reis door Siberië is dit veel leuker. Dan is het verhaal ergens nog literair zonder veel kale droge feiten en leest echt als een boeiend reisverhaal. Ook het hoofdstuk over straffen zo tegen het eind is veel smeuïger opgeschreven zonder al te veel cijfertjes. 2,5*.