Der Engel Schwieg - Heinrich Böll (1992)
Alternatieve titel: De Engel Zweeg
Duits
Psychologisch
212 pagina's
Eerste druk: Kiepenheuer & Witsch,
Keulen (Duitsland)
Beschreven worden ontwrichte, door de oorlog ontheemde en vervreemde figuren ten tijde van “het uur nul”, direct na afloop van de Tweede Wereldoorlog. De twee hoofdfiguren zijn Hans en Regina. Hans keert van het front naar zijn kapotgeschoten vaderstad terug. Regina is een jonge vrouw die in de laatste dagen van de oorlog haar enig kind heeft verloren. Hans en Regina komen met elkaar in contact en beseffen na enkele weken van afstandelijkheid dat zij van elkaar houden. Dit besef gaat gepaard met blijdschap zowel als met diepe treurnis. Naast deze handeling is er nog het gebeuren rondom de rijke weduwe van een vroegere kameraad van Hans. Deze weduwe wil haar bezit te gelde maken om brood voor de armen te kunnen kopen. Haar schijnheilige zwager, redacteur van een katholiek tijdschrift met de naam 'Het lam Gods' probeert de liefdadigheid van zijn schoonzuster te verhinderen.
De eerste roman van Böll, die destijds niet gepubliceerd werd (de mensen wilden in 1949 niet meer over de oorlog lezen gaf de uitgever aan), maar waaruit hij wel allerlei motieven en taferelen zou hergebruiken. De toon is relatief mild en het boek gaat ook niet over de oorlog, maar over twee mensen die opnieuw betekenis moeten proberen te geven aan hun leven nadat de wereld in puin is geschoten. Zeker de moeite voor de echte Böll-liefhebber.
W.G. Sebalt geeft hier een andere verklaring voor in Luftkrieg und Literatur - W.G. Sebald (1999)
Het is veeleer de zeer deprimerende sfeer die in het boek wordt opgeroepen en die eigenlijk de te verwachte gemoedstoestand van het Duitse volk na 1945 had moeten zijn, maar dit niet was.