Invisible - Paul Auster (2009)

Hier een recensie. Hij schijnt best weer goed te zijn:

PAROOL: BOEKEN - Paul Auster - Onzichtbaar****

Prima boek, zelden een sterkere opening gelezen, compact verhaal en zuigend vanaf de eerste pagina. Ik raad niet snel boeken aan, maar deze is een aanrader

Als ik dit zo lees lijkt het verdacht veel op: Bitter Moon (1992) - MovieMeter.nl

Auster stapelt raadsel op raadsel in nieuwe mysterieuze roman

Net als bij Ian McEwan draait het bij Paul Auster om het raadsel. In hun boeken hangt een vergelijkbare unheimische sfeer. Alleen gaat het in boeken van McEwan vooral om de menselijke emotie en hun neiging dingen verkeerd te interpreteren, bij Auster staat de constructie van het raadsel voorop. Het verhaal en de personages zijn slechts instrumenten. Auster heeft er zelfs geen moeite mee eerdere thema's te hergebruiken. Persoonsverwisselingen, anonieme figuren, gevonden manuscripten, het zijn vaker terugkerende elementen in het mysterieuze oeuvre van Auster.

Met Onzichtbaar heeft Auster dit jaar weer een klassieker aan zijn lange rij intrigerende romans toegevoegd. Nederlanders en Vlamingen kregen de primeur want de Nederlandse vertaling was zelfs iets eerder uit dan het Engelse origineel, net als vorig jaar met Man in het duister het geval was. Zijn nieuwste boek is echter wel net een paar tandjes beter dan dat vorige. Ook nu wordt de lezer weer opgezadeld met allerlei raadsels en vooral onverwachte wendingen in het verhaal, die allen moeten aantonen dat de waarheid onkenbaar is en het leven vol zit met subjectieve waarnemingen.

De jonge student Adam Walker ontmoet op een feestje Rudolf Born en zijn vriendin Margot. Hoewel ze geen enkel raakvlak met elkaar lijken te hebben, raken ze verwikkeld in een geanimeerd gesprek. In korte tijd verdiept hun relatie. Born blijkt plots bereid Walkers droom te financieren, namelijk het uitgeven van een eigen tijdschrift, Margot is vooral fysiek tot Walker aangetrokken. Op een onverwacht moment leert Walker echter de donkere kant van Born kennen. Als het tweetal overvallen wordt, trekt Born een mes en steekt op de aanvaller in. Omdat Walker wegrent om hulp te halen, ziet hij niet hoe deze schermutseling afloopt. Zeker is dat de overvaller aan het eind dood in een park is aangetroffen.

Dit incident zet het leven van Walker en zijn relatie met Born en Margot op zijn kop. Het effect ervan beschrijft hij jaren later in een boek. En dat boek heb je met Onzichtbaar zelf in handen. Zo creëert Auster een vertelling in een vertelling, maar hier houdt het Droste-effect nog niet op. Auster laat nog enkele andere personages langskomen, waarbij steeds een nieuw licht op Walker en zijn levensloop wordt geworpen. Op magische wijze introduceert Auster steeds nieuwe mysteries, zonder zich genoodzaakt te voelen eerdere raadsels op te lossen.

Personages worden door andere personages in de gaten gehouden. Iedereen heeft geheimen en zelfs als iemand de waarheid vertelt, geeft Auster je geen aanwijzingen op dat nu echt de waarheid is. Daarbij heeft Auster een mooie schrijfstijl gevonden. Hij knipt het verhaal in vieren, waarbij de eerste drie hoofdstukken een eenheid vormen, die afwisselend in de ik-, de jij- en de hij-persoon zijn geschreven. Zo creëert hij gaandeweg steeds meer afstand tot de hoofdpersoon. Ging je als lezer in hoofdstuk een nog helemaal mee met deze ik-figuur, aan het eind van het boek weet je niet meer wat te moet geloven.

Onzichtbaar
Niets is meer toepasselijk dan toevallig tegen zijn nieuwste boek aanlopen. Vlak voor sluitingstijd van de boekwinkel waaraan je in eerste instantie voorbij gaat, omdat je eigenlijk geen zin hebt er naar binnen te gaan. Ik had er nog geen artikel over gelezen, noch op internet, noch in de krant. Even vlug struinend tussen de nieuwe uitgaven, viel mijn oog erop: ‘Onzichtbaar’, Paul Auster. Blind koop ik zijn boeken sinds ik - met ‘Orakelnacht’ begonnen – in de ban ben van de door Kafka en Edgar Allan Poe beïnvloede schrijver.
Met ‘Onzichtbaar’ levert hij zijn sterkste roman af sinds ‘Orakelnacht’. Want sindsdien – zo stelden de critici – heeft Auster weinig interessant werk meer afgeleverd en werd zijn werk afgedaan als te compositorisch, te gekunsteld. Hoewel ook de romans na ‘Orakelnacht’ mij konden bekoren, verlangde ik wel naar die grote Auster romans, zoals ‘Maanpaleis’ ‘Boek der illusies’, of ‘De muziek van het toeval.’
Met alle vaste ingrediënten, componeert Auster zijn vijftiende roman. Tempo, suspense. Niets is wat het lijkt. Toeval is bij Auster een leidend beginsel. Mensen komen elkaar op de gekste plaatsen tegen, verspreid door de tijd. En zo weeft hij een web van allerlei bijzondere gebeurtenissen. Ik ga nu niet al te veel in op de inhoud van de nieuwe roman. Door Auster moet je je laten verrassen, overrompelen. ‘Onzichtbaar’ is een rollercoaster joyride, een postmodernistisch spel. ‘Een Faustiaans boek, Kafkaesk,’ vind ik in artikelen die ik na het lezen van het boek op interenet heb opgezocht. ‘Auster is de meest Franse van de Amerikaanse schrijvers.’ Het zal allemaal best. Maar met dit boek bewijst hij zich met een grootse come back.

Seks en moord en seks en nog meer seks. Zo kende ik Auster nog niet. Ik ben dan ook wat minder enthousiast dan bovenstaande boekmeteraars over dit boek. Het is een vaardig geschreven roman, die zijn geheimen stukje bij beetje prijsgeeft. Alleen vind ik die geheimen niet zo heel boeiend. Hier ontbreekt ook de spannende vorm die voorganger Man in the Dark zo geslaagd maakte.

De taal is directer, minder beschouwend dan Auster's vroegere werk. Ook dat bevalt me minder. Door die directe taal en sappige gebeurtenissen is dit boek wel een van de toegankelijkste werken van Auster. Om maar eens in filmtermen af te sluiten: waar voorganger Man in the Dark een delicaat arthousewerkje was, is dit een lekker weghappende Hollywoodflick (compleet met aardige twist). Niet slecht, maar minder goed dan ik had verwacht.

Ik las niet eerder wat van Paul Auster maar Toen ik vorig jaar zijn boek onzichtbaar in de Boekhandel zag was ik gemakkelijk over te halen. De tekst op de achterflap/zijflappen beloofden een ' .... Adembenemende roman die ons van 1967 tot 2007 voert....een verhaal vol woede, lust en nietsontziende zoektocht naar rechtvaardigheid.'

Helaas bleef ik na ongeveer 100 bladzijden steken. Op zich verwonderlijk voor een boek met slechts 238 blz. Meestal is het verhaal dan wel zover op gang en hebben de karakters me al zo weten te raken dat ik het boek doorgaans juist niet meer weg kan leggen.
Dit boek heeft echter meer dan een jaar onaangeraakt gelegen (na die 100 blz). Uiteindelijk besloot ik het er nogmaals op te wagen.... Herlas de eerste 100 pagina's en beet door. Nergens werd ik echt geraakt, net wanneer ik wat verdieping had gewild werd een deel afgesloten en werd een volgend deel weer geopend. Karakters bleven leeg, eenzijdig, terwijl de suggestie werd gewekt dat er zoveel diepgang in ze zat.

Kortom ik ben niet onverdeeld positief.... Misschien moet ik eens een andere Auster proberen

Ik kan me wel vinden in de reacties van dutch2.0 en Remco, ook al was dit mijn eerste Auster. Ik vrees dan ook dat het bij die eerste zal blijven. Ik vond het geheel namelijk nogal traag, stroef en oubollig, en tegelijk wat schools en doorzichtig van opbouw en structuur. Te weinig pit. Alleszins werd ook ik nergens echt geraakt.

Niet over de hele linie even geweldig en boeiend maar de tweede helft van het boek was dan wel weer goed genoeg waardoor het geen 3 maar 3,5 * is geworden. Minpunt was onder andere dat ik de hoofdpersoon een onaangenaam typ vond. Dat is soms geen probleem, maar hier wel. En het tweede (van de vier) in de derde persoon geschreven deel vond ik niet zo fijn lezen, zat ook een iets te lange beschrijving van saai werk in.

Maar al verder lezend vond ik het uiteindelijk toch wel weer een mooi en typisch Auster verhaal. Niet zijn beste (ik denk dat dat Mr. Vertigo is, van de 8 Auster boeken die ik las) maar toch wel weer de moeite waard, ondanks dat ik eerst nog dacht dat dit wel eens een tegenvaller zou kunnen worden.