Alleen Maar Nette Mensen - Robert Vuijsje (2008)

Vlot geschreven en bij vlagen uitermate geestig. Hier en daar wellicht net wat veel ruis om écht te raken.

3,5*

Dit is wel zijn eerste boek, dus helemaal geen slecht debuut. De culturele problemen in Nederland van meerdere kanten belicht., ook leest het ongeloofelijk snel.

Het is ook niet slecht. Maar er zijn mensen die met een indrukwekkender boek debuteren...

Zuid botst op Zuidoost in vaardige cultuurschets

David heeft pech. Hij is een keurige joodse jongen uit Amsterdam-Zuid, maar ziet er met zijn zwarte haar uit als een Marokkaan. Als hij niet door zijn vrienden Daan en Bas wordt vergezeld, komt hij moeilijker discotheken binnen en krijgt hij kritische blikken in winkels.

Deze cultuurclash overkomt David, en ten onrechte. Een andere clash zoekt hij zelf op. Hij heeft al jaren een relatie met zijn vriendinnetje Naomi, ook een keurig meisje van het Barlaeus, maar hij voelt zich opgesloten in zijn milieu. Eigenlijk is hij meer aangetrokken door rijkgevormde zwarte meisjes. En dus gaat hij op zoektocht in Amsterdam-Zuidoost, op locaties waar doorgaans geen bakra te vinden is.

Robert Vuijsje beschrijft dit cultuurcontrast in zijn debuut Alleen maar nette mensen, veelvuldig bewierookt en genomineerd voor literatuurprijzen. Deels terecht, want Vuijsje heeft een vaardige pen. Hij sleurt je moeiteloos door zijn verhaal heen met zijn rake observaties en geestige beschrijvingen. Hij stapelt karikatuur op karikatuur, maar weet ondertussen toch een behoorlijke schets te geven, een schets van culturen en een schets van de tijd.

Op een handige manier gebruikt hij de stijlfiguur van het cliché en de herhaling. Hij komt er mee weg omdat de witte, elitaire cultuur clichématig over de zwarte, achterstandscultuur van Zuidoost denkt, en vice versa. Blanken zijn dus bakra's, beter te vertrouwen dan de liegmannen die Davids eerste zwarte vriendin voordien altijd had. Allochtonen zijn in de woorden van Vuijsje de mensen die ze allochtonen noemen, waardoor hij duidt en beschouwt tegelijk. De tafel van Davids ouders heet consequent de Jan des Bouvrietafel, een van de huisvrienden heet consequent de beroemde columnist. Het zijn stijlmiddelen om een sfeer te beschrijven én die op de hak te nemen.

Alle roem die Vuijsje nu ten deel valt, is me een beetje te veel van het goede. Alleen maar nette mensen is een vermakelijk boek, het is een rake beschrijving, maar ook niet meer dan dat. Vuijsje overtreft een gemiddelde Herman Brusselmans (niet in humor overigens), maar raakt niet aan het niveau van Arnon Grunberg. Ik noem deze twee auteurs bewust, omdat Vuijsje wat betreft stijl en onderwerpen een beetje tussen deze twee instaat.

Maar helaas ontstijgt Vuijsje het verhaalniveau niet, zoals Grunberg tot grotere hoogtes komt dan louter een vaardig verteld verhaal. Het boek vertelt wat het te vertellen heeft, en meer niet. Geen diepere gedachten, geen bespiegelingen, geen literaire vondsten - of het zou moeten zijn de introductie van msn in een roman.

Uit een interview bij De Wereld Draait Door bleek dat Vuijsje voor een belangrijk deel zijn eigen zoektocht naar de intellectuele negerin heeft beschreven. Hij voelde zich vervreemd van de witte cultuur waarin hij opgroeide en zet zich in dit boek daarvan af. Ook heeft hij ervaring met de poging zich onder te dompelen in een andere cultuur, waar hij overduidelijk niet thuis hoort. Ik ben zeer benieuwd of Vuijsje, nu hij dit autobiografische gegeven eenmaal heeft gebruikt, ook in een volgend boek nog veel te vertellen heeft.

Ik heb me best vermaakt, tot mijn grote verassing.
Want wanneer ik de achterkant van Vuijsje's debuut lees, wordt ik minder geprikkeld.


Beetje onnodige uitleg is dat. Want ik begreep de link eigenlijk meteen. Zo waren er meer overbodige dingen in geschreven. Er wordt bijvoorbeeld drie keer opnieuw uitgelegd wat men met een 'bounty' bedoelt. Had Vuijsje niet van te voren kunnen doorlezen of er nog wat dubbele dingen in het boekje stonden. Erg jammer, maar al bij al toch een leuk inkijkje tussen twee milieus: Dat vreselijke intellectuele hoopje Amsterdammers, en het buitenlandse "tuig" uit de Bijlmer.

Vergeet niet dat dit zijn éérste fictieve verhaal is. Dus toch nog knap geschreven...

3,5 Vooral het allereerste hoofdstuk blijft bij mij hangen.

De schrijver Robert Vuijsje heeft de Belgische literatuurprijs De Gouden Uil gekregen voor zijn debuutroman Alleen maar nette mensen. Die gaat over een joodse jongen die in Amsterdam-Zuid vaak wordt aangezien voor een Marokkaan en die valt op zwarte vrouwen. Aan de prijs is 15.000 euro verbonden.
bron: nos.nl


Da's misschien wat té veel eer...

Het uitgangspunt van "Alleen maar nette mensen" is wel interessant. Het biedt een bijwijlen hilarische schets van een niet zo gekende grootsteedse zwarte subcultuur in contrast met een "elitair" milieu. Al vanaf de eerste bladzijden rekent Vuijsje af met hoe xenofoob iedereen met iedereen omgaat en dat blijft een rode draad doorheen het boek. Daarnaast gaat het over hoe onoverbrugbaar een cultuurverschil kan zijn en hoe hard we onze opvoeding en de omgeving waarin we opgroeien met ons meedragen.

Vuijsje beschrijft dit alles met een klinische taal die maakt dat sommige dingen extra grappig en andere sarcastisch en hard aankomen. Over het algemeen zit er misschien wat teveel ballast in het verhaal, maar daar heeft de lezer geen last van omdat het zo snel leest.

Het grote drama is echter afwezig, er komt geen omwenteling of climax, het geheel blijft vlak en gaat te weinig ergens naartoe. Vuijsje probeert wel turbulentie te brengen op het einde, maar slaagt daar te weinig in. De "filosofie" van het hoofdpersonage over de "intellectuele negerin" komt zelfs belachelijk over: alsof we dat zelf niet hadden afgeleid uit de voorgaande bladzijden...

Ook de stereotypie van de zwarten die hij neerzet is soms problematisch: hoe grotesker de karikatuur, hoe beter de boodschap overkomt en hoe komischer het wordt, maar zo ondergraaft Vuijsje ook de psychologie van zijn eigen hoofdpersonage. Dat personage wordt dan gereduceerd van "vervreemd van zijn eigen cultuur" tot "bezeten door de zwarte cultuur".

Al bij al een goed boek, waarin de elementen om het meer gewicht te geven helaas ontbreken.

In Boeken > Nieuws > Boekennieuws:

Zwarte vrouwen furieus over boek Vuijsje

Zijn debuutroman Alleen maar nette mensen maakt veel emoties los. Schrijver Robert Vuijsje ging woensdag in debat met boze en minder boze vrouwen.

Cynthia Landbrug was misselijk geworden tijdens het lezen van het boek. ''Ik zit vol boosheid,'' zegt de sociaal werkster uit Zuidoost. ''Ik vind het verschrikkelijk dat de negerin wordt afgeschilderd als een leeghoofd en een lustobject.'' Van de weeromstuit heeft Landbrug twee dagen in winkelcentrum Amsterdamse Poort gedemonstreerd tegen de verkoop van de roman. ''Al die mooie praatjes dat het boek de multiculturele samenleving ontrafelt. Bullshit! Het zijn gouden tijden voor Vuijsje met zijn ziekelijke fantasie.''

Wie een zwak heeft voor woedende zwarte vrouwen, doet er verstandig aan dezer dagen in de buurt te blijven van Robert Vuijsje. Met zijn veelgeprezen romandebuut Alleen maar nette mensen is de schrijver plotseling het middelpunt geworden van een breed maatschappelijk debat over het imago van de zwarte vrouw. Ook tijdens een door Women Inc. georganiseerd debat woensdagavond in pakhuis De Zwijger liepen de gemoederen af en toe hoog op. ''Er is veel pijn,'' vatte gespreksleidster Gülden Ilmaz de avond na afloop samen.

In zijn boek beschrijft Vuijsje onder meer de zoektocht van zijn hoofdpersonage David naar de 'intellectuele negerin', een odyssee door de Bijlmer met gangbangs en ontmoetingen met jonge moeders in kelderboxen als weinig romantische tussenstops.

Stadsdeelvoorzitter Elvira Sweet is niet blij met het beeld dat het boek schetst van het leven in haar stadsdeel. ''Het irriteert mij mateloos dat de Bijlmer wordt neergezet als een gebied waar vrouwen lekker snel uit de kleren gaan.'' Sweet vertelde zelf ook tijdens het winkelen door witte mannen te worden aangesproken met schatje. ''Het is zo kwetsend voor zwarte vrouwen met power.''

Van programmamaker Guilly Koster kreeg Vuijsje eveneens de wind van voren. Hij noemde de schrijver naïef. ''Het boek laat zien wat er achter de maskers van de witte elite schuilgaat. It hurts, man! Maar ik zeg je: who fucks with my sister, fucks with me!'' Een opmerkelijke uitspraak van een man die eerder zelf een pornografische roman afleverde over seksuele escapades van een zwarte man met blanke vrouwen in de Vinex-wijken.

Ook merkwaardig: de Congolees in de zaal die Vuijsje waarschuwde, van brother tot brother, dat hij een zwarte Suzuki Swift had aangeschaft.

Meer hout sneed de bijdrage van Gloria Wekker, hoogleraar gender en etniciteit aan de Universiteit Utrecht, die Vuijsje wees op zijn verantwoordelijkheid als schrijver. ''De Nederlandse literatuur heeft een traditie op dit punt. Het blijkt heel moeilijk het over zwarte vrouwen te hebben en daar niet meteen de seksualiteit aan te koppelen. De zwarte vrouw met haar dikke billen en haar grote borsten is een dankbaar object van fascinatie. Dat literaire beeld werkt door in het imago van deze groep in de samenleving.''

Vuijsje wierp tegen dat hij juist had willen afrekenen met alle politiek correcte gevoeligheden rond de multiculturele samenleving, en kreeg daarin bijval uit de zaal. Literatuurcritica Ingrid Hoogervorst: ''Wat Vuijsje laat zien in zijn boek, is de beeldvorming over groepen in de samenleving. Hij signaleert en hij schrijft op.''

Max Pam, optredend als secondant van de schrijver: ''Het boek gaat helemaal niet over zwart. Het is een briljant geschreven roman over een klein dik Joods mannetje dat zoekt naar een vrouw. Vroeger hadden die kleine dikke Joodse mannetjes een voorkeur voor lange blonde vrouwen. Maar daar zijn er tegenwoordig niet zo veel meer van.''

Bron: www.parool.nl

Maar wel allemaal nogal oppervlakkig en matig geschreven. Nee, ik ben absoluut nog niet gegrepen door dit boek na pakweg tweehonderd bladzijdes, en ik denk niet dat daar bij de laatste 100 verschil in zal komen.

Nee, vond dit niet veel, vind dat men hierboven nogal mild is geweest. Ik vond het grootste probleem van 'Alleen maar nette mensen' dat het aan alle subtiliteit ontbrak. Vrijwel alle passanten en krantenkoppen die voorbij gaan hebben direct betrekking op allochtonen (of iets in die trant), ze slaan direct op het gevoel van de hoofdpersoon, en dat ligt er allemaal zo dik bovenop. Ook vind ik de continue herhalingen van alle gedachtes en de titel niet sterk: alsof de lezer zelf niet kan nadenken, herinneren en/of verbanden leggen.

En daarbovenop vond ik het jammer dat er geen enkele regel in het boek staat die me echt iets deed.

Ik heb dit boek op een van de stapels liggen, ik ben benieuwd .

Ga eerst nou maar die Karamazov uitlezen

Ben nu bezig in dit boek. Dit leest inderdaad als een trein zeg. Komt ook door de kleine fragmentarische hoofdstukken en de toch ietwat taboe situaties die zeer motiveren tot verder lezen. Ook respect voor de hoge kennis van straattaal. Ik kan me er echt aan irriteren als schrijvers zomaar straattaal termen gaan verzinnen of gedateerde termen gebruiken.

Het verhaal zelf vind ik ook behoorlijk interessant. Met name de hoofdstukken 'David's Dagboek' zijn interessant. Even doorbladeren en dan een definitief oordeel.

Goede milieuschets, inclusief bijpassend slang. Puberromannetje met een degelijk einde. Originele invalshoek om racisme aan te kaarten.

Nu pas uitgelezen omdat hij niet meeging op vakantie. Het was een interessant ding om te lezen. Vooral hetgeen wat verteld werd over zijn kijk op de verschillende culturen in Nederland vond ik interessant. Ook de vele dingen die uitgelegd worden over de Surinaamse/Antiliaanse cultuur vond ik erg leerzaam. Echter, het verhaal deed me niet zo heel veel meer na een tijdje. De personages zijn ook niet echt interessant of tot de verbeelding sprekend. Veel interessante of humoristische dialogen kom ik ook niet tegen. Het is allemaal wel heel erg simpel en gevoelloos neergepend. Nogmaals dus een interessant kijkje in twee culturen waar ik totaal niet bekend mee ben (Joden in Oud-Zuid en Antis in de Bijlmer) maar als roman toch niet overtuigend genoeg.

Belachelijk dom boek. De schrijver vind zichzelf duidelijk buitengewoon interessant en poogt via allerlei 'komische' kwinkslagen zijn kijk op de hedendaagse multiculti maatschappij te rechtvaardigen.
1 en al generalisaties en hoogdravendheid van een elitair mannetje dat dit zelf nog niet doorheeft.

Niet grappig en vooral matig geschreven.

Ik vond dit echt een heel fijn boek, je kan je af en toe kapot ergeren aan de hoofdpersoon en hoe hij de dingen in zijn leven aanpakt, maar het wekt tegelijkertijd ook mijn sympathie voor hem op.
@Kos, heeft duidelijk wat dingen te letterlijk opgevat. Ik vind het alleen maar goed dat hij sommige dingen die in de Bijlmer gebeuren met een kwinkslag brengt. Het is gewoon super-realistisch geschreven, zonder dat het al te rooskleurig wordt.
Ik gok dat dit niet voorkomt in het dorp(gat, gehucht) waar jij vandaan komt.

Een boek dat vlot leest maar na een tijdje toch wel erg begint te vervelen door de eindeloze herhalingen. Soms slaagt Vuijsje er wel in om op wel erg pijnlijke wijze de multi-culturele samenleving bloot te leggen maar toch blijf je op je honger zitten. Ik heb eigenlijk niets gelezen dat ik nog niet wist (buiten een aantal uitdrukkingen) en daarom voor mij niet echt een boeiend boek. Het verwondert mij toch wel een beetje dat dit boek de 'gouden uil' heeft gewonnen.

. wehehe

Dit boek is mij ondanks of misschien dankzij mijn vrij lage verwachtingen enorm meegevallen.

De multiculturele maatschappij wordt nergens zo haarfijn ontdaan van zijn glanslaag als de schrijver dat wilde. Er wordt eerder een bekend beeld van bourgeois snobisme en elitaire oppervlakkigheid afgeleverd en zoals gezegd is dat bekend. Ook vindt David zichzelf ongelooflijk grappig hoewel hij dat vaak niet is wat het dan soms toch weer grappig maakt. Desalniettemin kon ik ergens wel meeleven met de beste man. Hij zit tussen de wereld waar hij hoort en die waar hij wil horen en doen we dat niet allemaal?
Een ontspannend boek; meer mag en kan er niet achter gezocht worden.

3.5

Heb dit boek met veel plezier gelezen. Het is helemaal van nu. Heerlijk vlot taalgebruik waardoor het boek prettig leest. De vooroordelen en (soms ook wel de bevestiging daarvan..hahaha) zijn erg geestig. Ook de manier waarop hij spot met decadentie is leuk om te lezen. Heb ook veel gegoogeld tijdens het lezen. Het woord Piper Heidsieck wordt bijvoorbeeld zo vaak benoemd in het boek dat ik benieuwd was hoe het eruit zag. (Is hele dure champagne). Het spijkerbroekmerk Apple Bottom heeft door het boek nu echt mijn aandacht. Zelf zo veel dat ik nu op zoek ben naar een Apple Bottom.. En bepaalde R&B artiesten heb ik bekeken op You Tube. "Alleen maar nette mensen" ... goede titel ook, het heeft mij laten nadenken. Niets is wat het lijkt, geen zwart of wit, gebruik je gezonde verstand en zoek naar een nuance. Goed!

-4-

Leuke schelmenroman die wel enige gelijkenissen vertoont met the catcher in the rye. Het woord phony hangt het hele boek in de lucht, maar net als Holden Caulfield is David Samuels in feite zelf de grootste zielenpiet die rondloopt. Ze geven de schuld aan de hele wereld zonder ook maar een keer naar zichzelf te kijken.

verdomd. die moet ik nog steeds lezen.

Leest wel leuk maar maar vond het toch wel zeer clichématig. Bepaalde elementen worden uitgelicht en te veel herhaald. Geeft een beetje een oppervlakkig en veralgemenend beeld van de multiculturele samenleving.

Ik heb Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje 'uit'. De laatste 70 blz heb ik gescand, ik vond er niet veel aan. Er zat geen verhaal in, bevatte alleen maar clichés waar ik me dood aan ergerde en het einde was voorspelbaar. Robert heeft met dit boek geen vrienden met mij gemaakt.

Vlot, dat wel. Héél vlot zelfs. Misschien wat té vlot om... "literatuur" te heten... Een literatuurprijs vind ik alleszins ongepast. Zegt misschien veel over de kwalteit van de voorliggende literatuur... Of van de "literaire" criteria van de jury... Of van beide...

Erg gelachen en in razend tempo uitgelezen. Vermakelijk, maar ik vind het opvallend dat het boek zo gelauwerd is.

Gezien, gehoord, gezwegen.
Dit boek is zo waarheidsgetrouw.
Fantastisch.
Ik begrijp alle commotie niet rond dit boek.
De hoofdpersoon valt op donkere vrouwen waardoor het lijkt dat deze er extra uitgelicht worden.
Elke bevolkingsgroep krijgt er echter van langs in het boek terwijl de donkere vrouw een excuus meekrijgt in de vorm van “upper, middle en lower class” dat men in elke cultuur en nationaliteit aantreft maar niet benoemd wordt in het boek waardoor de eigenaardigheden van de andere culturen, inclusief de Nederlandse, harder aankomen.
De Joden worden in 2 groepen ingedeeld die er allebei slecht afkomen.
Alle Nederlanders worden neergezet als stigmatiserend betreffende allochtonen, geen uitzondering etc. etc. etc.
De karakteristieken van de donkere vrouw uit de” lower class” worden perfect weergegeven in dit boek.
Wie hier niet tegen kan moet zichzelf dan maar rekenen tot een betere “class” of zijn kop in het zand steken want de werkelijkheid is hier perfect neergezet.
Ik wil mezelf niet vergelijken met Henk en Ria maar herken ze absoluut uit mijn omgeving.
Typische Nederlanders, en ik ben er één van.
Nog een waarheid uit het boek, donkere vrouwen zijn prachtig.

Heb me goed vermaakt met dit boek.

Zitten toch wel goede dingen zoals de hoofdpersoon die Nederlands is maar op een Marokkaan lijkt en zodoende zich niet thuis voelt bij de autochtonen en allochtonen.
Het beste van dit boek is de schijnheiligheid van de Nederlanders die hier naar boven komt en waar voor de rest niemand over praat zoals: Henk en Rita in het vliegveld, de vrouw in de supermarkt die denkt dat David bagels heeft gestolen en hoe Nederlanders hun blik afwenden als ze allochtonen tegenkomen.
Voor mij is het niet nieuw maar er wordt niet over gepraat en dat doet Robert Vuistje wel.

Voor de rest heeft dit boek totaal geen stijl, geen een zin die eigenlijk de moeite waard is.
Simpele zinnen en simpel taalgebruik.

Het had allemaal stukken harder gekund, het boek voelt toch soft aan.

Ik doe er toch een halfje bovenop, blijft op de een of andere manier toch wel hangen.
Het boek deed me wel op meerdere manier denken aan 'Less Then Zero.'

Sowieso de schrijfstijl van Bret Easton Ellis alleen dan nog kaler en zoals ik al zei geen enkele mooie zin, veel merken komen erin voor en van die schokkende momentjes die hier niet helemaal uit de verf komen omdat Vuistje niet ver genoeg gaat zoals de gangbang in de garagebox die me helemaal niks deed.