Omtrent Deedee - Hugo Claus (1963)

Heb ik laatst gekocht als twaalfde deel in de reeks parels uit de Nederlandstalige literatuur. Omdat het een dun boekje betreft dacht ik een volgende werk van Claus een kans te geven, nadat zijn magnum opus me enkele jaren geleden erg teleurstelde. Weeral betreft het een verhaal in een typisch Vlaams landschap en speelt er een geestelijke een hoofdrol. Stylistisch erg gelukt is de focus die per hoofdstuk van personage tot personage wisselt en zo een inzicht geeft in de psychologie van de verschillende personages. Het verhaal zelf laat me echter voor grote delen koud.

Acceptabele novelle van Claus, die doet denken aan "Die Kleinbürgerhochzeit" van Brecht, maar dan wat zwakker qua personages. Het verhaal heeft niet zo veel om het lijf; de stijl compenseert dat. Thema's zoals hypocrisie komen goed door.

In 1963 wellicht schokkend, nu eerder absurdistisch.

Zeven hoofdstukken worden verteld uit het standpunt van zes verschillende vertellers in de derdepersoonsvorm. Zo krijg je één doorlopend verhaal vanuit wisselende perspectieven. Er is eenheid van tijd, plaats en handeling. Alles speelt zich af in het fictieve West-Vlaamse plattelandsdorpje Memmel binnen een periode van vierentwintig uur - afgezien van de laatste bladzijde.

Zeven familieleden draaien rond een spil: de dienstdoende dorpspastoor "D.D.", die zelf nooit het vertelperspectief krijgt. Hij fungeert als biechtvader en heeft striemen op z'n rug, zoals de schuldbewuste flagellanten.

Af en toe passeert er een dialect woord of een West-Vlaamse uitdrukking. Er zit freudiaanse psychologie in verwerkt en kritiek op de Katholieke Kerk. Sprookjes en mythologie komen aan bod tijdens het uitbeeldspelletje "charade". Zware onderwerpen zijn alcoholisme, obesitas, jaloezie, verdrongen homoseksualiteit en zelfmoord. Claus schudde katholiek Vlaanderen wakker door taboes te doorbreken. Z'n film Het Sacrament is hierop gebaseerd.