Het Diner - Herman Koch (2009)

Een gigantisch succes, dit boek, zowel qua verkoop als recensies. Ik denk dat ik me er snel aan ga wagen, al zal ik, afgaande op 'Red Ons, Maria Montanelli' en de flarden die ik hier van heb gelezen, nooit een groot aanhanger worden van Kochs schrijfstijl.

Eindelijk weer een bijzonder sterk boek van Koch.

Ik heb flarden gelezen, zal er binnenkort echt aan beginnen. Vind de jongensachtige toon en sommige flashbacks in elk geval al een beetje irritant. Weet niet hoe die in een groter geheel zullen uitpakken.

'Het Diner' is een razendpopulair boek, bij zowel pers en publiek, jong en oud, man en vrouw. Een intelligent boek, met de nodige humor en vaart, dat waren de meest voorkomende complimenten. Ja, 'Het Diner' was een veelzijdig en sterk boek, een absolute aanrader.

Helaas. Hoe graag ik het ook wilde, hoe makkelijk het ook las, ik vond het een matig boek - om de simpele reden dat het me nergens ook maar iets deed. Allereerst de karakters. Ik vind het eigenlijk vooral karikaturen (met name Serge), die de treurigheid van een bepaald beroep (politicus, leraar) onderstrepen en verder nauwelijks noemenswaardige ontwikkeling doormaken. Niet treffend, niet herkenbaar en niet verrassend. Ik kreeg er geen seconde binding mee.

Dit kwam niet in de laatste plaats door de manier waarop Koch zijn verhaal opschreef. Op een jongensachtige manier haalt hij van alles en nog wat onderuit - en met telkens kleine bedoelde pogingtjes tot humor, zoals de herhaalde slashes bij de meisjesnamen in het begin of het niet willen noemen van prijzen en locaties, probeert Koch zijn verhaal op de van hem bekende manier luchtig en authentiek te maken. Leuk en aardig, maar het is precies het soort schrijfstijl dat in mijn ogen geen enkele mooie gedachte, geen enkele leuke ontwikkeling of verbazingwekkend moment opleveren. Het is een beetje tegen de dingen aan trappen, wat scheldwoorden, en één keer per paar bladzijdes een vergelijking, ongeacht of die ook maar enig houdt snijdt. Soms waren de vergelijkingen dan ook van een belabberd niveau, en vroeg ik me af hoe de redactie (die ook wel had mogen opmerken hoe vaak het woord 'amper' wordt gebruikt) ze in hemelsnaam kon hebben goedgekeurd. Een voorbeeld: "Haar stem had iets namaakzoets, als de zoetstof in cola light, (...)" Verdere uitleg lijkt me overbodig.

Daarnaast vond ik dat de veel geprezen structuur van het boek maar matig werkte. Ja, het speelde zich allemaal af in één ruimte en dat is natuurlijk een leuk gegeven, ware het niet dat Koch ongegeneerd terug in de tijd gaat. Zo verliest het deels de kracht van het alles laten afspelen in één ruimte.
In het begin is nog wel strak en houdt Koch de touwtjes in handen, maar als over de helft totaal uit het niets het ongeloofwaardige leraarschap van de hoofdperoson en de ziekte van diens vrouw ter sprake komen, ben ik toch teleurgesteld - dat is geen stukje uit het verleden dat dient ter uitleg van iets tijdens 'Het Diner', maar gewoon een hele hap uit het verleden die de karakters wat verder moet uitwerken. Jammer. Erg jammer.

En dan tot slot het grote ethische dilemma van het boek; ook dat vond ik flink tegenvallen. Het laat zich niet alleen al snel raden, het is ook in mijn ogen veel te zoet; typisch zo'n probleemstelling die je op de middelbare school krijgt bij je eerste betooglessen, en die de docent dan het interessantst vindt van iedereen. Ik vond het een veel te klassiek, voorspelbaar en daardoor ook wat saai voorbeeld van een dilemma waar ouders mee te kampen kunnen hebben. Valt er echt niks interessanters te bedenken?

Ik hoop dat mijn kritiek een beetje duidelijk is ik heb geprobeerd het zo genuanceerd mogelijk uiteen te zetten, hoewel sommige gevoelens lastig zijn uit te leggen. Nog tot slot: ik vond het ook jammer dat het boek telkens hetzelfde tempo had, had het echt een verhaal gevonden voor de nodige tempowisselingen. Verder wel knap hoe Koch de lezer bij de hand houdt, en hoe hij sommige scenes leuk beschrijft. Want hij kan best schrijven. Daarvoor heb ik dit citaat opgeschreven, wat ik erg sterk vond: "(..) En zoals je een slecht boek voorbij de helft niet meer weglegt maar met tegenzin uitleest, zo was zij bij Serge gebleven - misschien dat de ontknoping nog iets goed zou maken."

Ik ben niet zo negatief als Thomzi, maar vond het boek ook niet verpletterend. Het hele idee vond ik erg goed en het boek begint ook sterk, maar op een gegeven moment gaan we wel erg veel terug naar het verleden. Met name het feit dat één van de hoofdpersonages weer zo nodig psychisch niet in orde moest zijn, vond ik irritant. Waarom kan het niet een normale vader zijn, waarom moet hij per se weer zo iemand zijn die mensen in elkaar ramt?.

Daarnaast vind ik het bij dit soort boeken irritant dat je eigenlijk de hele tijd gejaagd aan het lezen bent, omdat je wilt weten hoe het afloopt. Maar ondertussen gaat de schrijver dan in lange passages terug naar het verleden, waarbij ik af en toe een beetje een 'flikker toch op met die zooi en ga terug naar het diner' - gevoel had.

De morele dilemma's die aan de orde komen zijn dan wel weer interessant, en het moet gezegd: het leest lekker weg. Hoewel ik af en toe wel zinnen tegenkwam waar ik over struikelde, zinnen die naar mijn idee stilistisch niet helemaal lekker liepen.

Wilde eigenlijk 3,75 sterren geven, maar aangezien dat niet kan hou ik het op 3,5.

Ik keek laatst de DWDD. Daar zaten Koch en een journalist tegenover elkaar. De journalist had namelijk kritiek op zijn boek, en Koch werd de gelegenheid gegeven daar op in te gaan.

Nu heb ik het niet gekeken, ik moest het boek immers nog lezen. Maar dat, en nog een aantal teleurstellende kritieken maakte mijn verwachtingen van die boek niet al te hoog.

Nou, heb het in twee dagen uitgelezen (wegens tijdgebrek, anders had ik het in één ruk uitgelezen ). Het eind vind ik totaal niet storend. En ik vond de personages reuze boeiend, in tegenstelling tot thomzi50. Het is allemaal zo opgeschreven dat het lekker wegleest.

Waar ik me heel, heel erg aan gestoord heb is het niet noemen van bepaalde dingen. De auteur weigert locaties, ziekte, prijzen etc te noemen. Inderdaad, dat weigert de auteur zelf, niet de hoofdpersoon. Koch had zich in eerste instantie helemaal niet moeten bezighouden met dit soort dingen, hij had het gewoon weg kunnen laten, maar schrijf het dan niet op! Dan word tik nieuwsgierig en geergerd als het antwoord niet gegeven wordt... Dat het een keertje gebeurt, oke, maar het gebeurde echt veel te vaak.

Een punt aftrek daarvoor. Misschien is het allemaal niet zo interessant, ik heb het boek met plezier gelezen. Met meer plezier dan de meeste, en vind dat vier sterren waard.

Erg sneu hoe van Nieuwkerk, Koch en Borst zich met zijn allen tegen de journalist keerden en die eigenlijk helemaal niet zijn verhaal lieten doen. Zie je meteen de twee grote zwaktes van een programma als DWDD.

Mmm, maar eens opzoeken op uitzendinggemist, ben benieuwd!

klinkt totaal niet als iets dat ik leuk zou vinden. dat je het weet

Ik vond het wel meevallen eigenlijk. Maar de discussie wordt nergens echt interessant. Beetje jammer dat ze het halve boek uit de doeken doen...

Niet zo sterk als Odessa Star maar onderhoudend genoeg. Wederom in de 'lekker weg lees' stijl van Koch. Als je uit de buurt komt van het betreffende restaurant en de tegenovergelegen kroeg maakt het je beeldvorming een stuk concreter en geeft dat herkenning en een extra gevoel bij het verhaal.

Het boek is erg sterk, houdt ook mijn aandacht vast. Maar ik moet toch ook zeggen dat ik soms ook iets had van; ga alsjeblieft terug naar het diner. Want niet alles wat hij vertelde in het boek was echt van belang later, en dat hij dingen soms ook maar half vertelde en later erop terugkwam vond ik ook een beetje vervelend. Opzich doet hij het wel goed, want je wordt dan nieuwsgierig en blijft maar lezen, maar ik vond het een beetje vervelend.
Het verhaal boeide me trouwens wel, ook de relaties tussen de hoofdpersonen en kinderen. Jammer vind ik dat ik niet precies weet hoe het nu met Faso afgelopen is.. Niet in detail
3,5*

het boek begint ongeloofelijk sterk,. Veelbelovend, en dan richting het einde, of de koffie als je wil, zakt de boel nogal in, en wordt het me toch iets te geforceerd. De stijl is ok. Leest lekker weg, en er zit genoeg humor in het boek, om je een paar avonden mee te vermaken. Maar dat er nou iets heel werkelijks blijft hangen....., of het zou natuurlijk de zeer voor de hand liggende vraag zijn, ""wat zou jij doen"" Maar ja daar gaat dan ook het hele boek over.

Inderdaad , de eerste , pak hem beet , 40 bladzijden vind ik erg goed geschreven en hilarisch.
Helaas zwakt het geheel daarna nogal af.
Ook vind ik er nogal wat onbenullige passages in zitten die helemaal niets aan het verhaal toevoegen.

Actuele roman graaft niet dieper dan een thriller

Herman Koch heeft met Het diner een veelbesproken boek geschreven. Laaiende recensies, hoge verkoopcijfers, besprekingen in kranten en op tv. Begrijpelijk, want de roman is vaardig geschreven en gaat over een actueel thema, zinloos geweld. En het geeft dat thema een diepere laag dan het geweld als zodanig. De centrale vraag is wat een vader of moeder doet als die weet dat zijn of haar zoon zich schuldig heeft gemaakt aan zinloos geweld. Wordt er gezwegen in het belang van de toekoms van het kind? Of gaat recht voor en eindigt het kind bij politie en justitie?

Een interessante vraag die Koch helaas niet veel verder brengt. Want hoe veelbelovend Het diner ook begint, gaandeweg wordt het vooral een thriller die stapsgewijs op een verrassende plot afstevent. Pa Paul en ma Claire verzwijgen voor elkaar wat ze weten, over hun zoon Michel, maar ook over zichzelf. En het diner met broer Serge en diens vrouw Babette levert ook al niet veel extra informatie op. Zij zijn mede-"slachtoffer", want het geweld is begaan met hun zoon Rick.

Het viertal Paul, Claire, Serge en Babette gaan uitgebreid uit eten in een heel goed restaurant. Serge is oppositieleider en bijna-premier en kan vanwege zijn status op het laatste moment nog een tafel krijgen in deze toptent. Hij wil tijdens dit etentje de daad van hun beider zonen bespreken. Het diner vormt het raamwerk voor de vertelling, dat chronologisch is opgebouwd en de verschillende gangen afwerkt. Aardige zijlijn in het boek is de spottende manier waarop Koch de dikdoenerij in het restaurant beschrijft. Hier is via hoofdpersoon Paul vooral de ironicus Koch zelf aan het woord. Aardig, maar niet ter zaken doende.

Het boek leest als een bekentenis van Paul. Dat maakt Koch realistisch door Paul sommige details en namen niet te laten noemen. Zo stelt hij dat ook expliciet, laat ik dit of dat maar niet zeggen, want het kan tegen me gebruikt worden. Onduidelijk is tegen wie Paul deze bekentenis aflegt. Het leest als een relaas gericht op de lezer, maar Paul spreekt zijn lezer soms aan op een manier die moeilijk te plaatsen is. Volstrekt overbodig en interessantdoenerij om Paul soms namen en andere zaken niet te laten vertellen. Op den duur zelfs irritant.

Opmerkelijk dat dit boek bijna gelijktijdig met Alleen maar nette mensen van Robert Vuijsje zo populair is, ook een boek met een actuele lading. Blijkbaar is het een pre als een roman iets zegt over deze tijd. Maar in allebei de gevallen gaat dat ten koste van een diepere en bredere zeggingskracht. Beide romans blijven steken in dat actuele verhaal en zeggen niet iets meer. Zo zegt Het diner uiteindelijk heel weinig over wat een mens tot dergelijk geweld kan aanzetten, wat ouders drijft om hun kinderen te beschermen, zelfs al zijn het monsters geworden. Wat rest is een vaardig geschreven verhaal, met Paul als sterk personage, Claire als mysterieuze moeder en Serge en Babette als karikaturaal behang.

Stilistisch behoorlijk zwak! Moet dit werkje ons Hermans, Mulisch, van der Heijden, Reve, Wolkers, Nooteboom, Krabbe, zelfs de Winter doen vergeten? Om maar een paar echte schrijvers te noemen.

Irritant hoe dit etentje verloopt. Zeer onrealistisch ook. Hele passages tussendoor en dan hebben ze nog geen hap door hun keel, bij wijze van spreken.

Laat meneer Koch snel weer absurde televisieprogramma's maken. Veel interessanter.

Wat is er stilistisch zwak aan dit boek?

Dit boek poogt spannend te zijn. Het draait immers om de plot. Een verhaaltje.
Spannend is het naar mijn mening niet.
Door de opbouw naar de plot te linken aan het verloop van een diner weet je natuurlijk al hoe het verhaal zal lopen. Althans, dat is mijn ervaring geweest. Niet origineel. Ook dat.

Haal er vervolgens eens twee prachtige zinnen uit.
Ik bedoel eigenlijk: vergelijk dit boek nu eens met 'echte literatuur'.

Geeft niets wanneer je nier reageert. Het blijft mijn bescheiden mening. Maar tegen dit boek moest ik in het geweer komen. Wat een onterechte loftrompet schalde er door Nederland!

Leuk leesvoer. Meer niet.

Oh ja!

De heer Koch is in mijn ogen een uitmuntend programmamaker!
Jiskefet is briljant!

Voor de goede orde.

Ik heb nu ongeveer een kwart gelezen en begin me behoorlijk te irriteren aan de negatieve houding van de ik-figuur. Hij heeft werkelijk op alles en iedereen wat aan te merken, terwijl ik nog weinig overtuigd ben van zijn eigen acteren in dit stuk. Mogelijk (waarschijnlijk) een bewuste keuze van de schrijver en functioneel voor de ontwikkeling van het verhaal.

Verder komen sommige passages niet geloofwaardig over en kunnen de personages me nog niet erg boeien.

Maar goed, nog drie-kwart boek te gaan, dus dat kan nog wat goed maken. Het lijkt er op dat het boek zich langzaam opbouwt naar spannender episodes.

Het boek begint wat stroef. Pas in de laatste honderd bladzijden beginnen de zinnen beter te lopen en wordt het een samenhangend verhaal.

Het gewelddadige gedrag van de zoon wordt afgedaan als veroorzaakt door een genetische afwijking en dat wordt ook meteen opgevoerd als reden om het kind, en niet de maatschappij te beschermen (de vader heeft dezelfde afwijking). Het kind wordt niet behandeld of opgevoed en er werd niet gekozen voor een abortus (interessant in dit verband is de passage over het werkstuk over de doodstraf).

Dat roept veel vragen op, wat positief is. Maar het boek gaat (volgens mij) niet over gewelddadige kinderen in het algemeen. En dat is dan weer verwarrend.

Voordat ik in dit boek begon was dit wat ik gehoord en gelezen had. Dit zou erg veel mensen aanspreken omdat het iedereen kan overkomen. Wat zou je als ouders doen als je eigen kind een zwaar misdrijf zou begaan?
Maar dat is dus niet aan de orde hier, gezien die genetische afwijking. Jammer, maar ik heb er niet minder om genoten.

Waarom jammer? Ik vind dat het het boek interessanter maakt.

Mm, dat heb ik misschien wat apart verwoord, dat jammer. Niet zozeer jammer, maar het idee waar ik de hele tijd mee in mijn hoofd zat - dat het iedereen kan overkomen - gaat daardoor niet meer op. En ik ben het met je eens, het maakt het boek wel degelijk interessanter.

Aardig boek, mooi hoe langzaam begint te dagen hoe de vader-zoon verhouding eruitziet. Leuke, kleine bespiegelingen van menselijk gedrag.
Met name de alinea's over Nederlanders in de Dordogne zijn wmb in de roos

3,5*

Nou.. omdat ik zoveel spoilertjes ga vertellen word dit stuk tekst een groter spoiler. Selecteren geblazen dus maar. (Natuurlijk enkel en alleen maar voor de mensen die het willen lezen, ik ga niet mensen opdringen).

Aller eerst wil ik zeggen dat ik dit echt een fantastisch boek vind, en ben zeker niet de enige.
Het manier van schrijven vind ik zo ontzettend fijn en ook enorm herkenbaar. Regelmatig schrijf ik ook wel eens korte verhaaltjes, en grappig/gelukkig genoeg op hetzelfde manier.
Ik las net dat iemand het vervelend vond dat Herman, ik ga hem met zijn voornaam noemen, vind het vaak raar als mensen alleen een achternaam typpen, veel dingen expres weghoud. Zoals locaties, zijn ziekte, prijs van het diner etc. Toevallig doe ik dat vaak ook, had er dus totaal geen moeite mee. Sterker nog, ik zag het als een soort humor. Beetje alsof de schrijver de lezer plaagt met het niet vertellen van de volledige info. En vervolgens wel een paar zinnen over vertellen waarom hij het niet zegt. Prachtig toch?

Nu heb ik net een klein stukje gekeken op dwdd.nl over het interview met Herman en meneer Heumakers. En las net ook al hier dat mensen het gek vinden dat het helemaal elk ouder het kan overkomen, dit omdat de hoofdpersonage zelf een psychische afwijking. Zelf vond ik dat niet eens zo erg, want tegenwoordig zijn er zoveel psychische mensen, en weten zelf de meeste mensen zelf niet meer of ze nou een psychische afwijking hebben of niet.. Oke dit is misschien wat groots gezegt. Maar ik kon, gek genoeg misschien, enorm goed indentificeren met het hoofdpersonage. IK zou niet alles hetzelfde hebben gedaan, maar zou wel hetzelfde hebben gedacht. En als ik dat al heb zouden er veel meer mensen zijn die dit hadden. Die mensen hoeven maar een beetje anders te zijn of ze doen de dingen die ze denken ook echt. Dus nog steeds zou het iedere ouder kunnen overkomen, toch?
Daarbij aan het einde van het boek is niet de hoofdpersonage zelf die zijn broer het ziekenhuis "slaat" maar zijn 'normalere(?)' vrouw.

Naja, dit is natuurlijk puur wat ik vind... En natuurlijk mogen meningen verschillen, anders waren er geen meningen uitgevonden.

Maar nogmaals, een super goed boek!

net het boek uitgelezen en mij zeer vermaakt met het verhaal!
De schrijfstijl van Herman Koch beviel mij prima, het was simpel en je zat al vrij snel in de vibe/flow van het verhaal.
De personages waren interessant genoeg om door te blijven lezen.
De opbouw naar het einde was sterk en het einde zeer bevredigend.

Het Diner is geen NS publieksprijs waard. Het is ook geen juryprijs waard. Het is eigenlijk helemaal geen prijs waard. Toch is het best een aardig boek. De maaltijdstructuur, de actualiteit, de grapjes, Koch schotelt prettig leesvoer voor. Maar waar het mis gaat, en ik sluit me aan bij Martin Visser, is de thematiek. Koch laat de morele kant van de zaak compleet links liggen en ondergraaft zo zijn hoofdthema volledig. De problematiek van zinloos geweld tegen daklozen is in dit boek meer een speeltje, een manier om het plot voort te helpen ('sociaal' is dus eigenlijk een verkeerde genre-aanduiding). Enorm jammer natuurlijk, want hierdoor zakt de aandacht vanaf halverwege weg. De combinatie met nogal vreemde, rechtse opmerkingen die Koch kwistig rondstrooit laten uiteindelijk zelfs een nogal dubieuze nasmaak achter. Zou hij het menen?

Ik vind het geen slecht boek, een van de betere nederlandse boeken van de afgelopen maanden. Het zit best knap in elkaar, maar het is ook weer geen meesterwerk.

Wat me nog het meeste boeide is dat je al lezend langzaam in de gaten krijgt dat er een serieus steekje los zit bij de ik-persoon.

Ik werd echter niet echt gegrepen door het verhaal, kon het boek zonder moeite wegleggen. Het hele plot is niet erg geloofwaardig, maar daar gaat t ook niet om.

Ja er wordt tegen van alles en nog wat aangetrapt, en meestal is dat best leuk. Al met al een 3,5 wat mij betreft, een aanrader.

Niet het meesterwerk waarop ik gehoopt en ook wel een beetje gerekend had. Het uitgangspunt is natuurlijk ijzersterk maar daar blijft het ook wel een beetje bij. Dat komt vooral door de extreem ongeloofwaardige personages. Ik snap alle lof voor Het Diner dan ook echt niet want de beweegredenen van de hoofdrolspelers zijn meermaals zo ver gezocht en zo slecht beargumenteerd dat ik er in ieder geval totaal niet in mee kon gaan.

Verder dan 3 sterren kom ik dan ook niet.

Die loftrompet mag wat mij betreft ook bij het oud ijzer. De hoofdpersoon is een misantropische zeurkous zonder zelfspot. Hij zou beter van de brug af kunnen stappen en zo de lezer z'n gewauwel kunnen besparen.