menu

Les Confessions - Jean-Jacques Rousseau (1789)

Alternatieve titel: Bekentenissen

mijn stem
3,50 (5)
5 stemmen

Frans
Autobiografisch

735 pagina's
Eerste druk: Cazin, Paris (Frankrijk)

'Ik ga iets ondernemen dat nooit eerder gedaan is,' zo begon de filosoof Jean-Jacques Rousseau in 1764, net vijftig, zijn memoires. 'Ik wil aan mijn medemensen een mens laten zien zoals hij werkelijk is en die mens, dat ben ik zelf.' Anders dan zijn voorgangers Augustinus en Montaigne, was Rousseau's belangstelling voor zijn eigen persoon vooral ook psychologisch van aard. Het hele genre van de autobiografie stoelt op zijn visie op het individu als iemand met een eigen, private persoonlijkheid. Alles wilde hij zeggen, zijn hele geschiedenis, zijn hele leven, van het grote tot het kleinste detail, in alle authenticiteit, hoezeer hij zich ook bewust was dat schrijven een leugen, een zich verbergen is. Na eerst zijn inwijding in het leven beschreven te hebben, zijn jeugdige omzwervingen, volgen zijn successen in de Parijse salons en de vriendschappen met Voltaire, Grimm en Diderot, overigens niet zonder de nodige strubbelingen. Helder en eenvoudig van stijl, schetst Rousseau zijn leven en zijn visie op het leven.

zoeken in:
avatar van stefan dias
3,5
Eerlijk: een dikke aanrader voor al wie erin wil beginnen.

En maar meteen een tip meegeven: als je het beu begint te worden… hou er dan ook maar mee op.

Zoals in de meeste mensen hun leven wellicht, lijken het zwaartepunt en de mooiste herinneringen zich vooral te concentreren in de jeugdjaren. Een boeiend leven dat met veel zwier verteld wordt. Nergens gedateerd en verrassend herkenbaar. Alleen de manier waarop Rousseau zich uitdrukt is anders: verpakt in zwierige formuleringen met heel formele voorkomendheid naar iedereen die hij behandelt, zelfs zijn grootste vijanden.
Dat maakt het soms leuk om tussen de regels door, ondanks alle beleefdheid, of net dankzij die beleefdheid heel bijtende commentaar te lezen op karakters van mensen die hij niet zo leuk vindt.

Rousseau presenteert zich ook als een vat vol tegenstrijdigheden en steekt dat ook helemaal niet weg. Hij steekt (voor zover we dat kunnen beoordelen) trouwens helemaal niks weg. Dat was nu net het uitgangspunt van deze verhandeling. Bijwijlen zelfvoldaan, maar op sommige punten evengoed heel bescheiden. Ondernemend, maar ook onbeschaamd lui. Onafhankelijk, maar ook aangewezen op anderen…

Enkel op het eind van deze bekentenissen, begon hij voor mij af en toe wel wat te zeuren. Ik had zelfs het gevoel dat deze arme man achtervolgingswaanzin had, hoewel zijn verbanning naar Engeland dat natuurlijk tegenspreekt.

Schitterend begin, maar het sleept zich wel een beetje naar zijn einde, hoewel ook daar nog af en toe pareltjes van (zelf)observatie te rapen zijn.

avatar van Raskolnikov
3,0
Van grote invloed op de autobiografie als genre, en al lezende realiseer je je dat deze ontwikkeling nog helemaal niet zo voor de hand lag. Niet voor niets liet Rousseau zijn Bekentenissen pas na zijn dood publiceren. Niet eens zo zeer vanwege het ongefilterde beeld dat hij vanzelf gaf, als wel vanwege de al even ongezouten portrettering van de vele naasten en machthebbers in het boek. In het ondoorgrondelijke sociale milieu van het Ancien Regime was geen plaats voor zoveel eerlijkheid.

Die ‘eerlijkheid’ is het kernbegrip van dit werk. Rousseau stelt zich ten doel zichzelf met volledig open vizier tegemoet te treden, en ontziet zichzelf inderdaad niet. Hij benoemt zaken als zijn luiheid, zijn trage begrip van dingen en zijn gebrek aan talent voor het spreken. Toch vraag je je vaak af of het beeld compleet is; het zijn relatief onschuldige zwakheden die Rousseau benoemt, eerder positief bijdragend aan een menselijk beeld dan daar afbreuk aan doend. Enige ijdelheid valt dan ook te vermoeden, al vindt Rousseau zichzelf de minst ijdele persoon op aarde. Veel harder oordeelt Rousseau over anderen, zodat Bekentenissen vaak als een afrekening leest.

Afijn, het hoort allemaal bij het genre van de autobiografie zoals we dat heden ten dage kennen. Een, mede om deze redenen, problematisch genre, als je het mij vraagt. Het vraagstuk van waarheidsgetrouwheid daargelaten, geeft het wel een interessant beeld van de cultuur en omgangsvormen in de hogere milieus van de Franse 18e eeuw.

Gast
geplaatst: vandaag om 19:45 uur

geplaatst: vandaag om 19:45 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.