De Paradijsvogel - Louis Paul Boon (1958)
Nederlands
Psychologisch
252 pagina's
Eerste druk: De Arbeiderspers,
Amsterdam (Nederland)
De roman speelt zich af op twee niveaus. Het eerste niveau is gesitueerd in een heden en speelt zich af in een gore achterbuurt, Klooster. Daar wonen de lustmoordenaar Wadman, de geleerde E.H. Ramadhoe en de sexy filmster Beauty Kitt. In opeenvolgende hoofdstukken laat Boon telkens één van die drie personages stukken van hun persoonlijke geschiedenis vertellen of denken. Een vierde personage is Vulcan Fiber. Hij is bokser en ex-man van Beauty Kitt. Op geregelde tijdstippen verliest hij het bewustzijn. Via hem vernemen we het verhaal van Tubal Kain, een mythisch personage dat over het ontstaan van de eredienst vertelt. In het mythische verhaal is het Noéma, zus van Tubal Kain, die niet kan leven zonder god. Zij gruwt bij de gedachte dat ze slechts mens is, een dier. Ze kleedt zich uit schaamte, en haar omgeving volgt haar daarin. Zo wordt de seksualiteit voor het eerst onderdrukt door religie. Op het eind van de roman komen de verhalen van de drie personages en de profetische Tubal Kain samen in een apocalyptisch tafereel.
Het verhaal van de heer Wadman is geïnspireerd door de sensatieverslaggeving rond de Londense seriemoordenaar John Christie. Door de schaamteloze manier van vertellen ga je meeleven met een psychopaat. De fotocollectie van dominee Radhman lijkt op de Fenomenale Feminatheek van Boon zelf, die destijds stof op deed waaien. Beauty Kitt is gebaseerd op wat roddelblaadjes schreven over Marilyn Monroe. De vierde verhaallijn is een parabel met symboliek. Een naar boven wijzende driehoek staat voor het hemelse en verhevene; een naar beneden wijzende driehoek voor hel en verdoemenenis.
Boon maakt een onderscheid tussen de woorden immoreel en amoreel. Immoreel betekent dat iemand zondigt tegen de moraal; amoreel betekent dat er helemaal geen moraal is. Hij bespot de bekrompenheid van de burgerlijke samenleving en de schijnheiligheid van de Kerk. Hij stelt Hollywood ("Hemelland") voor als de nieuwe religie van deze tijd, met celebrities als de te aanbidden idolen. Oud en nieuw delen in de klappen.