menu

Le Père Goriot - Honoré de Balzac (1835)

Alternatieve titel: Vader Goriot

mijn stem
3,81 (16)
16 stemmen

Frans
Sociaal

227 pagina's
Eerste druk: Werdet, Parijs (Frankrijk)

In het Maison Vauquer wonen onder andere de rechtenstudent Eugène de Rastignac, de mysterieuze Vautrin en Vader Goriot, een gepensioneerde vermicelli-maker. Eugène de Rastignac probeert indruk te maken op een van de dochters van Goriot. Maar Vautrin ziet liever dat hij met Victorine trouwt, een ongetrouwde vrouw die alleen nog door haar broer van het familiefortuin gescheiden is. Maar ook dit wil Vautrin oplossen door haar broer te doden in een duel.

zoeken in:
avatar van Kólja Krasótkin
3,5
Zojuist de Nederlandse vertaling van Hans van Pinxteren gelezen. Het verhaal speelt zich af in 1819 in Parijs.

De contrasten zijn groot; onze hoofdpersonen Goriot en de student Eugène de Rastignac wonen in een armoedig pension, terwijl de dochters van Goriot (mede rijk geworden door de enorme bruidsschat van papa en de welgestelde heren waar ze mee getrouwd zijn) zich in de hoogste kringen begeven. Boeken uit deze periode bevallen me over het algemeen wel, en zo ook deze. Alleen de manier waarop deze (nu) arme, oude Goriot zich door zijn op macht en status beluste dochters kaal laat plukken ergerde me op het laatst wel en daarom stel ik mijn beoordeling met 0,5 punt bij en kom dan uit op 3,5.

Al met al toch wel een uitnodiging om meer werken van Balzac te gaan lezen, en weer eens wat dieper in deze periode te duiken!

avatar van Raskolnikov
2,5
Altijd in geldnood schreef Balzac als een bezetene, zodat hij een enorm oeuvre achterliet toen hij op 50 jarige leeftijd overleed. Hoeksteen in dat oevre is La Comédie Humaine, een cyclus die een kleine 100 romans bevat. Met enkele duizenden personages schetst deze reeks een dwarsdoorsnede van de Franse samenleving in de 1e helft van de 19e eeuw. Doordat hij niet enkel de hogere klassen portretteerde (tot de 19e eeuw gebruikelijk in de literatuur), maar ook het leven van de gewone man in de straat of op het platteland, is Balzac een van de grondleggers van het realisme geworden. Vergelijkbaar met Charles Dickens wellicht, doordat hij niet schuwde de misère van de laagste klassen te belichten. Balzac heeft daarbij een opvallend oog voor de werking van economie en hoe geldstromen de verhoudingen binnen de samenleving bepalen. Niet gek, want Balzac kampte het grootste deel van zijn leven met schulden door zakelijke mislukkingen. Gierigheid en hebzucht zijn veel voorkomende kenmerken van personages.

Het realisme dat toen vernieuwend was, is zo invloedrijk geweest, dat het nu in zijn beginvorm bijna banaal overkomt. Vader Goriot, zijn meest geroemde roman uit La Comédie Humaine, begint met een beschrijving van een aftands Parijs' pensioen en haar bewoners. Een mikrokosmos zoals die voorheen nooit beschreven is, maar inmiddels zo gewoon, dat het alleen in zijn historische context op waarde te schatten is. Dat is het bredere probleem van deze roman. De personages vormen een schets van de Parijse samenleving, maar blijven archetypen zonder interessante individualiteit. Het verhaal is grofweg King Lear (vaderliefde) meets Room at the Top (jongen uit arbeidersmilieu werkt zich via romances op tot hogere klassen). Maar dan zonder de psychologische brille van beide werken. Balzac laat het verhaal, behalve door 'realistische' details, vooral tot leven komen door een overdosis melodrama. Daar wordt deze roman niet tijdlozer door. Het komt zijn stijl ook niet ten goede. Overdrijvingen (“'O ja,' dacht Eugène, 'fortuin maken tot iedere prijs! Alle schatten van de wereld zijn niet genoeg om deze toewijding te belonen. Ik wou dat ik haar alle geluk kon bezorgen dat er bestaat.”) buitelen over elkaar heen, en tranentrekkende clichés zijn niet van de lucht. Na Eugénie Grandet en Vader Goriot, hou ik het even voor gezien met Balzac. Goed om kennis van te nemen, te zien welke weg de romanvorm heeft afgelegd. Daarin is Balzac ontegenzeggelijk een invloedrijke schakel geweest, maar qua hedendaagse relevantie geef ik de voorkeur aan tijdgenoten als Stendhal of Flaubert.

3,5
maar blijven archetypen zonder interessante individualiteit.


Volgens mij wou Balzac dan ook een scene schetsen waarin de mensen (met uitzondering van types als Vautrin) vastgeplakt zitten in het spinnenweb dat Parijs heet. Zij zijn gevangen, slaafjes die zich laten leiden door de stadse samenleving van Parijs.

Gast
geplaatst: vandaag om 05:37 uur

geplaatst: vandaag om 05:37 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.