La Fortune des Rougon - Émile Zola (1871)

Dit eerste deel van de twintigdelige serie over de familie Rougon-Macquart speelt rond 1851 tijdens het ontstaan van het tweede keizerrijk. We volgen de gebeurtenissen in het dorpje Plassans in het Zuiden van Frankrijk.
De stijl van het boek is af en toe zeer beschrijvend en er wordt kriskras door de tijd gemanouvreerd, hierdoor wordt het boek soms een beetje rommelig. Het verhaal is goed geplaatst in de geschiedkundige gebeurtenissen van die tijd en daardoor extra interessant. Ondanks dat het niet waargebeurd is en 20 jaar later is geschreven, geeft het toch een goed beeld van de gebeurtenissen vanuit het gezichtspunt van een Fransman uit die tijd.

Sfeervol zeker, maar ook enorm rommelig. De plot hierboven beschrijft maar een deel van het verhaal - de laatste 100 pagina's gaan meer over de revolutie en er worden allerlei personages naar voren gebracht en ze krijgen allemaal hun geschiedenis mee. Goed geschreven, maar door het heen en weer vliegen in de tijd en de steeds korte stukken ook wat afstandelijk en je krijgt niet echt de kans die personen te leren kennen en mee te leven. Zeker die laatste 100 pagina's vond ik ook niet heel boeiend. Dan was het wat vreemde hoofdstuk daarvoor (als een soort sprookje) over twee jonge geliefden leuker, net als de beschrijvingen van het stadje en de vele personages. Maar door dat lange laatste weinig boeiende deel voelde het boek op het eind toch wat teleurstellend. 3,0*.

Les Rougon-Macquart is een kolossale romancyclus in twintig delen. In dit eerste deel introduceert Zola een familie met drie takken die elk hun eigen aard hebben. Volgens z'n naturalistische visie was het karakter van een mens van bij z’n geboorte grotendeels bepaald door erfelijke aanleg.

De stamboom begint bij Adélaïde, die in de achttiende eeuw bij haar echtgenoot één wettige zoon verwekte: Pierre Rougon. Met haar minnaar kreeg ze ook nog twee bastaardkinderen: Antoine en Ursule Macquart. Haar huwelijk met meneer Mouret was het begin van de derde tak. In deze roman worden de tegenstellingen duidelijk op vlak van karakter, sociale status en politieke overtuiging.

Het verhaal vindt plaats in 1851 in Plassans, een fictief stadje dat gelijkenissen vertoont met Aix-en-Provence. Het waren woelige tijden in Frankrijk. Drie jaar eerder was de laatste koning afgezet. Na enkele militaire confrontaties tussen republikeinen en monarchisten zou Napoleon III zich tot keizer laten kronen.

Pierre Rougon is een reactionair die streeft naar financieel en maatschappelijk succes. Onder het nieuwe regime zou hij fortuin maken. Z'n halfbroer Antoine Macquart is een republikein met aanleg voor dipsomanie. Uit de derde tak van de familie komt Silvère Mouret, die de republikeinse troepen vervoegt samen met het arme weesmeisje Miette. Verschillende hoofdstukken springen terug in de tijd om de achtergrond van de personages uit de doeken te doen. Het vergt enige moeite om hierin te komen, maar het is het begin van een grootse bijdrage aan de Franse literatuur.