Plateforme: Au Milieu du Monde - Michel Houellebecq (2001)
Alternatieve titel: Platform: Midden in de Wereld
Frans
Psychologisch
309 pagina's
Eerste druk: Flammarion,
Parijs (Frankrijk)
Een twaalfjarige jongen klimt in de bergen in een electriciteitsmast, helemaal tot op het platform. De gapende leegte onder zijn voeten oefent een vreemde aantrekkingskracht op hem uit: zal hij springen? Dertig jaar later moet hij terugdenken aan dat moment. Hij heeft de liefde van zijn leven gevonden en zijn eigen economische waarde opgeschroefd door een briljant idee voor een nieuwe vorm van toerisme te lanceren, maar hoe stabiel is geluk? We kunnen er geen recht op doen gelden, zoveel is zeker.
- nummer 105 in de top 250
Ik heb dit boek in twee avonden afgemaakt en ik ben geen hardcore lezer, dat is voor mij een prima maatstaf. Zeer zeker meer van lezen.
Er wordt, of werd, veel gesproken over de boeken van deze schrijver. Controversieel, intelectueel en meer van dat soort tendentieuze termen. Wat ik heb gelezen is echter een zeer onderhoudend, tot nadenken aanzettend boek met een zwart komische ondertoon.
Inderdaad, 'Platform' is een intelligent en aangrijpend boek, over een tragisch figuur die plots het geluk ontdekt. Houellebecq's gedocumenteerde schrijfstijl doet soms vreemd aan, zeker als hij 2 pagina's de tijd neemt om enkele Thaise vorsten te bespreken en hun 'goede daden' - met de nodige ironie - terloops vermeldt. En juist die spottende ondertoon maakt 'Platform' zo uniek: de hoofdpersoon observeert en geeft sarcastisch commentaar, maar doet dat op zo'n sympathieke wijze dat je al snel een soort meedogen voor hem gaat voelen. De transformatie die Michel (als personage) vervolgens doormaakt voelt niet geforceerd aan, en zelfs in de (nogal boventallige) pornografische scènes mikt Houellebecq nooit (enkel en alleen) op het schokeffect, maar behoudt hij de nodige finesse.
Alleen het einde doet nogal gekunsteld aan: het verhaal wordt vrij snel afgerond en de tragiek van het hoofdpersonage komt, naar mijn bescheiden mening, niet genoeg uit de verf. Ook in de absolute neerslachtigheid schuilen veel interessante observaties, denk ik. Maar misschien houdt Houellebecq dat voor een volgend boek?
4,25*
Literair gezien is hij sterk begaafd, maar op inhoudelijk vlak is hij de arrogantie zelf!
Ik studeer sinds kort in Frankrijk en probeer nu wat Franse boeken te lezen om mijn kennis van de Franse taal een beetje te verbeteren.
Ook in dit boek een grijs persoon in het midden van zijn leven die het allemaal wel best vindt maar toch een afkeer heeft tegen bepaalde aspecten van het leven zoals de westerse wereld met hun merkproductie.
Het verhaal is simpel (soms wat ongeloofwaardig) maar de cynische gedachtengang van Michel en zijn relatie met Valerie zijn puur en echt.
Geen prentieus geneuzel wat ik van te voren had gedacht.
waar ik in zijn vorige boek vooral over viel waren de sexscenes. Ik vond ze daar vies en banaal maar in 'Platform' zit er ondanks de hoeveelheid toch een vorm van echtheid,verlangen, passie, soms sneuheid die passen bij de hoofdpersoon.
De liefde uit zich niet in het fysieke maar in het gevoel wat ze voor elkaar hebben. Sexualiteit speelt hierin wel een grote rol.
Zonder dat kon hij niet gelukkig zijn op de momenten dat hij het was.
Is in i.i.g. een boek waarbij je over vele fascetten kunt spreken/discussieren en die door het vlotte schrijven zeker blijft hangen.
4*
De hoofdpersonen komen overal wel makkelijk aan hun trekken, qua sex. Veel sex, maar ook de opzet van deze 'markt' en marketingcampagne's worden ruimschoots beschreven.
De bizarre en sterke ontknoping verhoogd mijn cijfer uiteindelijk naar een 4,5* ipv 4,0* waar ik ook aan zat te denken.
Ik vind het knap hoe iemand zo'n intelligent boek kan schrijven, met zoveel gelaagdheid wat zo eenvoudig te lezen is en zo soepel loopt.
*4
Platform beschrijft het sekstoerisme. Doorgaans gaat het om mannen van middelbare leeftijd die naar het oosten gaan voor hun seksuele bevrediging. Zulk soort toerisme geschiedt impliciet; onder het mom van het ervaren van een vreemde cultuur. Het lumineuze idee, dat de hoofdpersonages hebben, is om dit impliciete sekstoerisme expliciet als product aan te bieden. Houellebecq speelt zo met de gedachte dat in een vrijemarkt-economie alles wordt gereduceerd tot een product. Seks is vraag en aanbod. Een pervers kunstwerk is een nichemarkt. De lokale cultuur resulteert enkel in overbodige kosten. De romance tussen Michel en Valérie vormt echter een mooi contrapunt. Er wordt een connectie gevormd die meer is dan lichamelijke genoegdoening. Het nihilisme van de hoofdpersonages verwatert zo. Er is een doel: samen een leven opbouwen.
Dat in het boek wordt verwezen naar de De vreemdeling van Camus, vind ik vervolgens een meesterzet. Dit verhaal vormt welhaast het negatief van dat boek. Daar wordt een doelloos personage beschreven in een wereld die een doel eist. Hier wordt een doelloze samenleving beschreven die doorbroken wordt door individuen met een doel. Enerzijds door een indringende romance. Anderzijds door een tegenbeweging die op de achtergrond borrelt en tijdens de conclusie tot explosie komt.
Platform is door deze thematiek bovenal een tragische roman die veel vragen opwerpt. Ik hou van dit soort literatuur die de lezer vertwijfeld achterlaat. Zeker als hiermee een gedachtestroom, die door een andere auteur (Camus) is gestart, wordt verdiept. Wellicht is dit wat indruk op mij maakte.
Ik begon enthousiast aan het boek, waarin de vader van de ik-persoon overlijdt. Het was scherp en een boeiende opmaat naar iets dat niet kwam. En die lijn kwam ook niet meer terug. Ik vermoedde na honderd pagina’s dat op het einde een terreuraanslag het laatste stukje paradijs (Thailand) aan diggelen zou schieten. Zo geschiedde. Maar heel eerlijk: in mijn beleving ging daarmee het lelijkste stukje wereld verloren. Ik verwachtte niet alleen dat het zou gebeuren, ik hoopte het ook.
Veel seksscènes. Veel handelingen, gericht op klaarkomen, voorbij elke emotie. Het leven is porno, zegt Houellebecq, en ik vrees dat de meesten het zo ondergaan. Zelfs zonder het te beseffen.
