menu

Der Zauberberg - Thomas Mann (1924)

Alternatieve titel: De Toverberg

mijn stem
4,21 (87)
87 stemmen

Duits
Ideeënliteratuur

1068 pagina's
Eerste druk: S. Fischer, Berlijn (Duitsland)

De hoofdpersoon van Manns geraffineerde ontwikkelingsroman, de jongeman Hans Castorp, komt voor drie weken op bezoek bij zijn neef in het sanatorium in Davos maar blijft er, betoverd door de verleidelijke, zieke Clawdia Chauchat, zeven jaar. In de hermetische wereld van de Toverberg maakt Castorp een leerproces door, zijn inwijding in het leven. De democratische humanist Ludovico Settembrini is daarbij zijn mentor, terwijl de sinistere nihilist Leo Naphta als diens tegenspeler optreedt in de strijd om Castorps ziel.

zoeken in:
4,0
Manta schreef:
ik vind het wel interessant om na te denken over hoe Thomas Mann zijn woorden gekozen zou hebben ware hij Nederlander geweest. Of dat naar zijn eigen 'originele letter' zou zijn, durf ik te betwijfelen; daarvoor was-ie veel te eigenwijs.
Om dan nog te zwijgen van wat hij zou gedaan hebben als Vlaming...
(Maar intussen begrijp ik niet zo goed wat je precies bedoelt met "zijn woorden kiezen naar zijn eigen originele letter". Kun je dat wat nader verklaren?)

Manta schreef:
'Zauberberg' vertalen als 'Toverberg', daar valt eigenlijk al op af te dingen.
Ook al kan ik je hier in principe heel goed volgen, toch ben ik benieuwd naar de specifieke motivering voor deze uitspraak, Manta...

avatar van Manta
5,0
ThomasVV schreef:

(Maar intussen begrijp ik niet zo goed wat je precies bedoelt met "zijn woorden kiezen naar zijn eigen originele letter". Kun je dat wat nader verklaren?)

Ik denk dat TM zich vrij zou voelen om per geval te bekijken wat beter is, een authentieke, leesbare vertaling naar de geest of een vertaling die trouw blijft aan de technische aspecten van het origineel (zinsconstructie en metrum, woordkeuze en volgorde; naar de letter). Zo zal het origineel toch ook ontstaan zijn, het ene moment de vrije vertaling van een concept in zijn hoofd, het andere een spel met woorden en taal.

Manta schreef:
'Zauberberg' vertalen als 'Toverberg', daar valt eigenlijk al op af te dingen.

Dit sluit aan bij mijn betoog hierboven. Natuurlijk, het Duitse Zauber is gerelateerd aan ons toveren. Maar het sluit ook de betekenis in zich van aantrekkingskracht en verwondering. En dat geeft volgens mij echt een beter licht op de inhoud van dit fantastische boek. 't Is een nuanceverschil: de Nederlandse titel suggereert dat er getoverd wordt op die berg, terwijl het is eerder een kwestie is van betoverd worden. Maar om het nu De Berg van Betovering te noemen, of de Magische Berg (de Engelse variant, ook niet helemaal lekker), da's helemaal niks. Feit blijft, dat Zauberberg in het Nederlands nooit zo krachtig en treffend in een woord gevangen kan worden, het is de kracht van de Duitse taal. En daarmee lijkt me dat er voor de huidige oplossing - vorm boven inhoud - veel te zeggen is.

Bij elke vertaling gaat er wel iets verloren. Laten we dan hopen dat er ook af en toe iets toegevoegd wordt.

(excuus voor de late reactie Thomas, ik zou gezworen hebben dat ik mijn antwoord al eerder gepost had, maar er zal iets mis zijn gegaan.)

4,0
Manta schreef:
Natuurlijk, het Duitse Zauber is gerelateerd aan ons toveren. Maar het sluit ook de betekenis in zich van aantrekkingskracht en verwondering. En dat geeft volgens mij echt een beter licht op de inhoud van dit fantastische boek. 't Is een nuanceverschil: de Nederlandse titel suggereert dat er getoverd wordt op die berg, terwijl het is eerder een kwestie is van betoverd worden.
Ik ben te weinig vertrouwd met de finesses van het Duits, Manta, maar mij lijken de woorden "Zauber" en "tover" juist erg dicht bij elkaar te liggen, zowel etymologisch als semantisch, en ook qua kleur en sfeer. Of zie ik iets over het hoofd?

avatar van Manta
5,0
ThomasVV schreef:
Ik ben te weinig vertrouwd met de finesses van het Duits, Manta, maar mij lijken de woorden "Zauber" en "tover" juist erg dicht bij elkaar te liggen

Dat zeg ik, gerelateerd. En niet weinig ook. Maar bij ons is het de vervoeging van toveren, een op een dezelfde betekenis. In het Duits echter kom je het tegen als zelfstandig naamwoord, Der Zauber, en dat woord ook gebruikt voor 'verleidende werking die van iets of iemand uitgaat'. Er is nog een 3e betekenis: onzin, kletspraat. En er wordt wat afgezwetst in de Berghof...

4,0
oup
Gisteren de laatste pagina van dit boek omgeslagen. Uiteindelijk heb ik er elf dagen over gedaan om deze rakker uit te lezen. Ik blijf achter met een wat dubbel gevoel. Enerzijds had ik graag nog wat langer willen vertoeven in het Internationaal Sanatorium Berghof. Anderzijds ben ik ook wel blij dat ik deze pil uit heb.

De Toverberg is een erg goed boek. De eerste paar honderd pagina's neemt Mann je aan de hand mee in en door het Sanatorium. Je voelt als het ware alsof je zelf fysiek aanwezig bent bij de dagelijkse rituelen in Berghof. En vergeet ook niet de scherpe humor die tussen de serieuze regels doorsijpelde. Erg indrukwekkend. Ik was stiekem alvast een plek aan het reserveren in mijn top 10.

Vanaf ongeveer de helft van het boek niet geheel toevallig na de introductie van Naphta kwam bij mij het leesgenot in een wat neerwaartse spiraal terecht. De tijd verstrijkt sneller, de beschrijvingen worden hierdoor minder uitgebreid. Waar ik de discussies tussen de neven en Settembrini meestal goed kon volgen en hier ook interesse in had, daar gingen de registers bij de komst van Naphta pas echt open. De breedsprakige, diepgaande discussies (al waren het eerder twisten) stonden verder van mij af. En haalden de vaart wat uit het boek. Hoewel ik onverdroten doorlas - want dat het briljant beschreven is staat buiten kijf - was ik toch wel weer blij als ik weer een 'gewoon' hoofdstuk las.

Maar er was natuurlijk meer. In dit boek zit meer dan genoeg uitstekend leesvoer. Naast het al vaker gememoreerde hoofdstuk 'Sneeuw' heb ik ook erg genoten van de delen waarin de neven de moribundi verzorgen en hun een laatste moment van levensvreugde geven. Daarbij moet de wandeling met moribundus Karen Karstedt natuurlijk worden vermeld. Schitterend beschreven. Maar ook de oplaaiende verliefdheid van Hans Castorp voor Klavdia en zijn liefdesverklaring horen tot de hoogtepunten in dit boek. Tenslotte ook de terugkomst (en uiteindelijke overlijden van Joachim) zijn briljant aan het papier toevertrouwd.

Het einde kwam voor mij wat abrupt. Ik wil niet zeggen dat het afgeraffeld was, zeer zeker niet, maar ik vond de manier hoe alles in een stroomversnelling komt en welke wending het verhaal neemt nogal opvallend. Al snap ik dat Mann na 12 jaar (!) schrijven ook graag een punt achter dit werk wilde zetten.

Dikke pluim trouwens voor Hans Driessen. Hij heeft dit boek in 2012 vertaald en ik vind zijn versie - ondanks de lange zinnen en veel komma's - prima leesbaar. Zelf geeft hij in het nawoord aan zeer trouw te zijn geweest aan het origineel van Mann. Zo zie ik het graag.

4,0
Ik kan me heel goed vinden in de reactie van oup hierboven, meer bepaald in die "neerwaartse spiraal van het leesgenot vanaf de tweede helft van het boek". Cfr. mijn eigen vroegere post van 5/5/2015.
De sfeer en toon van de eerste helft veranderen inderdaad grondig, zodanig zelfs dat ik de indruk kreeg dat Mann gaandeweg helemaal van opzet veranderd is. Of er op zeker ogenblik toe besloot om er gewoon nog zoveel mogelijk bij te duwen, hetgeen de sfeer en de spanningsboog van het begin niet ten goede komt.
De figuur en ideeën van Naphta hebben mij op zich zeker niet gestoord of verveeld, integendeel, maar lagen voor mij niet in de lijn van het eerste deel van de roman. Met name het verhaal van de Nederlandse vriend van Klavdia kon me niet meer erg boeien. En ook ik vond het einde wat te abrupt...

avatar van Kólja Krasótkin
4,5
Na ongeveer twee maanden heb ik De Toverberg bedwongen. Het voelde soms als een hele klim, maar meestal was er wel goed door te komen.

Met name dan de beschrijvende gedeelten, waarin de soms wat eigenaardig aandoende rituelen en gewoontes van de bewoners van het sanatorium beschreven worden vond ik het prettigst om te lezen. De vaak diepgaande discussies met Settembrini en Naptha konden me minder bekoren en door deze passages ben ik ook wat sneller heen gegaan. Ik kan me zo voorstellen dat als ik dit boek voor mijn eindexamen had moeten lezen, dat ik dan talloze pagina's vol had geschreven om de standpunten van Settembrini, Naptha en Hans Castorp op een rijtje te zetten en te benoemen.

Op sommige details gaat Thomas Mann diep in, bijvoorbeeld de passage waarin beschreven wordt welke platen Hans Castorp beluistert op de grammofoon, die zijn intrede heeft gedaan in de Berghof, en hoe hij het apparaat bedient. Of wanneer hij in zijn 'voortreffelijke ligstoel' boeken over de menselijke anatomie bestudeert.

Men zegt dat je De Toverberg minstens twee keer gelezen moet hebben. Dit was mijn eerste keer, dus de tweede keer zal wel over 10-20 jaar volgen. Ik heb overigens de nieuwe Nederlandse vertaling van Hans Driessen gelezen.

4,5 *

5,0
Zondag staat De Toverberg centraal in de laatste aflevering van Made in Europe. Mooie homage om dit boek als finale van deze serie te gebruiken. De vorige aflevering kwam Ulysses aan bod.

Idealen - Made in Europe - made in europe - VPRO

avatar van eRCee
3,5
Jammer dat de serie voor mij door Dimitri Verhulst praktisch onkijkbaar is.

4,0
Ik had mij voorgenomen om te wachten om te reageren op je berichtje tot na de uitzending, eRCee, maar ik kan nu niet meer anders dan het bijtreden. Ik kan me nauwelijks een oppervlakkiger en nietszeggender - om niet te zeggen ergerlijker - behandeling van de Toverberg indenken...

5,0
Het was inderdaad een nogal een sneue bedoening, wat een stel ijdeltuiten bij elkaar... regelrecht gênant.
De paar quotes van Mann die voorbij kwamen maakten wel goed duidelijk hoe groot het contrast tussen de aanwezige schrijvers en Thomas Mann is. Misschien dat het toch wat nieuwe lezers nieuwsgierig heeft gemaakt.

En inderdaad, wat oppervlakkig. Waarom die oppervlakkige nadruk op de strijd tussen Settembrini en Naptha? Waarom de hele scene in de sneeuwstorm vergeten? Waar was de Homo Dei?

4,0
Inderdaad, nummer2: het is net alsof je je van de Toverberg kunt afmaken door een oppervlakkige evaluatie van de argumentatie van Settembrini en Naphta, terwijl dat nota bene niet meer dan 2 van Manns talrijke romanfiguren zijn, die slechts één beperkt aspect van de Toverberg vormen, en wier droge discussies er voor vele lezers zelfs net teveel aan zijn! Jammer, een gemiste kans...

avatar van Geerard
3,0
Na vorig jaar de Buddenbrooks met 4.5 sterren beoordeeld te hebben, en dit jaar alle Jozef en zijn Broers boeken te hebben geprezen met 5 sterren, keek ik ontzettend uit om dit boek in mijn vakantie te gaan lezen. Helaas is dit het eerste boek van Thomas Mann waar ik niet constant van genoten heb, en die ik naar het einde toe zelfs met moeite uit heb gelezen, ware het niet dat het verhaal constant is neergepend is met de pracht en praal van een geniale verteller. Het eerste deel zat ik er nog lekker in, waarin ik van de lange introductie genoot en vooral van de betoverende uitbouw van Hans' liefde voor mevrouw Chauchat. De eerste teleurstelling kwam bij de climax van die liefde, toen er bladzijde na bladzijde in het Frans werd geconverseerd. Ik vond dit redelijk frustrerend, gezien mijn Frans van een zeer laag niveau is. Ik zet dit niet onder spoiler tags omdat ik blij was geweest als ik had geweten dat de gehele vertaling van deze conversatie gewoon achterin het boek stond. Bij dezen! Wee mij

Na deze jammere ontwikkeling merkte ik al snel dat het niet meer goed ging komen tussen mij en de Toverberg. Ik merkte dat ik het verhaal teveel ervoer als een zeer goed geschreven 'en toen', 'en toen', 'en toen' verhaal waarin de gebeurtenissen aan me voorbij gingen zonder me al te veel te raken. Ik vond de situaties inwisselbaar en niet veel toevoegen aan de beleving van het gehele verhaal. De personages boeide me weinig, de intellectuele discussie interesseerde me slechts enkele keren... er bleef gewoon heel weinig over om van de genieten. Dat had ik nog sporadisch bij de uitweidingen over het grote thema van het boek en de introductie van het laatste grote karakter, maar daar bleef het dan ook bij. Toen het allemaal klaar was, slaakte ik toch wel een kleine zucht van opluchting, maar het moest gewoon uit. De Toverberg is bedwongen en zal naar alle waarschijnlijk verder met rust gelaten worden.

3 sterren

avatar van Manta
5,0
Geerard schreef:
Na vorig jaar de Buddenbrooks met 4.5 sterren beoordeeld te hebben, en dit jaar alle Jozef en zijn Broers boeken te hebben geprezen met 5 sterren, keek ik ontzettend uit om dit boek in mijn vakantie te gaan lezen. Helaas is dit het eerste boek van Thomas Mann waar ik niet constant van genoten heb, en die ik naar het einde toe zelfs met moeite uit heb gelezen, ware het niet dat het verhaal constant is neergepend is met de pracht en praal van een geniale verteller.


De grote romans van Mann hebben stuk voor stuk een lange nagalm. Ze groeien met je mee. Het kan zo maar zijn, dat Castorp c.s. je na jaren ineens weer roepen. Ik las de Joseph een paar jaar geleden en hoewel ik enorm onder de indruk was, verwachtte ik niet dat ik er terug zou keren. Maar het begint nu alweer te knagen. Terwijl ik net over de halverweegse hobbel van De Toverberg ben (4e keer, telkens weer rijker en dierbaarder)

3,5
De Toverberg kon mij, ondanks - of dankzij - de hoge verwachtingen niet echt bekoren. Ook voor mij was het een flinke worsteling, vooral door de lange zinnen en gekunstelde dialogen tussen Settembrini en Naphta. Het spel met de tijd is natuurlijk wel fantastisch weergegeven.

Gast
geplaatst: vandaag om 19:24 uur

geplaatst: vandaag om 19:24 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.