Visjnjovyj Sad - Anton Tsjechov (1904)

Deze schrijver wordt toch wel schromelijk onderschat op BM. Er staan zelfs nergens berichtjes bij zijn boeken, terwijl hij toch echt één van de groten was.

De kersentuin schreef Tsjechov als laatste krachtsinspanning. Hij was in die dagen (een jaar voor zijn dood) naar eigen zeggen helemaal opgebrand en schreef toen hij aan de laatste pagina's werkte maar zes of zeven regels per dag.

Daarna heeft hij nooit meer iets literairs geschreven.

Inderdaad, jammer. Ik zou wel meer reacties willen plaatsen, maar heb nog maar weinig van de man gelezen - en dat weinige staat niet op de site.

Tragisch dat hij zo vroeg is gestorven.

Sterk toneelwerk van Tsjechov. Er zitten nog wel een paar kleine klucht-elementen in zoals ook in De Meeuw, maar dit werk ziet meer op drama en ideeën.

Tsjechov zelf zag zijn dood naderen en besloot dan ook maar een stuk te schrijven over de neergang en het einde van tijden - het einde van de adel en de opkomst van de burgerij. De slavernij was immers afgeschaft en de burgers, vooral de koopmannen, konden zich wel aanpassen en geld verdienen. De adel leeft enkel nog in het verleden. Dit alles is mooi metaforisch terug te vinden in de kersentuin, die nog voor sommigen veel betekent maar overduidelijk zijn beste tijd heeft gehad en eigenlijk opgedeeld dient te worden voor kleine stukjes land (weg grootgrondbezit!) om weer rendabel te worden. Knap is het van Tsjechov om dit alles in enkel toneeltekst kwijt te kunnen.

Het is alleen jammer dat die tekst zo naturel is, dat het verder weinig bijzonder is om te lezen. In De Meeuw probeerde hij retorisch nog wat, nu komt men niet verder dan jammergeklaag (óóh mamáatje!) als poging tot pathos. Puur op inhoud dus 4,0*.

De weduwe Ljoebov leeft in het verleden. Na haar man en haar zoontje dreigt ze ook haar landgoed te verliezen. De kersentuin staat symbool voor het luilekkerland waarin Russische grondbezitters leefden tot één generatie geleden. Tegenover haar staat Lopachin, een nouveau riche die het landgoed wil bebouwen met datsja’s (buitenverblijven).

De sociologische beschouwingen van de eeuwige student Trofimov komen overeen met Tsjechovs eigen ideeën. Andere nevenpersonages zorgen voor een komische noot en een streepje muziek. Ze drinken kvas - een zoete graandrank met een laag alcoholgehalte.

Ironisch genoeg zondigt de auteur tegen het aan hem toegeschreven principe Chekhov's gun. In het begin van het tweede bedrijf haalt iemand een revolver tevoorschijn, maar deze wordt nooit afgevuurd. Niemand sterft in het vierde bedrijf, maar het kappen van de kerselaars klinkt als het einde van een tijdperk. De overheersende toon is melancholisch.