Tsjajka - Anton Tsjechov (1896)

Eens tijd voor het toneelwerk van Tsjechov, zeker nu de nieuwste vertaling te leen is in de bibliotheek.

Wat direct opvalt is dat het even lastig is alle namen uit elkaar te houden. Nu houden Russen sowieso van drie koosnaampjes, een achternaam, een voornaam en vadersnaam voor één en dezelfde persoon, maar nu, zonder verdere tekst je dat zo op het bord geserveerd krijgt: pittig. Gelukkig kiest Tsjechov er wel voor steeds dezelfde namen te gebruiken als iemand spreekt. Enkel in de dialogen zelf - de personages onderling - komen alle andere varianten voorbij.

En uiteindelijk draait het dan vooral om die dialoog, en daarin is Tsjechov toch wel sterk. Redelijk naturelle teksten die je ook in het dagelijks leven tegenkomt met hier en daar wat stukjes waarin personages wat verder gaan, in stijl -meer pathos, maar nog niet zo irritant als in Middelnederlandse literatuur- en in inhoud, middels korte filosofische beschouwingen. Het vierde bedrijf weet zelfs iets van emotie nog los te weken (lastig in theaterteksten vind ik) en is zeer vlot en vermakelijk; knap ook dat het overzichtelijk blijft als iedereen maar door elkaar praat met het kaartspel. De rest was vooral prettig leesvoer. 4,0*.

In De Meeuw ontlenen de hoofdpersonages veel aan de toneelwereld: status, geluk, hoop, maar het kan net zo makkelijk omslaan in ellende, jaloezie en wanhoop. De aantrekkingskracht blijft onverminderd, ‘als een meer voor een meeuw’. Trepljov is een jeugdig, experimenteel schrijver, maar schrijft hij vanuit zijn hart, of doolt hij, zoals hij zelf stelt, in chaos en illusies? Trigorin is een populaire broodschrijver, die het echte leven simpelweg zoekt in het vissen naar karpers. Onverschillig gebruikt hij zijn omgeving voor zijn werk. En dan zijn er nog actrices die elkaar beconcurreren. Nina als aankomend talent met een misplaatst beeld van roem, tegenover Arkadina als gearriveerde ster die beducht is voor de jonge generatie. Veel bespiegelingen over toneel dus, die evengoed bespiegelingen op het leven vormen. Tsjechov is geen schrijver die een eigen visie doordrukt, maar eerder een reikwijdte aan verschillende visies tentoonspreidt. Een sympathieke insteek, maar net als bij een uitwisseling van standpunten in een talkshow blijft er na afloop toch niet veel van hangen.