Fischer Weltgeschichte. Band 9: Die Verwandlung der Mittelmeerwelt - Franz Georg Maier (1968)
Duits
Historisch / Wetenschappelijk
384 pagina's
Eerste druk: Fischer,
Frankfurt am Main (West-Duitsland)
De geschiedenis van het Middellandse Zeegebied tussen 300 en 700 na Christus is zelden in detail behandeld door historici. Het is afgedaan als een louter aanhangsel van de oudheid of verkeerd begrepen als een vreemde verwarde voorbode van de middeleeuwen. Franz Georg Maier, de auteur van dit boek, behandelt zowel de geschiedenis van de oudheid als die van het Nabije Oosten en is daarom bij uitstek geschikt om het beeld van dit tijdperk onpartijdig te hertekenen. Het centrale thema van zijn boek is de geleidelijke ontbinding van de eenheid in het Middellandse Zeegebied. Dit proces is nauw verbonden met het lot van het Romeinse Rijk, dat zich splitste in een westelijk en een oostelijk rijk. De poging van Justinianus om het verenigde rijk vanuit het oosten te herstellen, mislukte uiteindelijk. Uiteindelijk overleefde alleen het Oost-Romeinse, of Byzantijnse, Rijk, dat in de 7e eeuw volledig brak met de laat-Romeinse traditie en een puur Griekse staat werd. Byzantium moest tegelijkertijd de opkomst van twee nieuwe machts- en cultuursferen aanschouwen: de islam en de Germaanse cultuur. Het raakte verwikkeld in een strijd op leven en dood tegen de Sassaniden, Arabieren en Slaven. Het moest zijn controle over de Middellandse Zee opgeven en uiteindelijk de opheffing van zijn imperiale monopolie accepteren. Maier toont de factoren aan die de mediterrane wereld transformeerden en reorganiseerden. Niet alleen de expansie van de islam en de invallen van de Germaanse stammen waren van belang, maar ook de geleidelijke verschuiving van de economische macht van de steden naar het platteland. De auteur gebruikt sociologische modellen en onderzoeksvragen. Hij beschrijft de economische omstandigheden van die tijd, de veranderingen in religieuze gebruiken en de intellectuele ontwikkelingen. Hieruit komt de innerlijke en uiterlijke vorm naar voren van een tijdperk waarvan het bijzondere karakter en de betekenis voor de geschiedenis van niet alleen Europa, lange tijd zijn onderschat.