Bemoei Je D'r Niet Mee - Simon Carmiggelt (1978)
Nederlands
Verhalenbundel
Sociaal / Autobiografisch
199 pagina's
Eerste druk: Arbeiderspers,
Amsterdam (Nederland)
Bundel 'Kronkels' uit het voorafgaande jaar, verschenen in dagblad Het Parool. Carmiggelt begint de last van het ouder worden te voelen en zijn verhalen krijgen stilaan een meer bezonken toon. De oorlogsherinneringen dringen zich op, o.a. in het verhaal 'Niks'. In 'De Zanger' wordt het treurige verhaal vertelt van een man die het geld dat bestemd is voor het oorlogsgravenfonds opzuipt. Indringend is het verhaal 'Ochtend' waarin Carmiggelt vertelt over zijn angstige ervaringen in de gevangenis aan de Weteringschans. Het was 1945. Op de binnenplaats van de gevangenis arriveerde vroeg in de ochtend een vrachtauto met Duitse soldaten. Er werd weer iemand opgehaald om doodgeschoten te worden. Kwamen ze ook bij zijn cel? Carmiggelt schreef over dit boek: "Het feit dat ik bij het verschijnen van dit boek 65 jaar word, gaf aanleiding tot het kiezen van de titel 'Bemoei je d'r niet mee.' Het is eigenlijk een conclusie die je, bij het bereiken van deze leeftijd, steeds meer als motto boven je dagelijks gedrag gaat plaatsen. Meer dan vroeger, toen je zo ambitieus aan alles en nog wat deelnam, ben je een toeschouwer geworden die de betrekkelijkheid van zijn ervaringen en van zijn waarnemingen beseft. Rustig is het wel."
Meer dan tienduizend ‘Kronkels’ verschenen er van Carmiggelt in Het Parool. Zes dagen per week een stukje van rond de 700 woorden. Lang niet alles werd gebundeld. En - zo eerlijk moeten we dan ook weer zijn - niet alles was om in te lijsten. Maar de schrijver was ongetwijfeld geroutineerd genoeg om een stapeltje ‘stukjes’ in voorraad te hebben voor de mindere dagen.
In 1977 kreeg Carmiggelt de P.C. Hooftprijs. Dat wil zeggen: hij kreeg deze voor het jaar 1974, maar ontving hem in 1977 uit handen van minister van Doorn van CRM. Dat moment is terug te zien op schatkamer.beeldengeluid.nl. Het jaartal dat hier genoemd wordt klopt niet. Het was mei 1977. Een prachtige reportage.
PC HOOFTPRIJS | De Schatkamer
Deze bundel reflecteert de wat oudere schrijver, die eigenlijk best weet dat hij het wat rustiger aan moet doen. Zijn gezondheid was verre van optimaal en hij worstelde tot 1978 met zijn hardnekkige drankprobleem. Meest indringende verhaal is zijn autobiografische ‘Ochtend’, dat gaat over zijn ervaring als gevangene van de SS in de gevangenis aan de Weteringschans, in voorjaar 1945. Dit verhaal staat ook in de bundel 'De oorlog in stukjes' (2025).
Carmiggelt is, zeker in de jaren ‘70, een soort ideale opa-figuur. Hij maakt praatjes met kinderen, bejaarden en interesseert zich voor het gedrag van hondjes en baasjes. Meer verdiept in het kleine leed dan in het grote wereldgebeuren. Dat laatste stond natuurlijk al in Het Parool en dat hoefde de columnist niet nog eens dunnetjes over te doen. Maar ik denk dat de man ook zo in elkaar stak. Over veel zaken zweeg hij bewust. Hij dacht er het zijne van. De lezer merkt die spanning vaak wel op. Carmiggelt moet ook veel aan zijn hoofd gehad hebben waar hij niet over schrijven kon.