De Wereldverbeteraar. Een Vader, Zijn Gezin en de Rebelse Jaren Zestig en Zeventig - Greta Riemersma (2026)
Nederlands
Historisch / Sociaal
432 pagina's
Eerste druk: Balans,
Amsterdam (Nederland)
De vader van Greta Riemersma was een kind van zijn generatie: idealistisch en gedreven. Vol passie was hij bezig met een betere wereld. Voortdurend moest alles anders, ook binnen zijn eigen gezin. Zijn streven veroorzaakte veel onrust en onbegrip – en uiteindelijk kwam hij steeds meer alleen te staan. Hij overleed in 2004 en daarna zou het nog jaren duren voor Riemersma’s afkeer van alle tumult in haar jeugd plaatsmaakte voor schoorvoetende nieuwsgierigheid. Hoe ontstond de kloof tussen haar vaders idealen en wat daarvan thuis terechtkwam? Hij groeide op in een gereformeerd gezin op het eiland Urk. Later gaf hij leiding aan een scholengemeenschap in Leeuwarden. In de jaren zestig omhelsde hij het opkomende linkse gedachtegoed en Riemersma ontdekt een direct verband met zijn religieuze opvoeding, zoals bij zoveel jongeren in die tijd. Ze begint te begrijpen waarom haar vader zich bekommerde om alle vernederden en verdrukten ver weg, maar de liefde dichtbij een stuk lastiger lag. ‘De wereldverbeteraar’ is een portret van een generatie die alles wilde veranderen, en de diepe sporen die dat achterliet.
Na de dood van haar vader zet ze jarenlang geen foto van hem in haar huis. Ze wil zijn sfeer niet om zich heen. ‘Mijn vader was de zee waarin ik bijna verzoop’, schrijft Greta Riemersma (61) in haar boek De wereldverbeteraar. Want dat was hij, een wereldverbeteraar, een idealist, een utopist. En docent Nederlands en conrector in Leeuwarden, opgegroeid in de gereformeerde gemeenschap van Urk. Zijn geloof ruilde hij in voor de linkse kerk.
‘De wereldverbeteraar’ van Greta Riemersma, een min of meer generatiegenoot, wat mezelf betreft hangend tussen babyboomers en generatie X, vertelt na de proloog in vier delen over haar vader Goos, een gedreven en gepassioneerde man die na WOII wil bijdragen aan een betere wereld. Zijn uit Friesland afkomstige grootouders verhuisden naar Urk, waarna zijn ouders weer terugkeerden naar Friesland.
Het boek schetst letterlijk andere tijden, van wat betreft de voor WOII in Nederland (over)heersende christelijke waarden en normen, andere rolverdelingen waar met name geput wordt uit het werk van Marilyn French (voor mij ‘net iets teveel’ want denk ik wel erg bekende bron) naar nu.
Interessant en nieuw hoe het verzet in WOII door een ‘eerdere generatie’ uit pakweg 1915 werd gezien en hoe de jeugd geboren in pakweg 1940 niet terug wilde in het ‘gareel’ van met name de gereformeerde achtergrond.
‘De losgeslagen jongeren’ waarmee de ouderen niet mee wisten omgaan moesten zich tevergeefs voegen naar ‘de herstelde orde’.
Ik begrijp in de beschreven context beter het aangehaalde De Avonden van Reve in een voor mij andere invalshoek dan toen ik het honderd jaar geleden las op de middelbare school en er niets van begreep of later, anders gewaardeerd rond mijn veertigste… Oooo zooo…
Goede daden werden voor Goos compensatie voor schuldgevoelens die je van heel veel dingen kon krijgen.
Niemand zou denken dat Goos bang was, daarvoor had hij een veel te grote mond … Maar toen Goos’ dood naderde, kwamen de demonen uit hun holen …
Goos werd in zijn leven beïnvloed door zowel de grote oorlog buiten als de kleinere in zowel zijn ouderlijk huis als ‘thuis’ in eigen gezin.
Voor mij staat het zonder uitleg niet hebben van een ‘wasmachine’ in het ouderlijk huis van de auteur, welteverstaan een twee onder een kap woning met BMW voor de deur symbool voor een scheefgroei.
Veel beschreven gebeurtenissen zijn qua tijdsbeeld voor mij enerzijds herkenbaar, echter niet éen op éen omdat ik in een andersoortig gezin opgroeide. Anderzijds is er terugkijkend wel heel veel gebeurd in de beschreven periode. Dat heb ik evengoed meegemaakt… een aanrader voor nakomende generaties (wanneer ofwel tegen de tijd ze interesse hebben
).Voor Goos zelf, hij worstelde met het leven, op het laatst was schrijnend in zijn blik het ergste dat wat betreft zijn idealen er nauwelijks iets zou veranderen.
M.i. inzichtelijk beschreven journalistiek historisch beeld.
4*