De Komst van het Koninkrijk: Jezus' Prediking volgens de Synoptische Evangeliën - Herman Ridderbos (1950)
Nederlands
Ideeënliteratuur / Wetenschappelijk
459 pagina's
Eerste druk: Kok,
Kampen (Nederland)
Dit boek bevat een samenvattende uiteenzetting van Jezus’ prediking van het bestaande en komende Koninkrijk van God volgens de beschrijving in de eerste drie evangeliën: Matteüs, Marcus en Lucas. Professor Herman Ridderbos, gereformeerd nieuwtestamenticus te Kampen, behandelt de verschillende woorden, geboden, gelijkenissen en proclamaties van Jezus vanuit een heilshistorisch gezichtspunt. Uitvoerig gaat hij in op de zienswijzen van Albert Schweitzer, Rudolf Bultmann, Karl Barth en Oscar Cullmann. In het debat tussen de liberale en heilshistorische opvattingen bewijst Ridderbos dat de teksten uit de drie evangeliën eschatologisch begrepen moeten worden. Jezus bracht niet in de eerste plaats een ethiek, maar zag zichzelf als aankondiger van ‘de laatste dingen’, van een totale omwenteling naar Gods Koninkrijk in de geschiedenis. Al zijn woorden en daden zoals beschreven in de drie synoptische evangeliën staan in dit teken. De schrijver bespreekt de spanningen die deze woorden oproepen en de antwoorden die de theologie hierop heeft geformuleerd. Ridderbos doorlicht de woorden van Jezus in hun eenheid en samenhang en vermijdt eenzijdigheden en speculaties in de uitleg.
Derde opvolger van Herman Ridderbos als hoogleraar Nieuwe Testament in Kampen was van 2002 tot 2014 Riemer Roukema. Hij schreef een bijdrage voor een herdenkingsbundel waarin hij het boek bespreekt en de visie van Ridderbos afzet tegen die van zijn eeuwgenoten.
Herman Ridderbos stond vanuit zijn verstaan van de evangeliën voor de overtuiging dat Jezus zelf een spoedig doorbreken van Gods Koninkrijk verwachtte, in de tijd. "Dat is wat in theologen-Duits de Naherwartung genoemd wordt. Hier staat voor de gelovige theoloog die Ridderbos is veel op het spel, want als die visie juist zou zijn, dan zou Jezus zich hebben vergist en zou hij een illusie hebben aangekondigd."
Opmerkelijk is dat in onze tijd ook cineast Paul Verhoeven in zijn boek over Jezus de nadruk legde op de apocalyptische toekomstverwachting van Jezus. Ridderbos zag echter in dat er voordat die tijd doorbreekt nog plaats is voor de geschiedenis.
Herman Ridderbos als exegeet en bijbels theoloog