Rechts Verpest Onze Seks: Stem voor een Leuker Seksleven - Daan Borrel (2026)

Ik zag dit boekje en dit leek me nu echt zo'n ding waar ik me heerlijk aan zou storen dus toch maar meegenomen. Ik kan ook niet zeggen dat ik geheel onbevooroordeeld dit heb gelezen. Op de cover van mijn versie staat nog "Vol humor en overtuiging", dat heeft (goede vriendin van de auteur) Doortje Smithuijsen gezegd. Dan heeft zij toch een andere defintie van humor want ik kon daar werkelijk geen spoortje van vinden.

Enfin. Borrel begint met een gesprek met een vriendin die aangaf dat rechtse jongens beter in bed zijn waarna zij zich afvroeg: is rechts slecht voor de seks in het algemeen? (Eigenlijk is dit gewoon een rare manier om te zeggen dat ze zelf niet heel tevreden is over haar seksleven en zoekt de schuld elders). Omdat we hard moeten werken en alles duur is, is er minder ruimte om te genieten van seks, is haar boodschap vrij plat geslagen. Echt onderbouwd wordt dit niet.

Het boekje is niet subtiel of blijft gespeend van stereotypes. Op een bepaalde manier is dit best interessant en los ervan dat ik me weleens stoorde is dit ook wel intrigerend. Al gaat Borrel ook wel vaak de mist in, al dan niet bewust. Economisch rechts en conservatief worden nogal eens door elkaar gehaald. Als het gaat om de invloed van conservatieven op de beleving van seks daar is ze stukken beter dan de invloed van economisch rechts en kapitalisme. Ik noemde al de prijzen maar kapitalisme zou ook zorgen voor ongelijkheid. Ze komt met een voorbeeld van vrouwen uit het communistische Oost-Duitsland die hun seksleven hoger waardeerden. Ze vroeg wel direct af of men wel zo vrij was daar, ook in hun antwoorden. De vraag stellen is hem beantwoorden en dit zegt toch wel veel over de argumentatie. Al is de vraag of gendergelijkheid voor betere seks zorgt en of kapitalisme daar slecht voor is best interessant maar Borrels relaas komt inhoudelijk echt tekort hier. (Los daarvan, de reden dat men in communistische landen seks beter waardeert is dat ze vooral niet zoveel anders te doen hadden).

En verder moet ze nog even wat meningen kwijt over kapitalisme en conservatieve stromen. Maar hier wordt ze wel vals. Zo wordt Pieter Omtzigt in de mond gelegd dat met zijn oproep tot meer baby's baren hij natuurlijk witte baby's bedoelt. Dat Omtzigt een Turkse vrouw heeft en met haar vier kinderen heeft gekregen vergeet Borrel te melden. Net als dat zij van allerlei conservatieve stromingen en partijen man en paard noemt maar steeds één bepaalde conservatieve ideologie krampachtig vergeet.

Evengoed kan je je afvragen of links en progressief ook niet een beetje debet hieraan zijn. Uiteindelijk willen zij ook een carrière en duur wonen in Amsterdam en alle druk en stress erbij. Of staat volgens sommigen flirten gelijk aan toxische masculiniteit waardoor mannen ook wel zullen denken: mij niet gezien. Al dat soort nuances ontbreken hier. 2,0*.

Zie ook: Why Women Have Better Sex under Socialism: And Other Arguments for Economic Independence - Kristen R. Ghodsee (2018)

Misschien dat ik die nog weleens lees, Borrel verwijst ook expliciet naar dit werk overigens.

*edit: ik zie hem staan voor nog geen EUR 12 bij Amazon, direct maar besteld.

Boeiend stuk hierboven! Maar dat citaat dat ik hier quote, is dat echt zo? Naar mijn gevoel gaan er juist steeds meer mensen 32 uur per week werken. Deels voor mantelzorg, maar deels ook voor hogere levenskwaliteit. En zij zien die levenskwaliteit dan niet als materiële rijkdom maar als sociale rijkdom (m.a.w. liever met vrienden een bakkie in de stad/het dorp drinken dan een nieuwe auto in de garage).

Overigens zie ik ook steeds meer mensen uit de Randstad vertrekken naar plekken waar zij wat meer rust kunnen vinden. Hiermee wil ik niet zeggen dat we het tijdperk van het postmaterialisme al hebben betreden, maar het voelt wel als een overgangstijd. Waarbij ik er serieus geen idee van heb of die mensen dan betere seks hebben in een knus dorp of in de drukke Randstad. Om maar even on topic te blijven .

Volgens mij komt dat ook doordat stellen vaker dan vroeger allebei werken in plaats van één van beiden en dan moet er toch ook tijd over blijven voor het huishouden en sociale contacten.

dutch2.0 Sowieso al wat Lalage zegt. Vroeger werkte een hyishouden 40 (of zelfs 48) uur per week plus wat reistijd, nu werken huishoudens eerder 64 uur per week plus gemiddeld zeker de dubbele reisafastand (als die al niet meer is met veel werk verder buiten de plaats, al helpt thuiswerken weer tegen de vermindering). De huishoudelijke taken blijven gelijk. Dus er is wel meer drukte, zelfs bij 32 uur per week voor beide partners. En mantelzorg is ook gewoon werk, in zoverre heeft Borrel denk ik wel gelijk dat we gewoon minder tijd hebben.

En inzake mijn opmerking: echt niet iedereen wil een goede carrière maar ik werk veel met mensen (25-40) uit de Randstad en die willen wel daar blijven wonen en 40 uur werken (liever minder maar dan is krijg je ook minder hypotheciare lening) en een sociaal leven hebben naast de partner et cetera. En dat geldt echt niet voor iedereen maar ik denk dat mensen best veel aan staan en doen nog. Of dat nu veel hobbies zijn, of mensen die 6x per week in de gym zittenen ga zo maar door.

'Bifo' Berardi schrijft ook over (de) verminderde (zin in) seks in onze huidige tijden. Ook hij plaatst dat binnen een kapitalistisch discourse, maar doet dat, als ik de review mjk87 lees wel wat meer onderbouwd. Hij wijt het onder andere aan de aard van het werk dat wezenlijk veranderd is door de jaren heen. Fragmentarischer, meer onzeker, de scheidslijnen tussen werk en prive steeds vager, continue prikkels via elektronische apparatuur. Daardoor wordt, volgens hem, een constant gevoel van stress geproduceerd in mensen, waardoor de zin in seks, of welke fysieke aanraking of andere vormen van liefhebben, afneemt. Geen tijd voor. Bifo is ook behoorlijk links, maar volgens mij gebruikt hij die tegenstelling (versus rechts) niet zozeer. Hij kijkt meer naar bredere maatschappelijke ontwikkelingen.

Het is altijd jammer om te zien dat feministen na 150 jaar nog steeds niet voorbij de penis en vagina weten te komen. Of wat dacht je van Lotte van Eijk die het prachtige intieme liefdesspel wat sommige mensen typeren als een metafysisch moment waarbij de mens boven zichzelf uitstijgt en in contact komt met het Ware, Schone en Goede weet te reduceren tot 'zaad pompen met een pik en een kut.' Anyway, blijkbaar is er over dit onderwerp nog niet genoeg geschreven. Maakt niet uit, ik lees het toch niet. Wel zonde van het papier waarop het gedrukt is. Daarnaast blijf ik ver weg van alle polariserende wij/zij-denkers. Er is meer tussen links en rechts.

Ik zat wel een beetje te denken aan redenen dat mensen minder seks hebben:

1. Als je de losse jaren 60-70-80 als norm neemt, dan neem je een ijkpunt die misschien wel abnormaal was in de geschiedenis.
2. Mannen willen seks, vrouwen hebben het. Door de opkomst van Tinder zijn vrouwen inmiddels zo vaak bedonderd door mannen die na de derde-date-seks het voor gezien houden dat ze zichzelf niet meer openstellen.
3. Jongens en meisjes ontwikkelen gewoon geen sociale skills meer omdat alles veilig achter een scherm gebeurt. In het echt mensen ontmoeten is steeds enger en moeilijker. En dat is toch wel een voorwaarde voor seks: in eerste instantie contact maken.
4. Misschien ziet de jeugd in dat het vrijgevochten seksuele moraal (weet je nog dat de NVSH en consorten tot eind jaren 80 seksuele omgang met kinderen bespreekbaar maakte) toch niet zo bevrijdend is.
5. Door het stimuleren van 'de werkende vrouw' is er geen ruimte en rust meer voor relaties.

Borrelpraat