Eradication: A Fable - Jonathan Miles (2026)

Veel dank aan Netgalley en Doubleday voor het recensie-exemplaar.

Een man alleen op een eiland met de opdracht om alle geiten op het eiland af te schieten, om zo de biodiversiteit van het eiland te bevorderen? Count me in! En hoewel ik Eradication van Jonathan Miles erg goed geschreven vond en het uitgangspunt me enorm aansprak, miste ik net even dat beetje extra’s dat nodig is voor mij om een verhaal écht goed te vinden.

Adi reageert na enkele persoonlijke tragedies op een vacature. Hij moet vijf weken doorbrengen op het eiland Santa Flora. Het ecologische evenwicht is ernstig verstoord geraakt door de grote hoeveelheid geiten die op het eiland leven. Adi krijgt de opdracht om de geiten te doden om zo het evenwicht te herstellen. Hij komt er echter al snel achter dat hij niet alleen op het eiland is en dat de geiten misschien niet de slechteriken in dit verhaal zijn.

Verfijnd
Eradication is verfijnd geschreven. We zitten voor het grootste deel in de binnenwereld van Adi en het hele boek gaat over hoe het eiland zijn denken en wezen beïnvloedt. De setting is minimaal, de gebeurtenissen draaien vooral om het wel of niet afschieten van een geit, en toch weet Miles constant de aandacht vast te houden. Vooral de manier waarop Miles Adi’s persoonlijke herinneringen aan gebeurtenissen op het eiland weet te koppelen vond ik erg overtuigend.

Zo is er de scene waarop Adi terugdenkt aan zijn carrière als jazzmuzikant en hoe hij zijn klarinet bespeelde. Deze scene vloeit vlekkeloos over in een scene waarin Adi van de hoorn van een geit een muziekinstrument maakt. Het zijn dit soort gebeurtenissen die tonen dat Miles als schrijver veel in zijn mars heeft en die zorgen dat Eradication een erg fijne leeservaring is.

Op zijn kop
Ik merkte gaandeweg echter dat ik hoopte op een gebeurtenis of een visie of een hersenspinsel die het verhaal op zijn kop zou zetten. Die kwam helaas niet. Op driekwart van het verhaal werd het me wel duidelijk dat mijn hoop tevergeefs zou zijn en dat dit verhaal precies in de voorspelbare richting kabbelde als verwacht.

Adi’s uiteindelijke revelatie dat niet de geiten de boosdoeners zijn wanneer het gaat om de bedreiging van de biodiversiteit maar dat de mensen hier de schuldigen zijn, voelde zo afgezaagd aan dat ik er bijna strafpunten voor zou geven. Ware het niet dat ik toch echt wel veel plezier beleefd heb aan de helder geschreven zinnen en een aantal tot de verbeelding sprekende scenes.

Meninkje
Ik kom nog maar eens tot de conclusie dat boeken over de natuur me heel erg aanspreken, evenals eenlingen die in die natuur moeten zien te overleven, maar dat wanneer daarin een kritiek vervat zit over hoe wij als mensen met die natuur omgaan, ik daar enorm op afknap. Dat meninkje ken ik nu wel, hoor. Verzin eens wat nieuws.

Ondanks die afknapper toch nog een ruime voldoende voor Eradication. Dat zegt vooral heel veel over de schrijfkwaliteiten van Miles. Het is met zijn 176 pagina’s en een heleboel wit op de pagina’s een klein verhaal, maar enkele gebeurtenissen spraken me dusdanig aan dat ik ze me nog steeds – weken nadat ik deze roman las – levendig voor de geest kan halen. En dat is indrukwekkend.

blogpost

Dat 'meninkje' is wel heel belangrijk. De meeste mensen zijn nog steeds onverschillig over de achteruitgang van de natuur. Het kan niet genoeg benoemd worden tot er naar geluisterd wordt... zelfs wanneer dat irriteert.

Dan hebben wij uiteenlopende meningen over wat goede kunst is.

Ik was alleen maar bang dat jij ook onverschillig bent...

Ben wel nieuwsgierig naar het boek!

Ik ben zeker ook onverschillig.

Dat vermoede ik al en dat is zo jammer. Maar ik wil hier verder geen discussie over beginnen... ieder zijn meninkje.
Het boek ga ik wel lezen als er een vertaling van komt.

Ik wil hier op zich nog wel wat over zeggen.

Ik heb geen kinderen, ik rijd geen auto, ik ga nauwelijks op vakantie en als ik op vakantie ga dan zeker niet met het vliegtuig, ik heb niet het loon om aan de lopende band spullen te kopen en bestellen die ik eigenlijk niet nodig heb en zo zijn er nog wel meer dingen die ik doe of laat die ontzettend goed voor de natuur zijn…

Ik heb totaal geen boodschap aan mensen (die bijna altijd een grotere ecologische voetafdruk hebben dan ik) die mij gaan vertellen wat ik belangrijk moet vinden en hoe ik mijn leven moet leven. In kunst niet, op een forum niet en in het echte leven ook niet.

Maar ik snap het niet helemaal hoor. Als in een non-fictie boek iets wordt gezegd over de impact van mens op natuur, dan is dat toch geen uitspraak over hoe jij je leven moet leven? Dat je het geen interessant thema vind, kan ik me goed voorstellen, maar dat het zo persoonlijk wordt opgevat bevreemd me.

Bij dit boek vat ik het ook niet op die manier op, ik vind het vooral een ontzettend uitgekauwd thema waarbinnen werkelijk niks prikkelends meer gezegd kan worden omdat iedereen hetzelfde zegt.

En er is natuurlijk best wel vaak een impliciet moreel appèl aanwezig, niet in de zin dat een Eradication of boeken over hetzelfde thema mij letterlijk vertellen hoe ik moet leven, maar wel in de zin dat je bijna niet meer onverschillig mag zijn ten opzichte van dit en aanverwante thema’s, dat merk ik in ieder geval wel heel duidelijk in het dagelijks leven en ik vind dat veel van dit soort boeken dat sentiment ook ademen. En niet onverschillig mogen/kunnen zijn heeft zeker wel morele / ethische implicaties.

Ja, ik ben het wel met je eens dat een mening of iets willen zeggen in een kunstwerk niet veel betekend en zelfs lelijk kan zijn.

In de kunst is het moeilijk iets te zeggen, wat zo goed is als: niets zeggen.
Ludwig Wittgenstein (Losse opmerkingen)

Maar een kunstenaar is wel betrokken bij de toestand in de wereld en is zeker niet onverschillig.

Laat ik dan ook nog even in het potje roeren. Ik vind het altijd fijn als ik kritisch wordt aangesproken door een boek op mijn gedrag of vastgeroeste meningen. Wie weet leer ik daar wat van. Goede kunst is kunst die je van je stuk brengt.

Mee eens. Maar je wilt je ook geen gans voelen die gedwongen gevoerd wordt dus graag 'show don't tell'.