De Sinterklaas Razzia van 1944 - Dick Verkijk (2004)

Een indringend boek, bijna niet te lezen vanwege de verschrikkingen die erin beschreven staan.
Dick Verkijk, 'Oost-Europa-journalist', Haarlemmer en geboren in 1929, maakte zelf mee hoe zijn vader op 6 december 1944 van huis werd opgepikt en op transport gezet naar kamp Rees, met nog 1300 mannen uit Haarlem en omgeving. Eigenlijk een kleine 'oogst', want velen wisten aan de razzia te ontkomen. Sommigen sprongen uit de rijdende trein, veelal met dodelijke afloop. Kamp Rees, maar ook Bienen en Praest, dichtbij Emmerich en vlak over de grens waren werkkampen waar verdedigingswerken voor de Wehrmacht werden aangelegd door de dwangarbeiders. De omstandigheden waren daar zo erbarmelijk, dat het in werkelijkheid vernietigingskampen waren. Verkijk berekende dat in de eerste paar maanden minstens 320 van hen omkwamen door mishandeling, ziekte en moedwillige uithongering.

Verkijk, persoonlijk zeer betrokken bij deze zaak, heeft het lot van de 1300 dwangarbeiders nauwkeurig nageplozen aan de hand van eigen onderzoek ter plaatse en archiefonderzoek. Het boek verscheen zestig jaar na de gruwelijke winter van 44/45. Vele ooggetuigen, zowel aan Nederlandse als aan Duitse kant waren nog in leven en zijn door Verkijk geïnterviewd. Een document dat laat zien hoe de Duitse bezetters tot in de laatste maanden van de oorlog huishielden en wreedheden begingen, maar ook hoe dappere Duitse boeren rondom Rees en Bienen hun leven waagden om de arme halfdoodgemartelde gevangenen te helpen met eten en kleding. Een geschiedenis die in dit boek door Verkijk uitmuntend is gedocumenteerd.

concentratiekampen.eu/kamp Rees

Arbeidsinzet: Sinterklaasrazzia 6 december 1944

Dankjewel voor je review Wandelaar Ik heb vorig jaar echt moed moeten verzamelen om deze Documentaire Razzia in Rotterdam te gaan kijken. Toch maken dit soort docu's en dit boek dat je bepreekt, maar ook dit
ander werk (dat mogelijk andere doch overlappende informatie weergeeft) voor mij persoonlijk meer inzichtelijk.
Het blijft voor mij belangrijk om gebeurtenissen, gevolgen in families na WOII (beter) te begrijpen. Juist omdat er veel (over) gezwegen werd.

Inmiddels nadat ik het boek via bibliotheekpas medewerker bibliotheek geleend heb (omdat het anders niet te reserveren was) tweedehands gekocht. Leentermijn op deze manier was 3 weken. Omdat ik achtergrond informatie wel kan gebruiken maar recent even genoeg WOII info tot mij heb genomen heb, heb ik het tweedehands gekocht. Even pauze…

Dit boek werd destijds na bijna 60 jaar geschreven met in de inleiding de volgende quote:



Zo is het voor mij maar net na nog eens meer dan twintig jaar later. Evengoed: alles op zijn tijd, fijn dat dit soort naslagwerken er zijn.

Het typeert Verkijk dat hij vermeldt dat hij er soms naast kan zitten. Dat is ook de juiste instelling. Aan persoonlijke verhalen alleen hebben we niet zoveel. De getuigen die hij sprak waren natuurlijk al hoogbejaard toen hij het boek schreef. Inmiddels leeft vrijwel niemand meer, ook de schrijver zelf niet.

Achterin het boek is een lijst met omgekomenen weergegeven waarbij het om een minimum-lijst gaat, want niet alle doden en graven zijn bekend. De lijst van 110 personen die door Verkijk zijn gesproken en gehoord, persoonlijk, op videoband of schriftelijk, geeft wel aan hoe hij de zelf verzamelde gegevens vergeleken heeft met de verhalen van de getuigen. Het boek heeft door de grote hoeveelheid feiten, namen, adressen, data wel iets van een naslagwerk. Voer voor historici.

Dat je 'Even pauze ...' nodig hebt na een boek als dit, is heel begrijpelijk.