Een Tak van de Wilde Olijf: Het Griekse Erf en de Weg van Israël - C.W. Mönnich (1984)
Nederlands
Ideeënliteratuur / Kunst en Cultuur
184 pagina's
Eerste druk: Ten Have,
Baarn (Nederland)
In talloze vormen is de christelijke schatplichtigheid ten opzichte van de klassieke oudheid aan te wijzen: van de filosofische bewoordingen af, waarin de kerk haar leer heeft vastgesteld, tot aan de artistieke taal van haar architectuur en haar kunst, en van de administratieve indeling van het oosterse en het westerse katholicisme in metropolen en bisdommen tot aan de hoge verheffing van de geest de lichamelijkheid. Toch heeft het christendom zijn religieuze grond nooit gezocht in de boeken van Hellas of Rome, maar in de joodse geschriften van de wet en de profeten en hun toelichting in het Nieuwe Testament, dat eveneens in de joodse wereld is geworteld. In de hedendaagse crisis van jet christendom valt grote nadruk op de joodse oorsprong. Wat doen de christenen met hun eigen niet-joodse achtergrond? Kunnen zij wel volledige erfgenamen van Israël zijn?
'Ik sta bij de brokken van een uiteengespat universum. Noem ik die resten chaos, dan zeg ik misschien nog te veel. Chaos is een woord en een woord wil ook iets ter kennis brengen. Dat betekent ook: het herkenbaar maken, de orde aangeven. Maar er is geen orde, waar ik mij zeker zou kunnen voelen. Het is begrijpelijk, dat antieke filosofen de chaos het niets noemden; misschien zou een onbepaald niets, een woord zonder lidwoord, nog beter zijn. Ik geef toe: ook niets is nog een woord, maar met minder dan die fluistering kan ik het niet doen. Maar als er een lidwoord bij staat, zelfs als het een onbepaald lidwoord zou zijn: een niets, is er nog een vleug van een bepaling, een ordening, een suggestie van dat er wel misschien wat over zou zijn. Dat is niet het geval. Ik begin niets met de brokstukken om mij heen. Uit de chaos komt geen antwoord. Toch blijf ik vragen. Wat moet ik anders, als ik niets meer over heb?' (blz. 69)