J’accuse: 40 Schrijvers voor Palestina - Fatena Al-Ghorra, Haroon Ali, Ghayath Almadhoun, Asmae Amaddaou, Karin Amatmoekrim, Asmaa Azaizeh, Yousra Benfquih, Maurits de Bruijn, Saskia de Coster, Koert Debeuf, Mahmoud Darwish, Annie Ernaux, Alicja Gescinska, Nan Goldin, Isabella Hammad, Lotfi El Hamidi, Amal Helles, Malou Holshuijsen, Roxane van Iperen, Rashid Khalidi, Safae el Khannoussi, Rachida Lamrabet, Édouard Louis, Nisrine Mbarki, Benjamin Moser, Esther van der Most, Alma Mustafić, Ramsey Nasr, Joost Oomen, Max Porter, David Van Reybrouck, Aya Sabi, Salih El Saddy, Alfred Schaffer, Adania Shibli, Sheila Sitalsing, Angelo Tijssens, Teddy Tops, Manon Uphoff, Peter Verhelst, Lisa Weeda en Gijs Wilbrink (2025)
Nederlands
Politiek / Sociaal
224 pagina's
Eerste druk: De Bezige Bij,
Amsterdam (Nederland)
Veertig Nederlandse, Vlaamse én internationale schrijvers spreken zich in dit boek uit tegen "het uitwissen van de Palestijnen, omdat stil blijven geen optie is: omdat woorden, ondanks alles, het enige zijn waarmee we kunnen duiden, bewaren, aanklagen en tot actie bewegen." Toen de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken concludeerde dat Nederland te weinig deed om genocide in Gaza te voorkomen, schreven Teddy Tops en Lisa Weeda, samen met duizenden anderen uit de media- en cultuursector, een open brief aan de Tweede Kamer. De Kamer bleef stil. Deze bundel is een vervolg op die oproep – een daad van verzet, een publieke aanklacht, een collectieve stem. In de traditie van schrijvers als Émile Zola die onrecht publiek maakten, spreken deze auteurs zich uit met poëzie, literaire vuistslagen, woede, actie en ook hoop. Het is daarmee een bundel pamfletten en polemieken tegen allen die in hun ogen de humanitaire crisis die plaatsvindt, en door alle hulporganisaties en volkenrechtelijke uitspraken als zodanig wordt bestempeld, laat voortduren.
De bundel zelf is duidelijk een pamflet. Vrijwel alle auteurs gebruiken het woord genocide (waar ik me wel lichtelijk aan stoor, een enkeling geeft nog redenen waarom en daar kan je over discussiëren maar voor de meeste staat het vast. Ik vraag me wel af of die auteurs kunnen duiden wat genocide nu precies is). Er zitten soms ook rare kronkels in gedachten. Als steun aan Israël staat voor steun aan die regering, staat steun aan Gaza dan niet voor steun aan de democratisch gekozen regering daar (ofwel Hamas)?
Enfin, dat soort overwegingen ontbreken hier wel (en echt verwachten mag je dat ook niet). Het is nu eens een aanklacht, dan weer meer gejammer (en dat is jammer en niet nodig), soms poëzie (vaak valt dat tegen), soms een flauwe simpele gimmick waar Gaza en Israël worden omgedraaid (het stuk van Ghayath Almadhuden), soms meer verhalend en soms een sterk geschreven stuk dat je ook echt moet horen zeggen (de rede van Yousra Benfquih).
Ik merkte wel dat de stukken die wat meer beschouwend waren (onder meer van Maurits de Bruijn, Karin Amatmoekrin, rashid Khalidi en Rachida Lamrabet) ik de betere vond. En bij het stuk van Safae el Khannoussi had ik hetzelfde als in haar Oroppa, namelijk dat ik de draad nogal eens kwijtraakte.
Echt iets nieuws heb ik niet geleerd en per stuk wisselt de kwaliteit ook wel maar over het geheel wel voldoende. 3,0*.