Altijd te Paard. Renate Dorrestein 1954-2018 - Iris Pronk (2025)
Nederlands
Biografie
496 pagina's
Eerste druk: Querido,
Amsterdam (Nederland)
Renate Dorrestein (1954-2018) was een van de meest spraakmakende feministen en schrijvers van Nederland. Na haar debuut in 1983 groeide ze uit tot een bestsellerauteur met een unieke stem en een eigen genre: de hedendaagse gothic novel. Haar werk was oergeestig, scherpzinnig en geëngageerd. Onvermoeibaar trok ze ten strijde tegen de privileges van de man, de luiheid van de getrouwde vrouw (‘theemuts’), het slankheidsideaal, seksueel misbruik, seksisme in de literaire kritiek en de patriarchale medische stand. En altijd stond ze naast het kind, dat vermalen wordt in ‘de griezelige peristaltiek van het gezin’. Woede was haar motor, humor haar wapen. In haar biografie laat Iris Pronk zien waar Dorresteins strijdlust vandaan kwam.
Tijdens het lezen van ‘Altijd te paard’ een biografie over Renate Dorrestein (RD) geschreven door Iris Pronk (IP) heb ik me wat dingen afgevraagd. Waarom heb ik kennelijk de meeste van RD’s romans gelezen, op wat laatste titels na en ze toch ‘maar’ met drie sterren gewaardeerd? Wat maakt dat ik RD nooit overdreven geëngageerd vond terwijl ze zeker doorheen haar werk een maatschappelijk engagement weefde?
Eerst maar de biografie zelf. RD vond bij leven dat een biográáf over haar zou schrijven geen goed idee. En toch gebeurde het en wel op verzoek van haar jarenlange verloofde, op de valreep echtgenoot Maarten de Boer. Ik kan al lezend begrijpen dat RD niet wilde dat dit zou gebeuren. Er zijn jaren uit haar jeugd waarover ze zweeg, als vriendinnen erover begonnen boog ze het gesprek een andere kant op. Haar echtgenoot las in de biografie over gebeurtenissen waarvan hij niets wist.
IP heeft een prettige en toegankelijke stijl. Ze is grondig te werk gegaan. Toch vroeg ik me af: wil dit weten? Hier speelde de weerzin van RD mogelijk mee. Tegelijkertijd is het voor mij interessant wáár de ideeën van RD voor haar verhalen vandaan kwamen. Wàt precies dreef haar ... Ook wordt duidelijk hoe haar vakmanschap ontstond, waar haar vele talenten uit bestonden. Na een gedegen opleiding tot journaliste bij Panorama volgde haar jarenlange werk voor Opzij, soms werkte ze voor beide èn andere tijdschriften naast elkaar wat m.i. opmerkelijk is gezien de uiteenlopende doelgroepen van deze tijdschriften.
Na haar debuut schreef ze jaarlijks een nieuwe titel.
De relatie van RD met recensenten was alles behalve goed, haar werk werd steevast ofwel geprezen ofwel afgekraakt. Eén recensent vond bijvoorbeeld ‘Het perpetuum mobile van de liefde’ over haar door zelfdoding overleden zusje teveel woede in een roman voor éen dood. M.i. een ongepaste uitspraak, zo heb ik het volgens mij destijds niet ervaren. Net als dit overlijden komt o.m. de worsteling van RD met haar gezondheid door de ziekte ME in haar oeuvre aan de orde. Deze in mijn herinnering gewaardeerde en originele schrijfster zou ik een vat vol tegenstrijdigheden’ noemen. Als mens werd ze door haar laatste uitgever even lastig als leuk ervaren.
Heb ik hiermee een antwoord op mijn vragen? Ik vrees van niet. Misschien heb ik destijds (de diepte van) haar werk niet begrepen. Verpakte ze gruwelen teveel met humor of in de overtreffende trap met absurditeiten? Veel beelden uit meerdere titels kan ik zó ophoesten, maar de uitwerking van de thema’s dan weer niet. Misschien was haar werk voor mij even lastig (te doorgronden) als leuk.
Ik heb besloten bepaalde titels opnieuw te gaan lezen. Heb ik wat gemist? Wat dan?
Dan is voor mij met deze biografie toch wat bereikt. Ik heb een hernieuwde kennismaking in het verschiet met het werk van niet zomaar een dame. Ze ging inderdaad altijd te paard. Erop af!
4*