Liefs van Je Leen - Hilde Veeren (2025)
Nederlands
Historisch / Oorlog
320 pagina's
Eerste druk: Xander,
Haarlem (Nederland)
De historische roman ‘Liefs van je Leen’ van Hilde Veeren speelt zich af in Indonesië, 1939. De jonge Lena reist in haar eentje van het eiland Celebes naar Ambon, om daar in het ziekenhuis te gaan werken als verpleegkundige. Ze wordt al snel goede vriendinnen met haar collega's, die hard werken maar ook graag uitgaan, soms zelfs met de KNIL-militairen die op het eiland zijn gestationeerd. Als ze de knappe Nederlandse Jan ontmoet, wordt Lena halsoverkop verliefd. Maar de onrust in Indonesië groeit, en al snel wordt het heel gevaarlijk. Jan moet achterblijven ter verdediging, Lena stapt op het nippertje op een boot naar Australië. Na een lange reis langs diverse opvanglocaties is er ingrijpend nieuws: Lena wordt naar Nederland gestuurd. Zal ze haar Jan ooit nog terugzien?
De roman ‘Liefs van je Leen’ is gebaseerd op het liefdesverhaal van de grootouders van Hilde Veeren: KNIL militair Jan Veeren en de Indische Lena Lumowa. Een groot deel van het verhaal bestaat uit bewaard gebleven brieven, verdere informatie kwam uit familieverhalen en een interview dat de zus van Hilde Veeren ooit met grootvader Jan had.
Lena ofwel Leen wilde als tiener non worden en werken in de verpleging zoals andere nonnen dat deden. Aanvankelijk, wanneer Leen als beste van haar klas haar diploma haalt, doet het verhaal me wat denken aan een ouderwets meisjesboek dat ik lang geleden las. Dat stoort me totaal niet, het zijn andere waarden en normen, niet alleen binnen de Indische cultuur, het is daarbij een totaal andere tijd.
Mooi vind ik het detail wanneer Lena door Jan met de fiets wordt aangereden en zij al liggend op straat een mier met een blad ziet slepen.
De roman is rustig en toegankelijk geschreven en laat zien hoe moeilijk het enerzijds kan zijn te wennen aan een andere cultuur en anderzijds de verschrikkingen in de Jappenkampen te overleven. Niet dat daar uitgebreid over gesproken werd, de staat waarin Jan uit de oorlog terugkomt vertelt voldoende. Zijn overlevingskans was zeer laag, op papier onmogelijk. Het was een fysiek wonder dat hij nog leefde. Hij verdween mentaal wanneer het kamp Hainan ter sprake kwam. Voor mij als lezer is het eigenlijk onbestaanbaar dat hij amper hersteld weer naar Indië werd teruggestuurd .
Dit boek gaat verder dan alleen een familiedocument, het geeft eveneens voor buitenstaanders een goed en duidelijk beeld van hoe het destijds voor betrokkenen is geweest. Niet alleen dáar … maar ook hier … de naoorlogse reacties van sommige Nederlanders op Indische mensen is bijna als een blauwdruk op andere (na) oorlogs boeken in bredere zin te leggen. Bijvoorbeeld op teruggekeerde Joodse mensen.
Ondanks dit alles vind ik het een fijn en positief boek, een ode aan de veerkracht van twee innig geliefden.
4*