Amerika en Wij: Hoe Europa Sterker Kan Worden door de Revolutie van Trump - Rob de Wijk (2025)
Nederlands
Politiek
256 pagina's
Eerste druk: Balans,
Amsterdam (Nederland)
De verbijstering was groot in Europa, die eerste chaotische dagen nadat Donald Trump aan zijn tweede presidentstermijn begon. Verdragen werden opgezegd, internationale instituties en hulporganisaties afgeschaft en traditionele bondgenoten de deur gewezen. Het was meteen duidelijk: de VS maken een tweede revolutie door en delen belangrijke ideologische kernwaarden niet meer met Europa. Hoe moeten we daarop reageren? In 'Amerika en wij' stelt Rob de Wijk: jammer, maar aanvaard de nieuwe situatie en handel ernaar. De trouwe bondgenoot Amerika zoals wij die kenden sinds de Tweede Wereldoorlog komt niet meer terug, zelfs niet na het vertrek van Trump. Europa moet daarom zelf een geopolitieke speler worden, om te beginnen in de oorlog in Oekraïne. De welvaart en veiligheid van het continent staan op het spel. De Wijk laat daarbij zien dat als Europa het spel goed speelt, het een leidende rol in de wereld kan gaan spelen en dus veel sterker uit de strijd kan komen. Beter dan Amerika, beter dan China. En veel beter dan Rusland.
De actualiteit van dit boek is dringend, maar verloopt vrijwel met de dag. De zorg betreft minder Amerika, of welke club het daar ook voor het zeggen heeft, dan de verschuivende 'belangrijke ideologische kernwaarden' in Europa, waar bepaalde bewegingen oprukken die aan die waarden geen boodschap meer hebben.
Wat de analyse van De Wijk deze week nóg relevanter maakt, is de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie die juist heeft benadrukt hoezeer Washington zijn prioriteiten verschuift. Daarmee wordt precies het punt onderstreept dat De Wijk maakt: Europa kan niet langer uitgaan van een stabiele of vanzelfsprekende Amerikaanse bescherming.
Tegelijk zie je dat de opkomst van nationaal-populistische bewegingen binnen Europa niet alleen een interne dynamiek is, maar - hoe wrang ook - politiek gezien in het belang kan zijn van de huidige Amerikaanse regering. Een verdeeld of verzwakt Europa is immers makkelijker te negeren of te sturen. Dat maakt de erosie van Europese kernwaarden des te gevaarlijker, omdat ze niet losstaat van de geopolitieke verschuivingen die De Wijk precies probeert bloot te leggen.