Footsteps. Adventures of a Romantic Biographer - Richard Holmes (1985)
Alternatieve titel: Dubbelspoor. Over de Biografie
Engels
Verhalenbundel
Biografie / Reis
296 pagina's
Eerste druk: Hodder & Stoughton,
Londen (Verenigd Koninkrijk)
In 1985 publiceerde Richard Holmes 'Footsteps' een boek met essays waarmee zijn schrijven van biografieën voor altijd veranderde. Een mix van reizen, biografisch speurwerk en persoonlijke memoires. Kenners vonden dat de auteur hiermee brak met alle conventies van het genre en noemden het als een van de meest bedwelmende, magische werken van moderne literaire verkenning die ooit zijn gepubliceerd. Terwijl Holmes buiten slaapt, vertelt hij over de beroemde reis van Robert Louis Stevenson door de Cevennen. Meegesleurd in de Parijse rellen van de jaren 1960, duikt hij terug in de tijd naar de verschrikkingen van Wordsworth en van Mary Wollstonecraft, gestrand in het revolutionaire Parijs, en vervolgens in de vreemde, gekwelde werelden van Gérard de Nerval. Zwervend door Italië stalkt hij Shelley en zijn bende romantische idealisten naar Casa Magni aan de Golf van Spezia.
Zie ook Travels with a Donkey in the Cevennes - Robert Louis Stevenson (1879) - BoekMeter.nl
‘Dubbelspoor’ bevat twee essays over de biografie als middel van zelfkennis. Auteur Richard Holmes (RH) volgde als achttienjarige Robert Louis Stevensons reis door de Cevennen, waarover het eerste essay handelt. Het tweede gaat verder terug in de tijd. Hier treedt RH in de voetsporen van James Boswell.
Aanvankelijk was RH in de Cevennen van plan om gedichten te schrijven over wandelen, zwemmen, heuvels beklimmen en onder de sterren te slapen. Gaandeweg echter verweeft de eerdere wandeltocht van Stevenson zich met de zijne. Bijvoorbeeld realiseert RH zich dat Stevenson een bepaald deel sneller liep dan hij. Ergens gaan beide auteurs bijna letterlijk samen als RH even in de ‘we’ vorm zijn vertelling vervolgt. RH ervaart dat er een vriendschap met Stevenson ontstaat, een denkbeeldige relatie met een niet bestaand, althans dood iemand. Een spookgeschiedenis. De verwevenheid met Stevenson was de eerste ervaring van RH met het wezen van het biografische proces waarover RH voorts uitleg geeft. Wat me aanspreekt is de wijze waarop RH over zijn reis schrijft. Het landschap, de ontmoetingen, de gedachten vervelen nergens. Ik maak hierbij kennis met een vrouw die me bijzonder boeit. Die een bijzondere levenswandel had, zeker in de tijd waarin ze leefde.
Als ik soms dacht dat het volgende essay me minder zou aanspreken, vergiste ik me. De Schotse biograaf en dagboekschrijver James Boswell verbleef een jaar in Nederland, bij aankomst was zijn eerste impuls zelfmoord te plegen. Tien maanden later was hij er nog slechter aan toe. Hij was verliefd geworden op Belle van Zuylen, een meisje dat intelligenter was dan hij. Boswell was door zijn vader naar Nederland gestuurd omdat Boswell een te losbandig leven zou leiden. Hij wordt heen en weer geslingerd tussen calvinistische waarden en normen in de achttiende eeuw in Nederland en spielerei met dames in gegoede, adellijke kringen. Het doet me een beetje aan Les Liaisons Dangereuses denken. In deze periode begint Boswell met het schrijven van een obsessief en zelfanalytisch dagboek. Zonder het te weten ontdekte hij dat de autobiografische vorm met geringe verschuiving van perspectief kon veranderen naar een biografie van mensen om hem heen.
Als liefhebber van biografieën ben ik blij dat Naamloos me op dit boek en op de eerste dertien minuten van De wereld rond met boeken heeft geattendeerd. 'Dubbelspoor' dat ik las via de bibliotheek en dat met extra kosten uit het archief in Den Haag kwam inclusief beperkte leentijd, was het moeilijker lenen me meer dan waard. Ze zijn er vermoed ik terecht zuinig op.
4,5*