De Jaknikker - Peter Buwalda (2025)

Als ik het goed heb gaat dit boek gewoon verder daar waar otmars zonen eindigde. Waarschijnlijk zul je in de jaknikker niet een korte terugblik op het eerste deel voorgeschoteld krijgen. Als wel dan hoor ik graag. Als niet dan is het voor mij een nee voor de "jaknikker" . Ik ben echt niet alles vergeten maar na al die jaren toch wel grote delen ik kan me bv geen enkele naam herinneren. En otmars zonen opnieuw lezen is uitgesloten. Het kan toch niet anders zijn dat meer lezers dit niet echt handig vinden van buwalda om pas 6 jaar later met het vervolg te komen. Het kan haast niet anders dat er van de "jaknikker " minder exemplaren worden verkocht dan van zijn voorganger. Overigens lijkt mij dat bijna altijd het geval bij een 2de deel of in series een 2de seizoen. Degene die otmars zonen niet goed vonden vallen sowieso af.

Bijzondere titel ook, De Jaknikker.

Hoezo dat? Heeft sowieso met olie te maken en heeft misschien nog wel een dubbele betekenis. Vind de titel best aardig maar niet bijzonder.

In deze recensie uit De Volkskrant meteen een mooie samenvatting van Otmars Zonen. Ik vond dat destijds een goeie roman, dus wil De Jaknikker graag lezen. De recensie is overigens slechts beperkt enthousiast... maar dat heeft me nog nooit tegengehouden.
DPG Media Privacy Gate - volkskrant.nl

Het woord "jaknikker" bestaat al sinds de jaren 40.

Ik heb hem opnieuw gelezen, was na zes jaar ook teveel kwijt. Hier een wie is wie en een korte samenvatting.

Otmars Zonen van Peter Buwalda: Wie is wie en een korte samenvatting | Abubakari de Vries' Blog - abubakaridevries.wordpress.com

The return of the legend! Welkom terug Abu

Arjen

Een tegenvaller na "Otmars zonen" waarvoor je 5* hebt gegeven.
Kun je uitleggen waarom?

Waarschuwing vooraf: als je van plan bent dit boek binnenkort te gaan lezen, klik dan vooral niet op de spoilers.

De kop van de hierboven aangehaalde recensie in de Volkskrant (die ik overigens niet kan lezen) luidt: Buwalda vertimmerde ‘De jaknikker’ – en dat doet de roman beslist geen goed. Ik zou het nog scherper willen stellen. Buwalda vertimmert ‘De jaknikker’ en helpt daarmee het verhaal, en tegelijk ook ‘Otmars zonen’, compleet om zeep.

De eerste 450 pagina’s is er niks aan de hand. Het boek komt weliswaar wat traag op gang maar langzaam maar zeker wordt er toegewerkt naar een ontknoping.
We zijn aanbeland in het Tsjechov-theater op Sachalin. Tosca is daar voor een optreden en Ludwig en Johan Tromp zitten in het publiek. Ludwig heeft de SM-brief van Tromp aan Isolde in zijn bezit en wil Tromp hiermee confronteren. Tegelijkertijd zweet hij peentjes omdat hij bang is dat Tosca aan Tromp gaat vertellen dat Ludwig zijn zoon is.
En dan opeens wordt de grond onder je voeten weggeslagen. Haha, onnozele lezer, Johan Tromp die niet weet dat Ludwig Smit zijn zoon is? Hoe kom je erbij? Het is precies andersom. Hein Bakker weet niet dat Richard Clock, of Dik de Cock, zijn vader is.
Dolfje Appelqvist en Beethoven? Nee joh, Heintje Pehrlund en Schumann bedoel je.
Je denkt dat je een boek over Ludwig Smit en Johan Tromp aan het lezen bent? Nee hoor, het is een manuscript, geschreven door ene Diamond, de ex-partner van Richard Clock, die je kent als Barbara, de vrouw van Johan Tromp. Volgt u het nog?
Toegegeven, het is best knap gedaan, maar voor mij werkt het niet. Misschien had dit trucje wel gewerkt als het vanaf het begin van ‘Otmars zonen’ was toegepast, of als er in ieder duidelijk was gemaakt dat er zoiets aan zat te komen. Maar na meer dan 1.000 pagina’s, zomaar out of the blue, kom op zeg, dan voel ik me als lezer behoorlijk voor de gek gehouden.
Daarbij klopt het ook niet helemaal. Het is niet logisch dat Isabelle Orthel zowel in het manuscript van Diamond als in “werkelijkheid” als enige personage dezelfde naam heeft. Maar ja, Orthel kwam al voor in ‘Bonita Avenue’ dus Buwalda kon haar niet ineens een andere naam geven. Ook komen er in het manuscript wat verwijzingen naar ‘Bonita Avenue’ voorbij. Zo loopt Tosca in Los Angeles Joni tegen het lijf (die overigens niet bij naam genoemd wordt). Dat zou niet mogelijk moeten zijn omdat Diamond geen weet kan hebben van het bestaan van Joni. Of ‘Bonita Avenue’ zou ook geschreven moeten zijn door Diamond, maar dat kan weer niet omdat dit manuscript haar debuut zou zijn. Uit dit soort slordigheden blijkt dat Buwalda pas heel laat heeft besloten om de boel zo om te gooien en dat is jammer.

Laat niet onverlet dat het boek nog steeds waanzinnig goed geschreven is, dus laat je door bovenstaande vooral niet tegenhouden om het te gaan lezen.

Nooit meer slapen - Beluister Peter Buwalda (schrijver en columnist) | Podcasts | NPO Radio 1 - nporadio1.nl

Ik vond Otmars zonen geweldig en ik zou het best opnieuw willen lezen, maar ik heb geen zin om over 6 jaar Otmars zonen voor de derde keer te moeten lezen en de Jaknikker voor de tweede keer. Ik wacht dus wel tot de trilogie af is.

Ik kan me goed vinden in de review van Arjen maar ik beoordeel dit boek net nog een halfje lager.

Ik vond het vorige deel niet veel aan (al lijk ik wel erg streng geweest te zijn met mijn lage score toen) vooral omdat ik het allemaal nogal gemaakt vond. Te veel opzet. Niettemin ergens wel benieuwd of dit deel me toch wel zou smaken. Dit boek kent ook te veel opzet (hieronder meer daarover) maar dan op opbouw en niet zozeer op inhoud.

Ruim 300 pagina's vind ik dit boek, verrassend, best goed. Buwalda kan wel schrijven en de pionnen staan inmiddels en daar kan hij nu op voortborduren. Vooral in de vele scherpe dialogen is Buwalda op zijn best. Langzaamaan komt de klad er wel een beetje in en weet het boek minder en minder te boeien om na 450 pagina's een hele andere kant uit te gaan. En het punt is vooral: het boek raakte een zekere urgentie kwijt. Dat is gek want in feite heeft fictie helemaal geen urgentie maar door keuzes van Buwalda lukt het hem toch.

We blijken namelijk een boek gelezen in een boek, waar precies 0 hints naar zijn geweest. Dat is ergens flauw, maar het grootste pijnpunt is dat ik dan weer gewend moet raken aan al die nieuwe figuren en hun namen (en daar had ik niet per se veel zin in) maar Buwalda houdt ook het boek in het boek zelf er steeds bij terwijl ja, dat is een roman in een roman en dus welk doel dient dat nog? Eigenlijk niet. Een stukje meta, waarin de nieuwe hoofdpersoon ook commentaar geeft op dat boek maar het interesseerde me al snel weinig meer (temeer het soms wel puzzelen is wie wie is en wat er precies speelt dan dat bevorderde het leesplezier ook niet). Geen idee wat Buwalda nu precies wilde vertellen hiermee. 2,0*.

Vorige week in begonnen, denk niet dat ik de Jaknikker over 7 jaar (of wellicht eerder?) als opwarmer voor deel 3 ga herlezen.

Van de 3 Buwalda romans wat mij betreft veruit de minste. Het is in de kern wel goed, maar te vaak erg uitgesmeerd. Daar kan ik echter verder wel mee leven.

Maar de kunstgreep vanaf pagina 456 vond ik geen verrijking, eerder een mislukking. Je bent eerst weer 20 pagina’s (of wellicht meer) bezig er in te komen, haalt me daarna herhaaldelijk uit het verhaal, leest daarom irritant en voegt niets toe. Ben er ook nog geen enthousiaste reacties op tegengekomen. Een misser wat mij betreft.

Wat Buwalda zelf al schrijft, een inteelt baby is over the top. Inderdaad. GTST is er niks bij. Twijfel of ik deel 3 nog ga lezen, zal uiteindelijk wel, maar waarschijnlijk niet als dat Droste effect daar ook weer in doorgetrokken wordt. Hetgeen ik wel enigszins vrees.

Zonder wat er na pagina 456 gebeurt 3,5 ster. Maar de zogenaamde briljante vondst maakt het boek een heel stuk minder. 2,5 ster.

Ik heb nog nooit een boekrecensie geschreven, maar ik worstel nu al een week met dit boek dat ik het even van me moet afschrijven. Bovendien vindt mijn vriendin het wel een leuk boek, en vindt ze het niet leuk als ik haar plezier vergal, dus zal het internet aan moeten geloven.

Met veel plezier heb ik Bonita Avenue twee keer gelezen, Otmar's Zonen vond ik zeker zo goed, en in aanloop van de Jaknikker heb ik Otmar's zonen nogmaals gelezen. Dat was geen overbodige luxe, want de Jaknikker valt meteen met de deur in huis, en als je dan je gordel nog niet vasthad, dan ben je het verhaal kwijt.

Daarna volgde er achtbaan waarin de hoofdverhaallijnen (Weet Tromp dat Ludwig zijn zoon is? Gaat Isabelle Tromp ontmaskeren? Is de laatste sonate van Beethoven van Dolf echt?) langzaam en zeer ingenieus naar een hoogtepunt stijgen... totdat de schrijver op pagina 456 besluit om het verhaal de vangrail in te sturen. Van de ene op de andere pagina had ik het gevoel dat ik een ander boek aan het lezen was, waar ik me opnieuw moet vereenzelvigen met de karakters. Ik heb 30 pagina's proberen te begrijpen wat ik las. Toen ik ongeveer begreep wat ik las heb ik de pagina's opnieuw gelezen, maar ik merkte dat het kwaad al was geschied: ik was het boek voorgoed kwijtgeraakt. De lijn was uit het boek, dingen die blijkbaar heel belangrijk waren bleken helemaal niet meer te boeien. Het gevoel bekroop me dat de schrijver het ook allemaal niet meer veel interesseerde. Waarom zou ik me er dan wel voor moeten interesseren? Zwaar teleurgesteld heb ik het boek weggelegd, het was voorgoed verpest.
Ik leg vaker een boek weg omdat ik het niet (meer) leuk vind. Smaken verschillen, geen probleem. Meestal gebeurt dat tussen pagina 20 en 50. Maar na 456 pagina's meegesleept te zijn is het heel frusterend. Nog erger: door deze kunstgreep is, 6 jaar na uitbrengen, Otmar's zonen ook neergesabeld, en als je nog verder wil gaan: in Otmar's zonen komt Isabelle, maar ook Siem Sigerius voor. Je zou dus kunnen zeggen dat Buwalda zijn hele euvre te grabbel heeft gegooid.

Dagen heb ik me afgevraagd wat de bedoeling was van de schrijver. Was dit gewoon een zwaktebod, dat hij zelf niet meer wist hoe het verhaal verder moest? Of was het juist de bedoeling om mensen beduusd achter te laten? Veel karakters in Buwalda's boeken raken in de slop, wil hij de lezer laten voelen hoe dat is?
In zijn interview op Radio 1 geeft hij antwoord: Zijn lezers moeten niet verwachten dat hij altijd "Bonita Avenue achtige boeken" blijft schrijven. Als schrijver wil hij misschien ook wel eens een biografie of een romkom ofzo schrijven.
Daar is helemaal niks mis mee. Peter Buwalda schrijft fantastisch, dus hij heeft gelijk als hij zegt dat de schrijfstijl vaak belangrijker is dan het plot (nouja, zolang er maar geen onmogelijke plotwendingen inzitten). Als hij nu in plaats van de Jaknikker een science fiction boek had geschreven, dan had ik het waarschijnlijk met veel plezier gelezen. Maar het is oneerlijk om de schuld nu bij de lezer te leggen: Buwalda heeft zelf besloten om een trilogie te schrijven, om hemzelf te citeren over de aflopende hoofdstuknummers: "dat is een strop waar ik mijn hoofd zelf ingestoken heb".
Als hij het verhaal beu was, dan had hij het ook kunnen afsluiten met een novelle, om zo tijd vrij te maken voor andere projecten. Maar lezers een slordige 1000 pagina's op pad sturen en daarna de mist in rijden is pure lezersbedrog. Wat had je er van gevonden als in deel 2 van Lord Of The Rings ineens Frodo wordt opgebeamd door Starship Enterprise, omdat Tolkien een keer iets anders dan fantasies wilde schrijven? Of als Harry Potter halverwege deel 3 ineens in een biografie van Paul McCartney veranderd?

Buwalda heeft al gezegd dat het boek van Diamond/Barbara in deel 3 al bij de drukker zal liggen. De verhaallijnen die in Otmar's zonen zijn uitgezet zullen dus wellicht als een nachtkaars uitgaan. Deel 3 zal ik dus aan me voorbij laten gaan, want de karakters die na de plotwending komen interesseren me niet: veel te haastig geintroduceerd, en vooral veel minder boeiend dan de hoofdkarakters. Of ik nog ooit een boek van Buwalda ga lezen? Hij heeft mijn vertrouwen als lezer enorm geschaad, de tijd zal leren of deze wonden helen.

'Grappig, herken het belazerde gevoel wel en ook het feit dat je in verwarring heen en weer aan het lezen bent (ik zet het niet in spoilers, als je voorgaande posts hebt gelezen weet je nu wel wat er gebeurd is vanaf pagina 456). Mijn belangrijkste bezwaar is dat je je niet meer kan inleven in de afloop van het plot van het boek in het boek. De illusie van het inlezen/inleven is weg, kapot gemaakt bijna.
Ik vind het uiteindelijk ook een zwaktebod, een goedkope bijna platte poging gelaagdheid in z'n verhaal te krijgen. Niets is wat het lijkt?
Jammer, was door zijn toch wel goede schrijfstijl geboeid tot de bewuste "plotwending".

(Overigens denk ik dat mijn nieuwsgierigheid het wel gaat winnen qua deel 3 lezen)