Tranorna Flyger Söderut - Lisa Ridzén (2025)
Alternatieve titel: De Kraanvogels Vliegen naar het Zuiden
Zweeds
Psychologisch
206 pagina's
Eerste druk: Forum,
Stockholm (Zweden)
Bo, 89 jaar, was ooit een sterke man die zijn hele werkende leven in dienst was bij een houtzagerij. Nu laat zijn lichaam hem geleidelijk in de steek. Zijn rustige bestaan wordt zelden onderbroken door iets anders dan bezoekjes van de thuiszorg, het wekelijkse telefoongesprek met zijn enige vriend Ture, en herinneringen aan vroeger, die steeds meer de plaats van het echte leven innemen. In de leegte die zijn vrouw achterliet na haar opname in een verzorgingshuis heeft hij één troost en houvast: zijn trouwe hond Sixten. Maar Bo’s zoon Hans wil Sixten bij hem weghalen, omdat hij niet meer in staat is goed voor het dier te zorgen. De dreiging zijn hond te verliezen roept bij Bo een veelheid aan emoties op. Hoewel hij graag een betere band met zijn zoon wil dan hij vroeger met zijn eigen vader had, heeft hij moeite de juiste woorden te vinden om zijn liefde voor Hans te uiten. Aarzelend proberen vader en zoon elkaar te bereiken, maar de koppige strijd van Bo om Sixten, zijn laatste bron van vreugde, te behouden, staat hun toenadering in de weg.
In deze ontroerende roman volgen we Bo, een 89-jarige man die zijn laatste zomer beleeft. Ooit was hij een sterke, zelfstandige man, maar nu wordt hij steeds afhankelijker van anderen. Zijn dementerende vrouw verblijft in een zorginstelling, en zijn trouwe hond Sixten is zijn laatste houvast. Wanneer zijn zoon Hans besluit dat Bo niet langer voor Sixten kan zorgen en hem wil weghalen, ontstaat een innerlijke strijd. Bo blikt terug op zijn leven, zijn rol als vader en echtgenoot, en worstelt met het vinden van de juiste woorden om zijn liefde voor Hans uit te drukken. De roman raakt diep en zet de lezer aan het denken over ouderdom, afhankelijkheid en de fragiele band tussen ouders en kinderen.
Ridzén heeft een indringende schrijfstijl. Ze neemt mij mee in Bo’s gedachtenwereld. Het verhaal wordt verteld vanuit zijn perspectief, waardoor de tijdsprongen en herinneringen soms abrupt aanvoelen. Dit draagt echter bij aan de authenticiteit van zijn beleving. De personages voelen heel oprecht en levensecht aan, vooral Bo, wiens wijsheid en kwetsbaarheid de kern van het verhaal vormen. Zijn strijd om Sixten te behouden symboliseert zijn laatste poging om controle over zijn leven te houden.
Samenvattend is De kraanvogels vliegen naar het zuiden een diep ontroerende roman die je confronteert met de realiteit van ouder worden. Het is een boek dat raakt, ontroert en nog lang blijft nazinderen. Een indrukwekkend debuut dat de kracht van herinneringen en de zoektocht naar verbinding prachtig weet over te brengen. Dit boek behoort tot mijn ‘voorlopige’ top 3 van 2025.
Mooi beschreven is de gedachtengang van een man die tijdens zijn laatste levensjaar terugblikt op zijn leven.
Het leven dat nu is geworden tot een aaneenschakeling van die dagdromen, maar ook van slapen, eten, thuiszorg, luiers en vergeetachtigheid.
Maar bovenal ook de liefde voor zijn demente vrouw in het verzorgingstehuis, de liefde voor zijn hond Sixten. De strijd woedt in zijn hoofd over het vaderschap, de relatie met zijn zoon, maar ook die band die hij al dan niet had met zijn ouders.
Het is een heel aangrijpend relaas wat voor mij heel herkenbaar is, de koppigheid en de vasthoudendheid van ouderen, het niet willen toegeven, het niet beseffend dat het niet meer kan zoals vroeger.
Wat het boek nog mooier maakt zijn de stukjes, geplukt uit de notities van de thuiszorg waarmee zij boodschappen aan mekaar doorgeven.
Een boek waar je gewoon stil van wordt.