menu
poster

Alles Gaat op Vroeger Terug: Ischa Meijer (1943-1995) - Annet Mooij (2023)

mijn stem
3,50 (1)
1 stem

Nederlands
Biografie

544 pagina's
Eerste druk: Prometheus, Amsterdam (Nederland)

Ischa Meijer was een fenomeen. Beroemd, berucht, geducht en onweerstaanbaar geestig. In het leven van vele vrienden en talloze vriendinnen liet hij een onuitwisbare indruk achter. In zijn duizelingwekkend veelzijdige loopbaan stonden twee grote liefdes centraal: de journalistiek en het theater. Als interviewer met een diepgaande interesse in mensen en een feilloos oog voor hun zwakke plekken en blinde vlekken stuwde hij het genre van het persoonlijk vraaggesprek tot grote hoogte op. In 'Alles gaat op vroeger terug' beschrijft en doorgrondt Annet Mooij op grond van een groot aantal bronnen Ischa Meijers even creatieve als destructieve leven, dat werd getekend door zijn dramatische gezinsgeschiedenis. Als baby overleefde hij samen met zijn ouders de verschrikkingen van Bergen-Belsen, waarna hij opgroeide in een getraumatiseerd joods gezin. De onvermijdelijke breuk met zijn ouders bleef in hem schrijnen als een open wond en werd de bron van zijn enorme scheppingsdrang. In deze biografie wordt het complexe mozaïek dat Ischa Meijer was voor het eerst volledig gelegd.

zoeken in:

avatar van eRCee

Ha, een literair relletje. Als je de reacties onder het stuk zo leest, dan trekt Palmen hier aan het kortste eind. Er is ook een reactie bij van de zus van Ischa Meijer.

avatar van Raspoetin
Niet fraai allemaal. Zou zulk soort reuring de verkoop van het boek wel ten goede komen vraag ik me dan af.

avatar van psyche
3,5
psyche (crew)
Vanmorgen deze biografie opgehaald, een boek dat Connie Palmen verschrikkelijk slecht vindt. Los van dat ik van biografieën hou, ik werk van Ischa Meijer zelf heb gelezen, me kostelijk vermaakt heb met zijn Zomergasten avond (daarbij Peter van Ingen o.m. op de kast joeg omdat van Ingen zich niets kon voorstellen bij het verzoek om een fragment van de Zangeres zonder naam) en boeken van anderen die over deze fenomenale persoonlijkheid schreven, zoals zijn dochter Jessica Meijer; maak ik liever zelf uit wat ik van deze biografie vind. Ik vond namelijk Palmens I.M. allesbehalve vreselijk goed.

Zie ook deze recensie , Letty van der Geest, Spreekbuis d.d. 10 april 2024.

avatar van psyche
3,5
psyche (crew)
Alle begrip van de wereld geen garantie voor een goed contact met iemand

Voor mij was het lezen van ‘Ischa Meijer (1943-1995). Alles gaat op vroeger terug’ van Annet Mooij (AM) een hele zit. Lang en vermoeiend terwijl ik wat biografen betreft echt wel wat gewend ben. Normaliter lees ik ze graag.

Het boek bestaat na een inleiding uit vijf delen, achtereenvolgens m.b.t. I Gezinsleven, II Afrekeningen, III De dames, IV Op weg naar het beloofde land en V Leven na de dood. Het geheel sluit af met een ruime epiloog die ik zie als een samenvatting waarin e.e.a. door auteur Annet Mooij geduid wordt.
Eerder noemde ik zelf Ischa Meijer een fenomenaal mens, waarmee ik bedoelde buitengewoon, of heel bijzonder. Wie met Ischa te maken kreeg kon vrijwel niet om hem heen. Bij velen wekte hij bewondering, irritatie of beiden.

Ischa bracht zijn eerste levensjaren samen met zijn ouders door in Bergen-Belsen en groeide op met niet alleen door de oorlog getraumatiseerde ouders want later in het boek wordt m.i. terecht de vraag gesteld of er niet al vóor de oorlog iets met deze ouders aan de hand was. In ieder geval beschrijft AM aan het begin van dit boek een verscheurend beeld, hoe de kleine Ischa Duitse kreten schreeuwt zoals hij dat in de kampen moet hebben gehoord, zijn vader reageert totaal niet. De moeder is uit de kamer. De aanwezige getuige merkt op dat Ischa verder geen woord Nederlands sprak, zelfs geen groet of wat dan ook.

Doorheen het hele boek wordt duidelijk welke sporen en in welke mate dit in het leven van Ischa en zijn ouders heeft nagelaten. Net als in het leven van zijn jongere zus Mirjam en broer Job. Hoe dit doorwerkte bij ongeveer alles wat hij in zijn leven deed of met wie hij te maken kreeg. AM beschrijft in genoemde delen vrij volledig deze geschiedenis, zo volledig dat het soms uitputtend herhalend wordt. Had ze dit dan moeten laten? Ik zou eerlijk gezegd niet weten wat en waar het minder had gekund, het laat vooral goed het patroon van gedrag/gedragingen van Ischa en het ouderlijk gezin zien naast een zekere zelf kwellende herhalingsdwang bij Ischa.

Het boek bevestigt dat de gebeurtenissen en beschrijvingen voer voor psychologen is. Ischa ging dan ook jaren in psycho-analyse bij psychiater Louis Tas, met wie hij na acht jaar analyse contact bleef houden. Het boek laat ook zien dat er maar weinig andere mensen waren die terugkerend en op goede voet in het leven van Ischa bleven, onder meer Arend-Jan Heerma van Voss en Simon Carmiggelt. Dit in tegenstelling tot vele anderen, waaronder het wisselend gewaardeerde contact met zus en broer, kinderen en contact met vrienden en vele vrouwen.

Natuurlijk vind ik zelf ook wat van Ischa met dit boek, als een van de bronnen, in de hand. Zeker is dat ik het in dit boek veel aangehaalde Brief aan Mijn Moeder van Ischa belangrijk werk vind. Destijds kreeg dit werk veel kritiek, maar het bracht ook erkenning voor wat de eerste en vooral ook tweede generatie joden ondervonden. Ischa had hiernaast aandacht voor na-oorlogse tragiek van kinderen van NSB’ers, mensen uit Nederlands Indië. Hij had aandacht voor het fenomeen ‘leedhiërarchie’. Aansprekend vind ik deze woorden:
Verdriet kun je pas begrijpen en serieus nemen als het ene leed niet met het andere wordt vergeleken – dat was een inzicht dat Ischa al jong had.

Ischa wilde heel zijn leven gezien en bevestigd worden. Hij werd gedreven door woedende hunkering: liefde van zijn moeder en intellectuele erkenning van vader. Ik denk dat gesteld kan worden dat hij als mens na zijn leven een grote hoeveelheid aandacht en postume waarderingen kreeg. Tegengeluiden waren er nauwelijks. Uitzondering was de columniste Emma Brunt die in het Parool ‘de stomme, kwijlende devotie hekelde’ waarmee Ischa in diezelfde krant werd overladen terwijl hij er bij leven en welzijn een schrikbewind in stand had gehouden. Omdat het boekje van Ischa’s zus Mirjam Mijn Broer Ischa. Het Verhaal van een Joods Gezin als nuancerend tegengeluid wordt genoemd heb ik haar korte schetsen na deze biografie gelezen. Eerlijk gezegd vond ik het een opluchting. Voor haar was Ischa vooral betrouwbaar in zijn onbetrouwbaarheid. Ook al begreep ze zijn gedrag, alle begrip van de wereld is nog geen garantie voor een goed contact met iemand. Ik kan dit na het lezen van deze biografie heel goed invoelen.

3,5*

avatar

Gast
geplaatst: vandaag om 13:30 uur

avatar

geplaatst: vandaag om 13:30 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.