Goede Tijden, Slechte Tijden in de Antieke Wereld - Fik Meijer (2023)
Nederlands
Historisch
336 pagina's
Eerste druk: Prometheus,
Amsterdam (Nederland)
Mensen hebben altijd geworsteld met de vraag hoe ze hun dorp, stad of land politiek moesten inrichten. Bij het bedenken en ontwikkelen van regeringssystemen hebben de Grieken en Romeinen een belangrijke rol gespeeld. Vanaf de heldensamenleving van Homerus tot het verval van het keizerschap in Rome hebben ze geëxperimenteerd met de meest uiteenlopende staatsvormen: het koningschap en de tirannie in enkele Griekse stadstaten, de democratie in Athene, de militaristische regering van Sparta, de god-koningen van de hellenistische rijken, de gemengde constitutie van de Romeinse republiek en ten slotte het keizerschap, dat meer dan vijf eeuwen standhield. Sommige regeringssystemen waren succesvol, andere pakten minder goed uit of waren ronduit rampzalig voor de samenleving. Dat hing mede af van de mate waarin ze aantrekkelijk waren voor grote groepen in die samenleving. In dit boek komen alle ‘deelnemers’ bij de politieke processen ruimschoots aan bod, evenals de buitenstaanders die geen deel hadden aan de politiek: vrouwen, vreemdelingen en slaven. Zij hadden niet of nauwelijks de mogelijkheid om te reageren op de plannen van de bestuurders.
Fik Meijer verdiepte zich in de politiek van de oudheid | NPO Radio 1 - nporadio1.nl
Ik wil niet suggereren dat de 81-jarige schrijver hiermee zijn laatste grote werk heeft geschreven, maar inderdaad vormt het wel een breed overzicht van de geschiedenis van Griekenland en Rome: politiek, macht, cultuur, religie, opkomst en ondergang. Onderwerpen die de auteur in voorgaande boeken als deelaspecten behandelde.
Een heftige, vaak gewelddadige geschiedenis, die we toch als de grondslag van onze Europese cultuur moeten erkennen. Een goed begrip van de klassieke Oudheid werpt licht op onze hedendaagse problemen en culturele vooronderstellingen. En in zekere zin ook geruststellend: er is niets nieuws onder de zon. Macht, bezit, triomf, verering, gewapende vrede, veldslagen, slavernij en onderdrukking. De Griekse en Romeinse 'beschaving' was er vol van. De auteur laat niet alleen zijn licht schijnen op de grote politieke verhoudingen, maar heeft vooral oog voor wat de burgers van deze rijken (voor zover ze geen slaven waren) hebben beleefd, hoe er ook goede rustige tijden waren en een vorm van vrede en voorspoed. Het verval van deze rijken door opstanden en invallen van barbaren leverde bepaald geen directe verbetering op van de levensomstandigheden voor de meesten. Geruststellend is vooral de wetenschap dat de 'happy few' , de kring rondom de keizer, geen onbezorgd leven kon leiden. De intriges rondom het hof eindigden meestal in brute moordpartijen. Niemand was zijn leven zeker.
Een mooi boek en een uitstekende kennismaking met de klassieke Oudheid, helder en toegankelijk geschreven. In een ander lettertype zijn stukjes met bijzondere feiten of mythes uitgelicht. Daarbij is het boek ook nog eens van prachtige illustraties voorzien. Snel gelezen en zeker waard meermalen te herlezen. Dankzij het register ook als naslagwerk geschikt.