Staat en Slavernij: Het Nederlandse Koloniale Slavernijverleden en Zijn Doorwerkingen - Rose Mary Allen, Markus Balkenhol, Ulbe Bosma, Pepijn Brandon, Jan Breman, Esther Captain, Titas Chakraborty, Kate Ekama, Tom van der Geugten, Helmut Gezius, Jeanne Henriquez, Nicole Immler, Nancy Jouwe, Marjoleine Kars, Michiel van Kempen, Ellen Klinkers, Lauren Lauret, Andrea Mosterman, Kwame Nimako, Erik Odegard, Jeroen Puttevils, Charles do Rego, Matthias van Rossum, Alicia Schrikker, Valika Smeulders, Alex van Stipriaan, Martijn Stoutjesdijk, Raymund Schütz, Joris van den Tol, Urwin Vyent en Arthur Weststeijn (2023)
Nederlands / Engels
Verhalenbundel
Historisch / Waargebeurd
480 pagina's
Eerste druk: Athenaeum,
Amsterdam (Nederland)
'Staat en Slavernij' laat zien hoe de Nederlandse staat en haar voorlopers betrokken waren bij het koloniale slavernijverleden. Het beschrijft hoe verschillende betrokkenen, zoals slaafgemaakten, bestuurders en ondernemers in de metropool en in de gekoloniseerde samenlevingen, hiermee omgingen. Aan de hand van actuele kwesties bespreken ruim dertig auteurs de doorwerkingen van het slavernijverleden, slavernij als systeem in de negentiende en twintigste eeuw, de omvang ervan wereldwijd en de vorming van belangen bij slavernij en kolonialisme sinds de zestiende eeuw. 'Staat en Slavernij' roept de huidige vertegenwoordigers van de Nederlandse staat in het herdenkingsjaar 2023 op om ruimte te maken voor voortgaande dialoog en de mogelijkheid van herstel.
Artikel door Tonny van der Mee in het Algemeen Dagblad van 15 juni 2023:
Onderzoek historicus: Oranje verdienden minstens half miljard aan koloniale uitbuiting
Artikel door Bart Funnekotter in het NRC van 15 juni 2023 (€):
‘Nederlandse staat, inclusief Oranjes, op grootschalige wijze betrokken bij slavernij’ - NRC
Leesfragment op de website van de Amsterdamse boekhandel Athenaeum:
Athenaeum Boekhandel | Staat & Slavernij
De scope is ook vrij beperkt, alle schrijvers zijn eerst en vooral historici en een enkele is nog econoom. Maar sociologen en psychologen (als je het hebt over doorwerking naar nu) zitten er niet bij. Terwijl zoiets best belangrijk kan zijn.
En de schrijvers lijken me wat bevooroordeeld, ik denk niet dat een Piet Emmer hieraan had mogen bijdragen. Dieptepunt is een socioloog die slavenhandelaren zo niet noemt maar spreekt over slavenmakers want pas op de plantages werden die mensen slaven. Echter, het is redelijk algemeen bekend dat de mensen in Afrika reeds daar (vaak door eigen volk) al tot slaaf waren gemaakt. Maar ook door het taalgebruik, wit in plaats van blank en steevast spreken van slaafgemaakten, want is inmiddels consensus. Terwijl dat laatste volgens mij nog niet zo is (al gaat dat vast zo worden, kunnen we daarna ook van horigengemaakten, dienstplichtiggemaakten en lijfeigengemaakten spreken lijkt me). Het zegt in ieder geval iets over de intenties en ook dat ik met een kritische bril naar de inhoud kijk.
Maar goed, je moet een boek vooral beoordelen op wat het wel is. Zoals gezegd, het zijn vooral 23 samenvattingen die vooral historisch zijn ingestoken maar wel vrij breed zijn opgepakt. Zo zit er zelfs een hoofdstuk over de Zuidelijke Nederlanden (thans België). Ook de slavernij in Nederlands-Indië komt naar voren, een onderwerp dat meestal weinig nadruk krijgt. Maar heel diepgravend is het niet, vernieuwend ook nauwelijks, zeker niet als je een beetje bekend hiermee bent. Dit boek geeft een behoorlijke eerste inkijk maar wel voor hen die hier nog niet mee in aanraking zijn gekomen. 2,5*