Altijd Dat Kruis - A. van de Beek (I) (2018)
mijn stem
1 stem
Nederlands
Ideeënliteratuur
144 pagina's
Eerste druk: Boekencentrum,
Utrecht (Nederland)
'Altijd dat kruis' is een verantwoording van zijn stellingname dat de christelijke theologie draait om Christus en dat Hij is in deze wereld het meest zichtbaar aan het kruis. Daar, aan het kruis, leren wij God kennen. Van de Beek wordt niet moe om dit steeds weer aan de orde te stellen. Zijn lezers worden er soms wel moe van: altijd maar weer dat kruis. In dit boek legt Van de Beek uit dat zijn benadering juist pastoraal en missionair essentieel is. Een optimistisch verhaal stuurt juist de mensen die het hardste het evangelie nodig hebben met een kluitje in het riet. God is liefde, maar niet lief. Gelukkig maar dat Hij niet alles pikt.
1
geplaatst: 9 juni 2023, 16:15 uur
In 2020 verscheen de tweede druk van dit boek, met een uitbreiding van 15 pagina's.
Ongetwijfeld een verbetering, gezien de eerste verschijning van het werkje op nogal wat weerstand en onbegrip stuitte.
Ik ga het nog eens bestuderen de komende tijd. Een scherp debat is fijn op z'n tijd. Maar helemaal los gezongen raken van de alledaagse werkelijkheid is toch wel een opgave en teveel gevraagd. Dit is geen boek voor theologen maar voor gewone lezers en belangstellenden, waarvan ik er één ben. Ik begrijp dat de auteur zijn verhaal in de nieuwe editie vooral beter wilde laten landen en aansluiting zoekt.
Ik ga het herlezen. Na de vakantie.
Ongetwijfeld een verbetering, gezien de eerste verschijning van het werkje op nogal wat weerstand en onbegrip stuitte.
Ik ga het nog eens bestuderen de komende tijd. Een scherp debat is fijn op z'n tijd. Maar helemaal los gezongen raken van de alledaagse werkelijkheid is toch wel een opgave en teveel gevraagd. Dit is geen boek voor theologen maar voor gewone lezers en belangstellenden, waarvan ik er één ben. Ik begrijp dat de auteur zijn verhaal in de nieuwe editie vooral beter wilde laten landen en aansluiting zoekt.
Ik ga het herlezen. Na de vakantie.
1
psyche (crew)
geplaatst: 9 juni 2023, 16:32 uur
Wandelaar schreef:
In 2020 verscheen de tweede druk van dit boek, met een uitbreiding van 15 pagina's.
Ongetwijfeld een verbetering, gezien de eerste verschijning van het werkje op nogal wat weerstand en onbegrip stuitte.
In 2020 verscheen de tweede druk van dit boek, met een uitbreiding van 15 pagina's.
Ongetwijfeld een verbetering, gezien de eerste verschijning van het werkje op nogal wat weerstand en onbegrip stuitte.
Daar kan ik me wel iets bij voorstellen als ik de plotomschrijving lees.
Ik ga het nog eens bestuderen de komende tijd. Een scherp debat is fijn op z'n tijd. Maar helemaal los gezongen raken van de alledaagse werkelijkheid is toch wel een opgave en teveel gevraagd. Dit is geen boek voor theologen maar voor gewone lezers en belangstellenden, waarvan ik er één ben. Ik begrijp dat de auteur zijn verhaal in de nieuwe editie vooral beter wil laten landen en aansluiting zoekt.
Ik ga het herlezen. Na de vakantie.
Ik ben benieuwd…
2
geplaatst: 24 juni 2023, 11:38 uur
Zoals gezegd kom ik hier graag nog eens op terug na herlezing. Een vlot geschreven, maar tegelijk moeilijk boek. En, als relatieve buitenstaander, ik ben geen lid van een kerk, vraagt het wat inspanning. En voorlopig is dit het laatste boek over geloof en theologie dat ik hier bespreek. Want de zon schijnt en om de één of andere reden ben ik in de wintermaanden hier meer voor in de stemming. Dan nu mijn recensie:
Theoloog A. van de Beek is niet uit het meest buigzame hout gesneden. Hij ziet zichzelf nogal eens als een roepende in de woestijn. En zoekt, net als de woestijnvaders in de oudste geschiedenis van het christendom, de eenzame positie.
In dit boekje draait het eigenlijk maar om één ding. Dat is de uitspraak van de apostel Paulus in zijn eerste brief aan de Korintiërs. Met die tekst begint het boekje: “Ik heb mij voorgenomen niets te weten onder u dan Jezus Christus en Hem als Gekruisigde”. Het verdere betoog van de auteur is hier een uitwerking van. Wars van activisme, enthousiaste geestesuitingen, opgewekte bijeenkomsten is de harde, maar daarom ook troostrijke gedachte die hij hier centraal stelt. Het bevrijd worden van iedere vorm van 'heilig moeten'.
Sinds Auschwitz (en het lijkt me ruim daarvoor ook al) is er een theologie ontstaan die met een God met een baard, die boven de wolken ons leven bestuurt en ons beneden vriendelijk toeknikt, heeft afgerekend. Bram van de Beek stelt het radicaal: die God bestaat niet. God is in Jezus - opvallend is hoe vaak van de Beek hamert op het gelijk aan God zijn van Jezus - die ware God, is gestorven aan een kruis, als de lijdende. Alleen zó representeert God zich in deze wereld.
En alleen in het lijden in óns leven herkennen we God. Van de Beek zegt: 'als het verdriet in je leven gekomen is'. Door de dood van God is er uitzicht op het leven. Dat organiseren we niet zelf, maar wordt ons geschonken. De doop betekent: ingedoopt worden in de dood van de Zoon, die God zelf is. Niet meer ik, maar Hij leeft in mij.
Tegen de verdrukking in - want protesten komen van alle kanten - positioneert de geleerde theoloog zich op dit eenzijdige, christologisch hoge standpunt. Voor de historische Jezus heeft hij, evenals Paulus, maar heel weinig belangstelling. Het gaat alleen om het ergerniswekkende kruis.
Inderdaad wekt dat ergernis. Het kruis kun je naar mijn mening niet meer zomaar onbevangen neerzetten als symbool van geloof en verlossing. Tot aan de vijfde eeuw is er in de christelijke kunst nog geen kruis te vinden. De eerste christenen gingen daar zuinig mee om. En inmiddels, na vele eeuwen christendom, staat dat kruis niet alleen meer voor weerloze overgave, maar ook voor machtsmisbruik, kruistochten, godsdienstoorlogen, exorcisme en bijgeloof. Dus ja, de critici hebben gelijk: altijd dat kruis, daar moet je voorzichtig mee zijn als je niet goed uitlegt wat je daar precies mee bedoelt.
De auteur schrijft heel goed en boeiend en is een man van deze tijd. Er zijn nog weinigen met zoveel kennis van de oude christelijke bronnen als van de Beek te vinden in ons land. Dus is het goed luisteren naar de man altijd de moeite waard. Maar dit volledig scheeftrekken van de dogmatiek, de ene eenzijdigheid bestrijden met de andere, dat wringt toch wel. Hier en daar zo kort door de bocht dat het pijn doet.
Voor Paulus had het effect, als correctie van de op drift geraakte gemeente in Korinte. Dat zal nodig geweest zijn misschien. Voor ons zijn weer heel andere vragen aan de orde. We zijn tweeduizend jaar verder. De theologie doet er goed aan niet achteraan te lopen. Stel spannende vragen, blijf in gesprek.
Theoloog A. van de Beek is niet uit het meest buigzame hout gesneden. Hij ziet zichzelf nogal eens als een roepende in de woestijn. En zoekt, net als de woestijnvaders in de oudste geschiedenis van het christendom, de eenzame positie.
In dit boekje draait het eigenlijk maar om één ding. Dat is de uitspraak van de apostel Paulus in zijn eerste brief aan de Korintiërs. Met die tekst begint het boekje: “Ik heb mij voorgenomen niets te weten onder u dan Jezus Christus en Hem als Gekruisigde”. Het verdere betoog van de auteur is hier een uitwerking van. Wars van activisme, enthousiaste geestesuitingen, opgewekte bijeenkomsten is de harde, maar daarom ook troostrijke gedachte die hij hier centraal stelt. Het bevrijd worden van iedere vorm van 'heilig moeten'.
Sinds Auschwitz (en het lijkt me ruim daarvoor ook al) is er een theologie ontstaan die met een God met een baard, die boven de wolken ons leven bestuurt en ons beneden vriendelijk toeknikt, heeft afgerekend. Bram van de Beek stelt het radicaal: die God bestaat niet. God is in Jezus - opvallend is hoe vaak van de Beek hamert op het gelijk aan God zijn van Jezus - die ware God, is gestorven aan een kruis, als de lijdende. Alleen zó representeert God zich in deze wereld.
En alleen in het lijden in óns leven herkennen we God. Van de Beek zegt: 'als het verdriet in je leven gekomen is'. Door de dood van God is er uitzicht op het leven. Dat organiseren we niet zelf, maar wordt ons geschonken. De doop betekent: ingedoopt worden in de dood van de Zoon, die God zelf is. Niet meer ik, maar Hij leeft in mij.
Tegen de verdrukking in - want protesten komen van alle kanten - positioneert de geleerde theoloog zich op dit eenzijdige, christologisch hoge standpunt. Voor de historische Jezus heeft hij, evenals Paulus, maar heel weinig belangstelling. Het gaat alleen om het ergerniswekkende kruis.
Inderdaad wekt dat ergernis. Het kruis kun je naar mijn mening niet meer zomaar onbevangen neerzetten als symbool van geloof en verlossing. Tot aan de vijfde eeuw is er in de christelijke kunst nog geen kruis te vinden. De eerste christenen gingen daar zuinig mee om. En inmiddels, na vele eeuwen christendom, staat dat kruis niet alleen meer voor weerloze overgave, maar ook voor machtsmisbruik, kruistochten, godsdienstoorlogen, exorcisme en bijgeloof. Dus ja, de critici hebben gelijk: altijd dat kruis, daar moet je voorzichtig mee zijn als je niet goed uitlegt wat je daar precies mee bedoelt.
De auteur schrijft heel goed en boeiend en is een man van deze tijd. Er zijn nog weinigen met zoveel kennis van de oude christelijke bronnen als van de Beek te vinden in ons land. Dus is het goed luisteren naar de man altijd de moeite waard. Maar dit volledig scheeftrekken van de dogmatiek, de ene eenzijdigheid bestrijden met de andere, dat wringt toch wel. Hier en daar zo kort door de bocht dat het pijn doet.
Voor Paulus had het effect, als correctie van de op drift geraakte gemeente in Korinte. Dat zal nodig geweest zijn misschien. Voor ons zijn weer heel andere vragen aan de orde. We zijn tweeduizend jaar verder. De theologie doet er goed aan niet achteraan te lopen. Stel spannende vragen, blijf in gesprek.
* denotes required fields.
* denotes required fields.