O Vendedor de Passados - José Eduardo Agualusa (2004)

Klein maar heel fijn boekje. Agualusa speelt heel mooi met waarheid en leugen, met werkelijkheid en fictie...

Felix Ventura, handelaar in verledens, maakt ook literatuur, daarvan is hij overtuigd... hij sluit zijn plots en personages echter niet op in een boek, maar verleent ze leven en zet ze uit in de werkelijkheid. Zijn vriend, de gekko, vertelt ons wat er gebeurt, als op een dag een vreemdeling langs komt en om een nieuw verleden vraagt. José Buchman wordt hij.. maar raakt hij kwijt wie hij was? Als de minister met zijn nieuwe verleden in staat is de geschiedenis van Angola te veranderen, kan José dan op zijn minst zijn eigen verleden veranderen?

De aandoenlijke gekko, niet eens in staat om in een vorig leven zelfmoord te plegen (werd afgeleid door een spannend boek), is de ideale verteller.. hangend aan het plafond hoort en ziet hij alles en vertelt het ons.

Mujimbo...

'Als je iets goed genoeg verzint, dat de waarheid zou kùnnen zijn, zal iedereen geloven dat het de waarheid is.'

Ik vind het een heel mooie, toepasselijke, omslag.

De sfeer van het boek blijft me bekoren.
Agualusa schrijft over het aanpassen van de waarheid tot iets wat je beter uitkomt en dat geloofd kan worden.
Ik las het voor de tweede keer en hoewel ik nu geen haast had om te weten hoe het verder gaat en wat meer afstand kon houden, betrapte ik me erop dat ik bereid was de droom van een gekko te geloven, terwijl dat toch verzonnen-tot-de-vierde-macht is.
Maar.... als de droom van de gekko klopt, kun je het verleden wel anders verzinnen, maar kun je het niet vernietigen.
Ik geloof niemand en niets meer tenzij ik het zelf gezien heb, en zelfs dan nog….. En toeval is zelden echt toeval.

Ik vond het een verrassend boekje. Leuk geschreven vanuit een interessant perspectief en de droom-ontmoetingen waren prachtig. Hoe leuk zou het zijn als dat echt zou kunnen!

Dan de wat mindere punten:
Het boek ontbeert wel iets van een spanningscurve, het kabbelt wat voort van begin tot eind en werd er nooit echt ingezogen. Verder weet ik nu ietsje meer van de geschiedenis van Angola dan voor ik dit boekje las, maar echt boeiend werden die gegevens nergens.

Misschien is het mezelf aan te rekenen dat ik niet goed door het laagje vernis van luchtige schrijfstijl heen wist te prikken om het literaire pareltje te vinden dat op de achterflap werd beloofd, maar omdat het hier mijn persoonlijke mening / leeservaring betreft, geef ik het boek 3*

Ik probeerde me de hele tijd voor te stellen hoe de wereld eruit ziet door de ogen van een gekko (echt een leuke vondst). Inderdaad een interessant perspectief en de dromen als de brug tussen realiteit en fantasie. Hoewel die realiteit zelf ook fantastische trekken vertoont.

Kabbelend zou ik het verhaal niet willen noemen, eerder stromend daarbij verwijzend naar de zinsnede over de taal is de rivier.
De ontknoping vind ik verrassend vooral het geweld zag ik op de een of andere manier helemaal niet aankomen. het thema van de aangepaste waarheid, de verzonnen geschiedenis (maar die moet wel historisch kloppend zijn) spreekt me wel aan.

Klein maar fijn is inderdaad een goede beschrijving.

Misschien niet het beste kwartaalboek tot dusverre, maar wel degene waarvan ik het meest heb genoten. Een verhaal dat al honderd keer eerder is verteld, maar nog nooit op deze manier. Met een gekko als verteller, met dromen waarin personages elkaar ontmoeten en met een licht spirituele inslag. En dan was ik bijna nog al die anekdotes vergeten en de soepele manier waarop thema's en motiefjes met elkaar worden verbonden.

Voor liefhebbers van de schone letteren is er dan ook nog de stijl van Agualusa. Die lijkt nooit erg bijzonder, geen grootse beeldspraak, geen vlammende zinnen, geen hemelbestormende stijlboeketten. Subtiliteit is het woord dat we zoeken, proza dat zo subtiel is dat je er makkelijk overheen leest. Maar iedere zin klopt, iedere zin vloeit, korte zinnen wisselen lange zinnen precies op tijd af, dialogen volgen precies op het juiste moment de meer beschrijvende delen.

Om nog maar een voorbeeld van die subtiliteit te noemen: hoe trekt de schrijver je dit verhaal in? Door een lange tijd de vertelinstantie geheim te houden! Dus denk je in het begin: wat is dat voor rare vent, die niet kan praten, die mag toekijken als zijn gastheer minnaressen ontvangt, die alleen maar zo'n beetje kan lachen. En precies op het juiste moment zegt Agualusa: niks vreemde vent, gewoon een gekko met een bovengemiddeld observatievermogen. Op dat moment zit je als lezer al helemaal in het verhaal, terwijl er qua plot nog helemaal niets is gebeurd. Knap he.

Eens met dutch2.0. Mooi boekje, barst van de sfeer, het bevat intrigerende personages, een leuk verhaal en een paar aardige zijweggetjes. Lang hangen blijft het allemaal niet en met 3,5 ster ben ik daarom wel wat aan de gulle kant, maar een prima kwartaalboek en naar verwachting niet mijn laatste van Agualusa. Met dank aan Pythia.

Het ontbreken van een spanningscurve (zoals hierboven ook al terecht genoemd) is ook wel hetgeen mij weerhoudt van een hogere score, vooral zo na de helft begon de interesse een beetje weg te lekken en kabbelde het boek ogenschijnlijk nergens meer heen.

Jammer, want qua sfeer echt prima. De beschrijven van weer en natuur zijn sterk gedaan en je waant je zelf ook daar in de warmte van zuidelijke Afrika. Inhoudelijk op momentjes wel aardig en er worden wat interessante dingen gezegd of verleden en waarheid. Jammer alleen dat de koek voor mij halverwege wel een beetje op was. 3,0*.