Oorlog en Ongelijkheid: Een Inclusieve Geschiedenis van de Gouden Eeuw - Marjolein 't Hart (2022)
Nederlands
Historisch / Waargebeurd
248 pagina's
Eerste druk: Boom,
Amsterdam (Nederland)
Alle oorlogen in de zestiende en zeventiende eeuw leidden tot economische neergang, behalve de Tachtigjarige Oorlog. Deze leidde juist tot een periode van enorme bloei: zonder Tachtigjarige Oorlog geen Gouden Eeuw. Die grote rijkdom bereikte echter niet iedereen. In de wingewesten overzee werden mensen op grote schaal uitgebuit, en ook binnen de Republiek zelf groeide de ongelijkheid. Katholieken, plattelanders, vissers, de lagere en de middenklasse in de steden: allemaal gingen ze er tijdens de Gouden Eeuw op achteruit. Met het leger en de vloot was de overheid de grootste werkgever en de grootste consument. Door een efficiënte troepenmacht, een breed gedragen staatskrediet en een vergaande commercialisatie in de logistiek van oorlogvoering werd de Gouden Eeuw vooral een Hollandse Gouden Eeuw. Nog steeds profiteert de Nederlandse economie van de vermogens die toen zijn vergaard. Niet eerder is verklaard waarom vooral de Hollandse economie van de oorlog heeft geprofiteerd. 'Oorlog en Ongelijkheid' doet dat wel. Door systematisch te laten zien dat de glorie vele schaduwzijden kende, presenteert Marjolein ’t Hart de eerste inclusieve geschiedenis van de Gouden Eeuw.
Daarna komt gewoon een heel goed uitgewerkt relaas waarom de Republiek ondanks de oorlog (en zelfs dankzij de oorlog) economisch kon floreren. Er komt veel boeiends langs, van samenwerking van Hollandse steden om elkaars leningen te dekken waardoor men veel geld kon lenen, tot het soort leningverstrekkers dat ook van invloed is en van samenwerking tussen burgers en soldaten en de invloed van regelmatige soldij daarbij tot allerlei militaire uitvindingen vanuit de Republiek. Vrij breed en haar boodschap komt goed over. Maar ze mist net die verdiepingsslag om er echt een top boek van te maken. Want waarom gingen Hollandse steden elkaar meer helpen dan Vlaamse of Brabantse steden? Dat is het niveau dat ze kort benoemt maar niet verder uitwerkt. Niet dat het per se past bij dit boek, maar het had dit ding nog beter kunnen maken. Nu naar boven afgerond 4,0*.
NB: Dit boek kostte € 30 en dat is het zeker niet waard. Ik vraag me af waarom dit zo duur moet zijn. 't Hart is geen broodschrijver (emeritus professor), het boek is niet heel dik en deels een bewerking van eerder onderzoek van haar. Wel zitten er enkele kleurenpagina's in met plaatjes maar die voegen echt helemaal niets toe. Volgens mij had hier wel € 8 vanaf gekund.