The Golden Tulip - Rosalind Laker (1991)
Alternatieve titel: De Gouden Tulp
Engels
Historisch
585 pagina's
Eerste druk: Doubleday,
New York (Verenigde Staten)
Holland in de Gouden Eeuw: een welvarend en bedrijvig land waar een geboende stoep even belangrijk is als vrijheid van meningsuiting, waar voor vrouwen enerzijds veel ongeschreven wetten gelden maar anderzijds een ruime mate van vrijheid is. De schilderkunst beleeft haar glorietijd met grote meesters als Hals, Rembrandt en Vemeer. In deze atmosfeer groei Francesca Visser op. Ze is de zeer getalenteerde dochter van de Amsterdamse schilder Hendrick Visser en niets lijkt haar wens om zelf ook meesterschilder te worden in de weg te staan. Totdat Ludolf van Deventer, een rijke koopman met een obscuur verleden, van haar vader het schilderij Flora koopt, waarvoor zij model heeft gestaan. Vanaf dat moment is Van Deventer geobsedeerd door Francesca en de wens om haar te bezitten. Door sluw misbruik te maken van vader Vissers goklust bij het kaartspel krijgt hij via de vader ook de dochter in zijn macht. Onbewust van het lot dat haar bedreigt, vertrekt Francesca naar Delft waar zij in de leer gaat bij Johannes Vermeer. Onder zijn bezielende leiding komt haar schilderstalent tot volle bloei. En terwijl ze haar hart verliest aan de charismatische Pieter van Doorne, sluit het net van Van Deventer zich steeds strakker om haar heen.
Nederland, de Gouden Eeuw, sowieso wel een prima setting voor een verhaal. Zoals de periode levendig en kleurrijk lijkt te zijn geweest, is The Golden Tulip dat ook. Interessant is ook de heersende moraal destijds, waarin vrouwen prima gildemeester kunnen worden en hun eigen brood kunnen verdienen, terwijl ze aan de andere kant volledig afhankelijk zijn van hun vader als ze bijvoorbeeld wensen te trouwen. In ieder geval is er in deze setting ruimte voor vrouwen die meer willen dan alleen het aanrecht.
Francesca Visser heeft dan ook helemaal geen probleem met haar ambities, tot er een schurk in de weg komt staan. Van Deventer is een vrij karikaturaal schurkachtig personage, dat dan ook niet bijster boeiend is. Waar hij een platte bad guy is, zijn een boel andere personages vrijwel vlekkeloos. Pieter van Doorne is vanaf het begin de ideale schoonzoon, Johannes Vermeer is een vriendelijk vaderfiguur, Griet de trouwe bediende. Francesca zelf is, zoals ons herhaaldelijk verteld wordt, adembenemend mooi en buitengewoon getalenteerd. Mensen om haar heen maken haar het leven zuur, maar dat doet haar niets. Met andere woorden: een beetje een saaie hoofdpersoon.
Gelukkig is daar Aletta Visser, zus van, voor eeuwig in de schaduw van haar oudere, mooiere, talentvoller zus. Aletta raakt reeds in het begin van het verhaal beschadigd voor het leven. Haar volstrekt incompetente vader bevordert haar herstel niet bepaald. Toch ontwikkelt ze zich; ze vecht voor haar toekomst, gaat sterker in haar schoenen staan en trekt haar eigen plan. Dat pakt helaas niet goed uit, waarna ze besluit haar lot te binden aan dat van een man die na een ongeluk zich beenloos en ellendig in een afgelegen landhuis heeft opgesloten. En daar hebben we dan ook de reden dat ik The Golden Tulip opnieuw wilde lezen. Het subplot van het beschadigde meisje en haar al even beschadigde werkgever is in mijn ogen bijzonder goed geslaagd.
En ja, dan lees ik de rest er ook maar bij. Het is best een aardig verhaal, hoewel ik soms de neiging had met mijn ogen te rollen, en de ontwikkelingen op het eind niet al te geloofwaardig zijn (laten we Francesca ook nog even heldhaftig laten zijn in de oorlog…). Ach, het leest makkelijk weg, je hoeft niet al te veel van geschiedenis te weten om het te kunnen volgen en het is nooit vervelend om je even in de Gouden Eeuw te wanen. Maar het is alleen aan Aletta te danken dat ik ook een tweede keer van The Golden Tulip heb kunnen genieten.