The Shrinking Man - Richard Matheson (1956)

Gelezen als onderdeel van een science fiction anthologie uitgegeven bij The Library of America. Die uitgave bevat ook interessante noten over de auteur en de tekst. Zo heb ik hieruit geleerd dat Richard Matheson’s inspiratie voor het boek voortkwam uit een film waarin Ray Milland een hoed op het hoofd zette die hem te groot was en dus over zijn oren zakte. Film is sowieso ook een rode draad in de carrière van Richard Matheson want één van zijn doelen was toch om aan de bak te geraken als scenarist in Hollywood. Wat hem uiteindelijk ook gelukt is met diverse verfilmingen van eigen werk (films en ook afleveringen van een serie als Twilight Zone) waarvoor hij effectief aanpassingen deed naar het scherm toe en er credits voor ontving. The Shrinking Man heeft zijn faam vandaag vooral te danken aan de verfilming als The Incredible Shrinking Man door Jack Arnold, film met toch wel een soort cultstatus. Voor mij was het verrassend te ontdekken dat het Richard Matheson in eerste instantie niet lekker zat dat de structuur van zijn oorspronkelijke boek daarbij niet aangehouden werd. Het boek vertelt het verhaal in stukken en brokken, met flash backs naast het raamwerk dat zich uiteindelijk afspeelt in de kelder van Scott. In de film zien we een lineaire vertelling. Eerst het leven tijdens het krimpen, nadien de gruwel in de kelder. Omdat ik eerst de film gezien heb, was het een aanpassing te wennen aan de structuur van het boek. Maar nu begrijp ik toch dat Richard Matheson het bij het juiste eind had om zijn boek te structureren zoals het is. De film duurt maar een 5 kwartier en dan is het ook niet zo’n ramp dat er een stuk zich in de kelder afspeelt zonder dat het gekrompen hoofdpersonage in interactie gaat met medemensen. In het boek had het echter saai kunnen worden om eerst te starten met volle interactie en dan nadien over te gaan naar de loutere isolatie van het hoofdpersonage met veelal beschrijvingen van de fysieke omstandigheden en hier en daar wat innerlijke monoloog. Dat heeft toch de auteur toch maar mooi vermeden. Een geslaagd boek dus, al heb ik nooit echt de beelden van de film van me kunnen afschudden (en ik vind het ook een goeie film). Naar existentieel basisconcept en uitwerking vind ik de film zelfs niet eens oppervlakkiger dan het boek. De actie is toch wel belangrijk in zowel film als boek. Enkele gebeurtenissen uit het boek zijn wel weggelaten uit het boek en dit om begrijpelijke redenen. De censuur van de filmwereld zou het niet toegelaten hebben: Scott die affectie en seks heeft met een vrouwelijke dwerg, Scott die zich tot zijn eigen ontsteltenis verlekkert op de minderjarige babysit van zijn (kleuter)dochter. Wel elementen die bijdragen aan een belangrijk thema in het verhaal: hoe een krimpende man zich verhoudt tot zijn libido die hem in het normaal leven voordien ook een stuk identiteit gaf.

Ja nu heb ik er toch een vergelijking van boek en film van gemaakt hoewel ik dat eerst niet zo van plan was. Maar de auteur zou het wel niet zo erg gevonden hebben aangezien hij betrokken was bij beide projecten die hem even lief waren.