Discours sur le Colonialisme - Aimé Césaire (1950)

'Discours sur le Colonialisme' is een indringend essay uit 1950 van de van Marinique afkomstige dichter en politicus Aimé Césaire. Het is nu voor het eerst vertaald in het Nederlands door de filosoof Grâce Ndjako. De tekst is een weerslag van de Negritude-beweging van de 20e eeuw, waarin door Zwarte Franstalige schrijvers en intellectuelen de dekolonisatie van de geest en uiteindelijk van de koloniën zelf in gang werd gezet. Een klassieker in de Franstalige postkoloniale cultuurkritiek.

Op momenten goed geschreven. Dit is deels een filosofisch werk, deels pamflet. Als pamflet werkt dit, mede door de dringende stijl met enig pathos erin. De woede is voelbaar. Maar als filosofisch werk is dit een stuk minder sterk. Césaire beweert ook van alles zonder die beweringen te onderbouwen (iets over de pre-koloniale beschavingen dat dat democratische vrije paradijzen waren is nogal discutabel). Dat de holocaust eigenlijk niet heel onverwacht is aangezien met in Europa al eeuwen dood en verderf zaait is dan weer boeiender, maar ook nauwelijks uitgewerkt. Zo blijft dit een losse flodder en haast racistisch tegen blanken (in de vertaling steevast witten genoemd, maar dat blijft wel zo’n grafgruwelijk lelijke vorm, dan liever iets als mensen met een lichte huidskleur als blank niet meer mag). Ook het gedweep met de Sovjet-Unie is niet heel sterk, dat land was (en is, althans Rusland) net zo kolonialistisch als andere Europese mogendheden, alleen deed de Sovjet-Unie dat in Siberië en buurlanden en niet in Afrika (wat overigens wel verklaart dat Afrikaanse landen weinig moeite hebben met Rusland). 3,0*.