Sywerts Miljoenen: De Jacht op het Mondkapjesgoud - Jan-Hein Strop en Stefan Vermeulen (2022)
Nederlands
Politiek
224 pagina's
Eerste druk: Follow the Money,
Amsterdam (Nederland)
Sywert van Lienden, Bernd Damme en Camille van Gestel maakten aan het begin van de coronacrisis indruk met hun stichting Hulptroepen Alliantie. Met de hulp van een groep vrijwilligers en bedrijven als Randstad en Coolblue bestreden ze het mondkapjestekort in Nederland. Ze deden het ‘om niet’, zeiden ze, ‘voor de zorghelden’. De werkelijkheid bleek anders. In het geheim sloten ze een megadeal met de overheid waaraan ze 28 miljoen euro verdienden. De betalingen van honderden klanten sluisden ze naar een commerciële bv. Afnemers en zakelijke partners werden misleid, zelfs hun eigen medewerkers wisten nergens van. Toen de waarheid aan het licht kwam, trok het drietal een rookgordijn op. Jan-Hein Strop en Stefan Vermeulen deden maandenlang onderzoek naar de Hulptroepen Alliantie. Aan de hand van gesprekken met vele tientallen insiders en talloze interne documenten vertellen ze voor het eerst het hele verhaal achter deze affaire – in een boek vol nieuwe onthullingen.
Heel aardige reconstructie van deze zaak, al mis ik wel een beetje het belang van dit boek. Ik bedoel, dit is niets meer dan een voetnoot die vrij groot in het nieuws kwam maar uiteindelijk lijken we te maken te hebben met enkele simpele oplichters voor 30 miljoen. Dit is geen toeslagenschandaal.
Het gaat in dit geval niet om het bedrag, maar om het verhaal van de hoofdpersoon en diens totale ontmaskering.
Dit type onderzoek dient te voldoen aan een heldere structuur met uitleg over de gebruikte onderzoeksmethodiek en op grond waarvan de resultaten betrouwbaar en valide zijn. Dat mankeert eraan. Als we dit tegen het onderzoek van deloitte houden is dit flinterdun, is van een eenzijdige kant belicht een heeft geen idee van de procedures openbare inschrijving voor zakendoen met de overheid en het gelijkheidsbeginsel. Als een jurist zou je ook moeten weten wat het verschil is tussen een bv en een stichting alsook wanneer er sprake is van hoofdelijke aansprakelijkheid van een bestuurder van een stichting, ondernemerskrediet en de risico s van zakendoen in China, ook is gemist de standpunten van vertegenwoordigers in het consortium en de uitnodiging om van lienden hieraan deel te laten nemen omdat de overheid er onvoldoende in slaagde om grote zorginstellingen te voorzien van hulpmiddelen. Dat was niet de doelgroep waar SHA zich op richtte. Ik verbaas me over de kritiekloze houding van vele Nederlanders die botweg maar achter slechte onzinpraat blijven lopen.
Overigens heb ik het boek net uit. Ik vond het vermakelijk leesvoer. Sywert noemde het 'een sprookjesboek', maar mij verwondert het dat de betrokkenen glashard hun onschuld blijven verkondigen, terwijl uit alles blijkt dat zij de kluit hebben belazerd. Wat dat betreft spreken de recent vrijgegeven mails en appberichtjes van de betrokkenen ook wel boekdelen. Het is allemaal één groot toneelstuk, omdat zij de hoop op hun miljoenen niet willen opgeven.
Deze zaak fascineert mij wel. De handigheid om de deal voor elkaar te krijgen, de welbespraaktheid, maar ook de totale morele leegte, het totale gebrek aan zelfreflectie, het te grabbel gooien van een zorgvuldig opgebouwd imago voor een paar rotcenten, de pathologische leugens, en dan zal ik nog wel wat vergeten. De ultieme moraalridder die op Twitter iedereen de maat nam, blijkt een ordinaire oplichter te zijn. Maar wie weet, misschien denkt de rechter er anders over.