menu

Oppdageren - Jan Kjærstad (1999)

Alternatieve titel: De Ontdekker

mijn stem
4,50 (13)
13 stemmen

Noors (Bokmål)
Ideeënliteratuur / Psychologisch

597 pagina's
Eerste druk: Aschehoug, Oslo (Noorwegen)

Jonas Wergeland is net vrij nadat hij een aantal jaren heeft vastgezeten voor de moord op zijn vrouw Margarethe. Hij is als secretaris toegevoegd aan een onderzoeksteam dat over de diepste en langste fjord ter wereld vaart: de Sognefjord. Ze brengen de steden, de natuur, de cultuur en de geschiedenis van de bevolking rond de fjord in kaart. Tijdens de tocht heeft Jonas Wergeland de tijd om zijn eigen geschiedenis opnieuw te schrijven. Zijn belangrijkste ontdekking is dat hij een ander mens is dan hij dacht te zijn.

zoeken in:
avatar van eRCee
5,0
De veroveraar is het slotstuk van de grandioze trilogie over Jonas Wergelund, de fictieve tv-persoonlijkheid die de Noorse natie voorgoed veranderde. Superlatieven schieten tekort voor dit meesterwerk; nog nooit was het woord ‘geniaal’ zo van toepassing op een boek.

Het drieluik begint wanneer Wergelund, de maker van de grensverleggende tv-serie “Denk Groot”, zijn vrouw Margarethe dood aantreft in hun huis. Alles wat volgt staat eigenlijk in dat teken. In drie lijvige romans wordt gepoogd inzicht te krijgen in het leven van Jonas Wergelund. Het laatste boek, De veroveraar, is mijns inziens het beste deel.

Kjaerstad bouwt zijn boek op als een weefwerk of een ingewikkelde fuga van Bach. Hij jongleert met verrassende vondsten, begint dan weer hier en dan weer daar, breekt vertellingen af om iets nieuws te starten en schetst overal verbanden. Op formidabele wijze komt hij terug op een eerder begonnen verhaal, zo gladjes dat je pas na een paar bladzijden denkt: verrek, hoe kwamen we hier ook alweer op. Er wordt gespeeld met het verband tussen chronologie en causaliteit. Continu wordt een andere invalshoek gekozen op de kleurrijke hoofdpersoon te belichten, zowel binnen de vertellingen als in de overkoepelende structuur van het drieluik.

Naast de briljante stijl heeft De veroveraar ook een enorme inhoud. Er komt ontzettend veel andere kunst voorbij, er staan prachtige gedachten en vergelijkingen in. Kjaerstad brengt de hele wereld in verband met zijn boek, hij wil de lezer iets leren en anders laten denken. De boeken over Jonas Wergelund hebben daardoor hetzelfde gevolg als diens tv-serie: ze zijn geestverruimend.

Met 5* dik in mijn top 10.

avatar van eRCee
5,0
De tweede stemmer! Ook nog met de enige juiste waardering. Vertel, Pjotr. En heb je de eerste twee delen ook gelezen?

3,5
Tot bladzijde 250 had ik het idee: het is een meesterwerk. Pakkend verhaal, briljante observaties. Daarna begint het allemaal in herhaling te vervallen en verliest het aan snelheid en scherpte. Ik heb mij naar het einde geworsteld.

5,0
Wat een genot, om na lange tijd de 5 sterren te kunnen uitdelen aan zo’n grandioos meesterwerk.

Icoon van postmoderne literatuur, een avonturenroman voor volwassenen. Een trilogie met één centraal intrigerend personage, over diens grootse, meeslepende leven en met één centraal, noodlottig moment: wanneer Jonas Wergeland thuiskomt van een van zijn reizen en zijn vrouw, Margrete Boeck, dood aantreft in de woonkamer van villa Wergeland, vermoord.

Wat construeert een leven? – is de centrale vraag, en de spetterende trilogie zoekt naar het hoe en waarom van Margretes dood. Echter - niet als een thriller die slechts naar dader en motief zoekt, maar als een schrijver die een leven tracht te begrijpen, het leven van Jonas Wergeland. Hij is een uitermate fascinerend personage, excentriek en avontuurlijk, en bedenker van de tv-serie ‘Denk Groot!’, waarin iedere aflevering wordt gewijd aan een van Noorwegens helden. De lezer wordt dan ook niet enkel geprikkeld door de intrige en de omstandigheden van Margretes dood, maar kijkt hongerig uit naar elk volgend verhaal, triviaal weetje, avontuur of ontmoeting. Of is de werkelijke zoektocht die naar de persoon Margrete, die een raadsel op zichzelf is?

De stijl is onovertroffen: een aaneenschakeling van fantastische verhalen uit Jonas’ leven, allerminst chronologisch, die moeten verklaren wie hij nu werkelijk is. Verhalen over verre reizen van de Noorse fjorden tot Samarkand, bizarre erotische ervaringen, ontmoetingen met mensen die allen op hun beurt een glansrijke carriere zouden krijgen, en tot slot barst het van de spitsvondige en intelligente uitweidingen over de onvoorstelbare potentie van orgels, over de Noorse sport die een parallel vertoont met politieke partijen, de enkel als ondergewaardeerd deel van een vrouwenlichaam, over film, over schepen, over jazzmuziek, over de Beatles, over de zelfgenoegzame aard van de Noren, die vanuit hun ‘stressless’ stoelen de ellende van de wereld op tv aanschouwen, maar ook over Margretes fascinerende persoon, over het onvermogen om de ander te begrijpen. Een wervelwind van associaties, zaken die in het geheel niet verbonden lijken, maar elk een punt vormen op de kaart van Jonas Wergeland. Een schelmenroman, maar één die vol zit met scherpzinnige ideeën, kennis en invalshoeken, op zoek, zo lijkt het, naar het sublieme: het vermogen van de mens om zijn denken te verruimen, zijn fantasie op zijn beloop te laten, een wereld te ontdekken.

Maar het meest kenmerkende is wel de constructie van de hele roman, en het spel met perspectief. De trilogie zoekt naar een eenheid, naar een enkelvoudige waarheid over Jonas, en lijkt doorheen alle verhalen en omtrekkende bewegingen langzaam naar een kern toe te werken, buigt dan als een riet weer terug, om zich te hernemen bij een eerder verteld verhaal en een ander perspectief te brengen. Inderdaad als een fuga, zeer terecht door eRCee zo omschreven. Een roman dus over identiteit, het vertellen van verhalen, en de reikwijdte van gedachten en mogelijkheden.

Ik zou echter toch aanraden bij het eerste deel te beginnen. Ieder deel van Kjaerstads meesterstuk brengt een ander perspectief op Jonas’ leven als geheel, verteld door lang onbekende personages – een intrige in de roman op zichzelf: het eerste deel is een grote lofrede op Wergeland, grotesk en pretentieus, hem presenterend als een Verleider, een deel dat de lezer verslindt vol ongeloof en honger naar meer. Het tweede belicht Jonas’ leven echter vanuit zijn onvolkomenheden en stelt het eerste ter discussie, waarmee ook de talrijke erotische ontmoetingen bijvoorbeeld worden gekleurd, die plots minder heldhaftig zijn, en Wergeland dwingen tot het worden van een ‘Veroveraar’. Deel drie tot slot gaat ‘vol op het orgel’, is weer compleet verschillend van de eerste twee, nuanceert en matigt, maar werkt op grandioze en ontroerende wijze toe naar een ontknoping.

Kjaerstads meesterschap bewijst zich telkens in de vele associaties en het spel met perspectieven, maar hij schrijft intussen ook prachtig en meevoerend. Vooral als het persoonlijker wordt en Jonas’ relatie met Margrete bijvoorbeeld beschrijft, is de ontroering groot, en is merkbaar hoezeer de auteur alle facetten beheerst. Zelden zo’n complete roman gelezen. Deze romancyclus heeft alles in zich, een ware page turner met ontzettend veel diepgang en emotie. Dit laatste deel krijgt de volle mep, misschien niet eens omdat het intrinsiek het beste is, maar de culminatie vormt van een inspirerende en grootse trilogie.

avatar van eRCee
5,0
A-men!

(Waar blijft die nobelprijs, verdikkeme.)

Is deze triologie nog ergens te verkrijgen?

avatar van eRCee
5,0
Sowieso tweedehands, bijvoorbeeld hier, en ook de grotere bibliotheken hebben ze wel.

avatar van Lalage
In de provincie Utrecht kan je het helaas niet (meer) krijgen in de bieb

Gast
geplaatst: vandaag om 17:54 uur

geplaatst: vandaag om 17:54 uur

Let op: In verband met copyright is het op BoekMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.