zoeken in:
0
geplaatst: 12 februari 2009, 23:02 uur
LiTTerair, 12 februari 2009:
Vol betoverende observaties
'Voor Darwin was het een hel. Terwijl het dek werd overspoeld en de temperatuur onder de vijf graden zakte, hing hij kokhalzend over de reling, in het besef dat zijn "geest, humeur en maag" het "niet veel langer (konden) uithouden".'
Op de legendarische reis om de wereld met de Beagle (1831-1836) heeft Charles Darwin ook heel wat ontberingen moeten doorstaan. Vandaag is het 200 jaar geleden dat hij werd geboren. En 150 jaar geleden kwam zijn “On the Origin of Species” uit. Zelfs nog meer dan Freud en Marx heeft Charles Darwin met de evolutietheorie de manier waarop we naar onszelf kijken veranderd. Hoe kwam een beschaafde, 30-jarige man in het vroeg-Victoriaanse Engeland ertoe te beweren dat de mens afstamt van het weekdier? In de uitvoerige biografie Darwin uit 1991 (waarvan in oktober vorig jaar bij Nieuw Amsterdam de vertaling “Darwin: de biografie” uitkwam) gaan de paleontoloog Adrian Desmond en de geschiedkundige en theoloog James Moore op zoek naar het antwoord op die vraag.
Van de talrijke biografieen van Darwin geldt deze van bijna 1000 pagina's als een van de meest gezaghebbende. Darwin van Adrian Desmond & James Moore is de eerste biografie waarin Charles Darwin ten volle wordt geplaatst in de sociale en culturele context van zijn tijd. In die tijd was de samenleving sterk in beweging. Drie jaar na zijn reis met de Beagle werd in de Engelse straten luidkeels de revolutie gepredikt. Groot-Brittannie stond zowat op instorten. Dat meende althans de bevoorrechte klasse, bang haar privileges te verliezen. Uitgerekend de zoon van een landjonker, opgeleid in Cambridge en ooit bestemd tot de geestelijkheid, zou in hun ogen met zijn evolutietheorie een misdaad tegen de samenleving begaan.
Op de volgende schermen passeren enkele boeken van en over Charles Darwin kort de revue. Het overzicht is beperkt tot in het Nederlands uitgebrachte boeken.
Vandaag (12/02/2009) verschijnt bij Nieuwezijds “In Darwins woorden” van Chris Buskes, Ranne Hovius en Griet Vandermassen. Dat biedt aan de hand van citaten van Darwin en van illustraties een introductie tot het leven, het werk en denken van deze liberaal die de slavernij verafschuwde en sociale hervormingen steunde. Eerder dit jaar bracht Nieuwezijds z'n “Het uitdrukken van emoties bij mens en dier: de oorspronkelijke editie”, volgens Oliver Sacks zijn meest leesbare boek, 'vol betoverende observaties'.
Vorig jaar verscheen bij Olympus de 3de druk van “Het ontstaan van soorten: door natuurlijke selectie ofwel het bewaard blijven van rassen die in het voordeel zijn in de strijd om het bestaan: de definitieve editie”, de vertaling van “On the Origin of Species...”, het hoofdwerk van Charles Darwin. In elke editie die volgde op de eerste uit 1859 verwerkte hij de commentaren die hij had ontvangen. De zesde editie, uit 1883, was de laatste en definitieve. Een vertaling van de oorspronkelijke editie werd in 2000 uitgebracht door Nieuwezijds (herdruk 2007). Het aardige daarvan is dat Darwin zijn theorie nog niet heeft genuanceerd. Twee van de onderdelen uit “Het ontstaan van soorten” heeft Charles Darwin verder uitgewerkt in “De afstemming van de mens en selectie in relatie tot sekse”, de door Nieuwezijds in 2002 uitgebrachte vertaling van “The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex” (1871).
Naast “Het ontstaan van soorten” is “De reis van de Beagle” zijn bekendste werk. In 2007 is bij Atlas, als nummer 10 in de serie “Klassieke reizen”, de 8de druk verschenen van de vertaling van een verkorte versie van de oorspronkelijke editie uit 1839. Op die reis met de HMS Beagle die bijna vijf jaar heeft geduurd, verzamelde hij de argumenten voor de evolutietheorie. Een belangrijke bron voor de biografie “Darwin” van Adrian Desmond & James Moore waren de brieven van Charles Darwin. In '08 waren van “Correspondence of Charles Darwin” 16 van de 32 delen verschenen.
Een keuze uit zijn brieven uit de jaren 1825-1859 verscheen als Charles Darwins brieven in 2005 bij Nieuwezijds. Naast brieven waarin het vooral gaat om het werken aan “Het ontstaan van soorten”, zijn er ook meer persoonlijke brieven, onder meer aan zijn zus. Vooral voor zijn kinderen heeft Darwin een autobiografie geschreven. Een derde druk van “De autobiografie van Charles Darwin, 1809-1882: de oorspronkelijke editie” kwam in '08 uit bij Nieuwezijds. “Darwins moordbekentenis: de ontwikkeling van het denken van Charles Darwin” ('08, Nieuwezijds) van Johan Braeckman biedt een overzicht van de invloed van diens evolutietheorie op het denken over de mens en de natuur. Daarover gaat het ook in Evolutionair denken (Nieuwezijds, 2007) van Chris Buskes.
“De aarzeldende Darwin” (Olympus, 2007) van David Quammen is een biografie die begint na de terugkeer van de Beagle. “Darwins dochter” (Olympus,07) van Randal Keynes gaat over de invloed van de dood van Darwins dochter Anne op zijn werk. “Het Darwin-mysterie” Karakter, 2007) van John Darnton is een mede op het leven van Darwin gebaseerde roman.
Vol betoverende observaties
'Voor Darwin was het een hel. Terwijl het dek werd overspoeld en de temperatuur onder de vijf graden zakte, hing hij kokhalzend over de reling, in het besef dat zijn "geest, humeur en maag" het "niet veel langer (konden) uithouden".'
Op de legendarische reis om de wereld met de Beagle (1831-1836) heeft Charles Darwin ook heel wat ontberingen moeten doorstaan. Vandaag is het 200 jaar geleden dat hij werd geboren. En 150 jaar geleden kwam zijn “On the Origin of Species” uit. Zelfs nog meer dan Freud en Marx heeft Charles Darwin met de evolutietheorie de manier waarop we naar onszelf kijken veranderd. Hoe kwam een beschaafde, 30-jarige man in het vroeg-Victoriaanse Engeland ertoe te beweren dat de mens afstamt van het weekdier? In de uitvoerige biografie Darwin uit 1991 (waarvan in oktober vorig jaar bij Nieuw Amsterdam de vertaling “Darwin: de biografie” uitkwam) gaan de paleontoloog Adrian Desmond en de geschiedkundige en theoloog James Moore op zoek naar het antwoord op die vraag.
Van de talrijke biografieen van Darwin geldt deze van bijna 1000 pagina's als een van de meest gezaghebbende. Darwin van Adrian Desmond & James Moore is de eerste biografie waarin Charles Darwin ten volle wordt geplaatst in de sociale en culturele context van zijn tijd. In die tijd was de samenleving sterk in beweging. Drie jaar na zijn reis met de Beagle werd in de Engelse straten luidkeels de revolutie gepredikt. Groot-Brittannie stond zowat op instorten. Dat meende althans de bevoorrechte klasse, bang haar privileges te verliezen. Uitgerekend de zoon van een landjonker, opgeleid in Cambridge en ooit bestemd tot de geestelijkheid, zou in hun ogen met zijn evolutietheorie een misdaad tegen de samenleving begaan.
Op de volgende schermen passeren enkele boeken van en over Charles Darwin kort de revue. Het overzicht is beperkt tot in het Nederlands uitgebrachte boeken.
Vandaag (12/02/2009) verschijnt bij Nieuwezijds “In Darwins woorden” van Chris Buskes, Ranne Hovius en Griet Vandermassen. Dat biedt aan de hand van citaten van Darwin en van illustraties een introductie tot het leven, het werk en denken van deze liberaal die de slavernij verafschuwde en sociale hervormingen steunde. Eerder dit jaar bracht Nieuwezijds z'n “Het uitdrukken van emoties bij mens en dier: de oorspronkelijke editie”, volgens Oliver Sacks zijn meest leesbare boek, 'vol betoverende observaties'.
Vorig jaar verscheen bij Olympus de 3de druk van “Het ontstaan van soorten: door natuurlijke selectie ofwel het bewaard blijven van rassen die in het voordeel zijn in de strijd om het bestaan: de definitieve editie”, de vertaling van “On the Origin of Species...”, het hoofdwerk van Charles Darwin. In elke editie die volgde op de eerste uit 1859 verwerkte hij de commentaren die hij had ontvangen. De zesde editie, uit 1883, was de laatste en definitieve. Een vertaling van de oorspronkelijke editie werd in 2000 uitgebracht door Nieuwezijds (herdruk 2007). Het aardige daarvan is dat Darwin zijn theorie nog niet heeft genuanceerd. Twee van de onderdelen uit “Het ontstaan van soorten” heeft Charles Darwin verder uitgewerkt in “De afstemming van de mens en selectie in relatie tot sekse”, de door Nieuwezijds in 2002 uitgebrachte vertaling van “The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex” (1871).
Naast “Het ontstaan van soorten” is “De reis van de Beagle” zijn bekendste werk. In 2007 is bij Atlas, als nummer 10 in de serie “Klassieke reizen”, de 8de druk verschenen van de vertaling van een verkorte versie van de oorspronkelijke editie uit 1839. Op die reis met de HMS Beagle die bijna vijf jaar heeft geduurd, verzamelde hij de argumenten voor de evolutietheorie. Een belangrijke bron voor de biografie “Darwin” van Adrian Desmond & James Moore waren de brieven van Charles Darwin. In '08 waren van “Correspondence of Charles Darwin” 16 van de 32 delen verschenen.
Een keuze uit zijn brieven uit de jaren 1825-1859 verscheen als Charles Darwins brieven in 2005 bij Nieuwezijds. Naast brieven waarin het vooral gaat om het werken aan “Het ontstaan van soorten”, zijn er ook meer persoonlijke brieven, onder meer aan zijn zus. Vooral voor zijn kinderen heeft Darwin een autobiografie geschreven. Een derde druk van “De autobiografie van Charles Darwin, 1809-1882: de oorspronkelijke editie” kwam in '08 uit bij Nieuwezijds. “Darwins moordbekentenis: de ontwikkeling van het denken van Charles Darwin” ('08, Nieuwezijds) van Johan Braeckman biedt een overzicht van de invloed van diens evolutietheorie op het denken over de mens en de natuur. Daarover gaat het ook in Evolutionair denken (Nieuwezijds, 2007) van Chris Buskes.
“De aarzeldende Darwin” (Olympus, 2007) van David Quammen is een biografie die begint na de terugkeer van de Beagle. “Darwins dochter” (Olympus,07) van Randal Keynes gaat over de invloed van de dood van Darwins dochter Anne op zijn werk. “Het Darwin-mysterie” Karakter, 2007) van John Darnton is een mede op het leven van Darwin gebaseerde roman.
* denotes required fields.
* denotes required fields.
